1153 жылғы Аскалон шайқасы: Иерусалем Корольдігі Египеттің маңызды бекінісін басып алды. Крест жорығы, шайқас тарихы, Египет-Крест державалары қарымқастығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1153 жылы крест жорықтарының шайқасы
1153 battle of the Crusades
1153 жылы Аскалон қамалы өтті, нәтижесінде Иерусалим Корольдігі бұл Мысыр бекінісін жаулап алды.
The siege of Ascalon took place in 1153, resulting in the capture of that Egyptian fortress by the Kingdom of Jerusalem.
Өмірбаян
Аскалон Фатимидтер Египетінің ең үлкен және маңызды шекаралық бекінісі болды. Аскалон шайқасы 1099 жылы бірінші крест жорығынан кейін және крестшілердің қолына Иерусалимнің түсуінен кейін қаланың сыртында болды. Крестшілер жеңіске жеткенімен, олардың лагеріндегі ішкі даулар Аскалонның Мысырдың қолында қалуына мүмкіндік берді. Осыдан кейін Фатимидтер осы бекіністен жыл сайын патшалыққа шабуылдар жасады, ал крестшілер патшалығының оңтүстік шекарасы тұрақсыз болып қалды. Егер бұл бекініс құласа, Египетке қақпа ашылар еді. Сондықтан Фатимидтер Аскалондағы гарнизонды күшті және үлкен етіп сақтады. 1148 жылы екінші крест жорығының сәтсіз аяқталуынан кейін Германияның Конрад III бекіністі қоршауға тырысты, бірақ Иерусалимнен немесе басқа крестшілерден көмек келмегендіктен, ол кері шегінуге мәжбүр болды. Осы уақытта, Иерусалимнің шығысы мен солтүстігіндегі аймақтар Мосул мен Алеппоны билеген, екінші крест жорығынан кейін Дамаскіге де ықпал еткен Нур ад-Дин Зангидің билігіне бірікті. 1149 жылы Нур ад-Дин Инаб шайқасында Антиохия княздығын жеңді. Нур ад-Дин Антиохияны толығымен басып ала алмады, сондай-ақ Иерусалим патшалығына терең енуге да мүмкіндік таппады, бірақ Иерусалимнің солтүстік және шығыстағы аймақтарының барлығы бір күшті билеушінің қол астында біріккендіктен, Иерусалим де көп нәрсе істей алмады. Крестшілер патшалығы кеңейгісі келсе, Египетке қарауы керек еді. Шамамен 1150 жылы Иерусалимнің Балдуин III Газа қаласын қайта салды, ол сол кезде қираған еді. Қала Тамплиерлер орденіне тапсырылды және солтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым қашықтықта орналасқан Аскалоннан жасалатын үнемі шабуылдарға қарсы қорғаныс қызметін атқарды. Патшалық құрылғаннан бері Аскалонды бақылау үшін басқа да бекіністер салынды. Олар: Аскалонның солтүстік-шығысында 32 шақырым жерде орналасқан Ибелин (Ибне), солтүстік-шығыста 24 шақырым жерде орналасқан Бланшегард (Телль-эс-Сафи), шығыста 31 шақырым жерде орналасқан Бет-Джибелин және солтүстік-шығыста 45 шақырым жерде орналасқан Рамла қаласына жақын Монгисард. Алайда, көп ұзамай Иерусалимнің өзі азаматтық соғысқа ұшырады. Балдуин III патшалықтың заңды мұрагері болды, бірақ оның анасы, патшайым Мелисенда 1143 жылдан бері регент ретінде билік жүргізіп келді. 1152 жылы Балдуин патшалықтың толық бақылауын талап етті; қысқаша күрес салдарынан ол бұл мақсатына жете алды. Содан кейін сол жылы Балдуин патшалыққа түрік Сельджуктарының басып кіруін де жеңді.
Ascalon was Fatimid Egypt's greatest and most important frontier fortress. The battle of Ascalon was fought outside the city in 1099 in the aftermath of the First Crusade and the fall of Jerusalem to the Crusaders. Although the crusaders were victorious, internal disputes in their camp allowed Ascalon to remain in Egyptian hands. Thereafter, the Fatimids were able to launch raids into the kingdom every year from this fortress, and the southern border of the crusader kingdom remained unstable. If this fortress fell, then the gateway to Egypt would be open. Therefore, the Fatimid garrison in Ascalon remained strong and large. After the failure of the Second Crusade in 1148, Conrad III of Germany attempted to besiege the fortress, but was forced to withdraw when no help was forthcoming from Jerusalem or other crusaders. Meanwhile, the territory to the east and north of Jerusalem was united under Nur ad Din Zangi, who ruled Mosul and Aleppo and brought Damascus under his influence after the Second Crusade. In 1149 Nur ad Din defeated the Principality of Antioch at the Battle of Inab. Nur ad Din was unable to overrun Antioch entirely, nor was he able to penetrate far into the Kingdom of Jerusalem, but likewise there was little Jerusalem could do in the north and the east with the whole area united under one strong ruler. The crusader kingdom would have to look towards Egypt if they wanted to expand. Around 1150, Baldwin III of Jerusalem rebuilt Gaza City, which at that point lay in ruins. The city was handed over to the Knights Templar, and provided some defense against the continual raids from Ascalon, 10 mile (16 km) to the northeast. Since the establishment of the kingdom, other fortresses had also been built to watch Ascalon. These were Ibelin (Yibneh) about 20 mile (32 km) northeast of Ascalon near the coast, Blanchegarde (Tell es Safi) about 15 mile (24 km) east northeast, Beth Gibelin (Bayt Jibrin) about 19 mile (31 km) east and Montgisard near Ramla 28 mile (45 km) to the northeast. However, Jerusalem itself was soon divided by civil war. Baldwin III was the legal heir to the kingdom, but his mother Queen Melisende had been ruling as regent since 1143. In 1152 Baldwin finally demanded full control of the kingdom; after some brief fighting he was able to accomplish this goal. Later that year Baldwin also defeated a Seljuk Turkish invasion of the Kingdom.
