Кіріспе

Hír TV – Венгрияның жаңалықтар телеарнасы, осы сияқты елдегі алғашқы арна. Ол 2003 жылдың 2 қаңтарында хабар таратуды бастады.

Бастапқы жылдары

2002 жылдың 26 қарашасында телеарна 20 миллион венгр форинті (~ 64,350 евро) капиталмен тіркелді. Телеарнаның алғашқы бас директоры – Гебор Бороккай, ол жақында Виктор Орбанның бірінші үкіметтік өкілі қызметін атқарған (1998 жылдан 2002 жылға дейін), ал алғашқы бас редакторы – Имре Длустус, ол Сегед қаласының жергілікті газеті «Délmagyarország» («Оңтүстік Венгрия» деген мағынада) бас редакторы болған. Бірінші сынақ хабар тарату 2002 жылдың 2 желтоқсанында басталды. Бір ай сынақ таратудан кейін, телеарна 2003 жылдың 2 қаңтарында бірнеше кабельдік телекомпаниялармен жасалған келісімге сәйкес тұрақты хабар таратуды бастады.

2006 жылғы Мажарстандағы наразылықтардың рөлі

Хир ТВ – 2006 жылы Венгрияда үкіметке қарсы наразылық акцияларын тікелей эфирде үздіріспей көрсеткен жалғыз арна. Арнаның хабарлары Венгрияның барлық телеарналарында, сондай-ақ CNN, Reuters, BBC, Euronews және Sky News арқылы таратылды. Hír TV телеарнасы наразылық акциялары кезінде болған барлық оқиғалар туралы хабарлауды жалғастырды. 2006 жылдың 18 қыркүйегінде наразылық білдірушілер Szabadság tér-дегі Magyar Televízió мемлекеттік телеарнасының штаб-пәтеріне шабуыл жасауға тырысқанда, ғимарат кіреберісінде полиция мен наразылық білдірушілер арасында болған қақтығыстар Magyar Televízió телеарнасынан көрсетілмеді. Оның орнына, олар Гьёрги Бало жүргізетін "Аз Эсте" бағдарламасын көрсетуді жалғастырды, ал ол бағдарлама соңында "теледидар наразылық білдірушілерге еліктеп отыр" деп мәлімдеді. Hír TV хабарларының арқасында үкіметке қарсы наразылық білдірушілердің Magyar Televízió штаб-пәтерін қоршауы Венгрияда 1 миллион көрермен көріп қалды. Демонстрациялардан кейін және Magyar Televízió штаб-пәтеріне шабуылдан кейін Ұлттық радио және теледидар кеңесі (ORTT) өзінің баяндамасында Hír TV арнасы "объективті және фактілерге негізделген ақпарат беру заңы" мен "Венгрия Республикасының конституциялық құрылымын құрметтеу заңы"н бұзғанын анықтады. Осыған байланысты арна заңдық міндеттемелерін бұзғаны үшін 1 миллион венгр форинті мөлшерінде айыппұл төледі.

2007-2014 жылдар

Бірінші маңызды жаңалық 2007 жылдың 15 наурызында болды, Hír TV және Magyar Nemzet («Мажар ұлты» деген мағынадағы) күнделікті газеті Lánchíd Rádió деп аталған жаңа радиостансаны іске қосты. 2007 жылдың қыркүйегінде арнаның логотипі жаңа дизайнда жасалды және бағдарлама құрылымына өзгерістер енгізілді: тікелей репортаждар мен жаңалықтар бағдарламасының ақпараттық стильде болуын қамтитын жаңа таңғы бағдарлама ұсынылды. Прайм-