Қоршау басталады
Бұл жеңістерге шабыттанған Балдуин 1153 жылы Аскалонға шабуыл жасауға шешім қабылдады. Ол Иерусалим әскерінің барлығымен бірге қамалға беттеді және қаңтар айында айналасындағы бау-бақшаларды жоюға кірісті. Патриарх Фулхер, Прованстың Реймонд дю Пюі және Тамплиерлер мен Госпитальерлердің басшылары Бернард де Тремелай, сондай-ақ корольдіктің барлық маңызды барондары, оның ішінде Ибелиннің Хьюі, Миллидің Филиппі, Торонның Хамфри II және Шатильонның Рейнальді де қатысты. Қамау операциясы құрлықтан да, теңізден де жүргізілді, ал флотты Сидондық Герард басқарды. Крестшілер әскеріне Иерусалимге жол тартқан көптеген паломниктер де қосылды. Фатимидтер тарапынан қала жергілікті Қанания тайпасының өкілдерімен және Каирден келген 400-600 саяқ әскерімен гарнизондық қызметте болды, олар әр алты ай сайын ауысып тұрды. Крестшілердің шабуылына жауап ретінде, визир Ибн ас-Саллар наурыз айында қалаға күштерді жеткізуге, сондай-ақ теңіз экспедициясын дайындауға кірісті. Әскер жолға шығып, Билбайсқа жетті, ал Ибн әл-Саллар флоттың соңғы дайындықтарын бақылады, оның ішінде теңіздік парадты өткізіп, теңізшілердің жалақысын төледі. Билбайс қаласындағы әскер командирлері, Ибн әл-Саллардың асыраулы ұлы Аббас ибн Әби әл-Футух басшылығымен, 3 сәуірде визирді өлтіру жоспарын жасады, ол орындалды. Әскер Каирге қайтып келді, онда Аббас визир болды, ал Аскалонды өз күшімен қорғануға қалдырды. Фатимидтер флоты Аскалонға жетіп, 15 кемеден тұратын крестшілердің әлсіз эскадрильясын оңай таратып жіберді, бірақ қаланың порты флоты ұзақ уақытқа тоқтауға қолайлы болмағандықтан, Мысырға қайта оралуға мәжбүр болды.
Encouraged by these victories, Baldwin decided to make an assault on Ascalon in 1153. With the entire army of Jerusalem he marched to the fortress and began to destroy the surrounding orchards in January. Patriarch Fulcher was also present, along with Raymond du Puy de Provence and Bernard de Tremelay, the masters of the Hospitallers and Templars, respectively, and all the other great barons of the kingdom, including Hugh of Ibelin, Philip of Milly, Humphrey II of Toron and Raynald of Châtillon. The siege was undertaken both by land and by sea, with the fleet commanded by Gerard of Sidon. The crusader force was also bolstered by a large group of pilgrims, who happened to be on their way to Jerusalem at the time. On the Fatimid side, the city was garrisoned by members of the local Kananiyya tribe, as well as a cavalry contingent from Cairo, some 400 to 600 strong, that was rotated into the city every six months. In response to the Crusader attack, the vizier Ibn as Sallar began preparing reinforcements for the city in March, as well as a naval expedition. The army set off and got as far as Bilbays, while Ibn al Sallar supervised the final preparations of the fleet, including a naval review and the payment of the crews. The army commanders at Bilbays, led by Ibn al Sallar's stepson Abbas ibn Abi al Futuh, hatched a plot to kill the vizier, which was carried out on 3 April. The army returned to Cairo, where Abbas became vizier, leaving Ascalon largely to its fate. The Fatimid fleet sailed to Ascalon and easily dispersed the weak Crusader squadron of 15 ships, but as the city's harbour was unsuitable for sustaining a fleet for long periods of time, it had to return to Egypt.
Ұрыстар мен берілу
Қоршау мұнаралары салынды, және бес ай бойы екі жақта да көптеген шайқастар, жеңістер мен жеңілістер болды. Аскалон өте үлкен және дерлік қаушатпайтын қала еді; оның алып қабырғалары мен қақпаларының артында қоршау салғандардан екі есе көп салдаты бар еді, сондай-ақ жылдарға жететін азық-түлік қоры да жеткілікті болды. Мамыр айында Мысыр флоты қалаға жаңадан көмек жіберу үшін келді; Сидондық Жерардың шағын флоты оларды тоқтатуға күші жетпеді. Бірақ, тамыз айында Аскалон үшін қиын жағдай туды, себебі қоршаудағылар крестоносшылардың қоршау мұнараларының бірін өртеп жіберуге тырысты; жел отты өз қабырғаларына қарай соғып, үлкен бөлігін құлатты. Вильгельм Тирдің айтуынша, орденнің рыцарьлары Балдуиннің білмеуімен бұзылған жерден асығып өтті, ал Бернард де Тремелай және оның шамамен қырық тамплиері үлкен мысырлық гарнизонмен шайқаста қаза тапты. Олардың денелері қамалдың қабырғаларына қойылды, ал бас сұңғылары Каирдегі халифке жіберілді. Бірақ, қаладағы Дамаск шежірешісінің басқа бір есебінде қабырғаның бұзылуы қаланың құлауына әкелген жағдай ретінде ғана айтылады; ол тамплиерлермен болған оқиға туралы ештеңе айтпайды. Вильгельм Тирдің орденге деген жақтығы еместігі және крест жорықтары кезінде Еуропаға жеткен қате ақпараттардан туыстап, оның есебіне сақтықпен қарау керек; алайда, қай есепке сенгеніңізге қарамастан, Бернард шайқас кезінде қаза тапты. Осы кезде крестоносшылар шаршап, қоршаудан бас тарту туралы ұсыныс жасалды. Алайда, госпитальдықтар мен патриарх патшаны олардың жеңіске жақын екеніне көндірді. Үш күннен кейін тағы бір шабуыл жасалды, және тағы бір кіреберіс бұзылды. Аса қатал шайқастан кейін қала 19 тамызда крестоносшылардың қолына түсті, ал бекініс үш күннен кейін оларға ресми түрде тапсырылды. Қала тұрғындарына аман-есен кетуге рұқсат берілді; көбісі Мысырға қашып кетті.
Siege towers were constructed, and for five months there were many skirmishes and victories and defeats on both sides. Ascalon was vast and virtually impenetrable; behind its massive walls and gates were twice as many defenders as there were besiegers outside, and there were supplies of food to last for years. In May the Egyptian fleet arrived to resupply the city; Gerard of Sidon's little fleet could do nothing to stop them. However, a setback for Ascalon occurred in August when the besieged tried to burn down one of the crusader siege towers; the wind pushed the fire back against their own walls, causing a large section to collapse. According to William of Tyre, knights of the Order rushed through the breach without Baldwin's knowledge while Bernard de Tremelay and about forty of his Templars were killed by the larger Egyptian garrison. Their bodies were displayed on the ramparts and their heads were sent to the caliph in Cairo. In a differing account by a Damascene chronicler in the city, the breach of the wall is simply mentioned as a precursor to the fall of the city; he makes no mention of the incident with the Templars. Because of William of Tyre's dislike of the Order, and the wildly inaccurate news that reached Europe during the crusades, his account must be treated with caution; but regardless of which account is believed, Bernard was killed during the fighting. By now the crusaders were becoming fatigued and it was suggested that they abandon the siege. The Hospitallers and the Patriarch, however, convinced the king that they were on the verge of victory. Three days later another assault was made, and another entrance was forced. After bitter fighting the city fell to the crusaders on August 19, and the fortress was formally surrendered to them three days later. The citizens were allowed to leave in peace; most fled back to Egypt.
Салдары
Аскалон Иерусалим Патриархының тікелей басқаруына өткен епархияға айналды, бірақ бұрын Бейт-Лехем епископының қарауында болған. Қаланың мешіті қайтадан шіркеу ретінде киеленді. Қала Яффа графтығының құрамына қосылды, оған бұрын Балдуин III-нің інісі Амальрик билік еткен. Кейіннен Яффа және Аскалонның біріккен графтығы ең маңызды крестонос иелігіне айналды, ол патшалыққа апанаж ретінде беріліп немесе ықпалды барондарға табысталды. Аскалонның құлауы Фатимид Мысырының күйреуіне себеп болды. Амальрик 1162 жылы ағасынан кейін Иерусалим патшасы болды және 1160-шы жылдар бойы Аскалондан Мысырға көптеген жорықтар ұйымдастырды. Аталған крест жорықтары Мысырды Амальриктің бақылауына өткізе алмады.
Ascalon was turned into a diocese directly under the Patriarch of Jerusalem, although in earlier times it had been a suffragan of the Bishop of Bethlehem. The city's mosque was reconsecrated as a church. The city was also added to the County of Jaffa, which was already held by Baldwin III's brother Amalric. The double County of Jaffa and Ascalon later became the most important crusader seigneury, held either as an apanage to the crown or granted to influential barons. The fall of Ascalon contributed to the downfall of Fatimid Egypt. Amalric succeeded his brother as king of Jerusalem in 1162, and throughout the 1160s led numerous expeditions from Ascalon into Egypt. These Crusader invasions of Egypt failed to bring that country under Amalric's control.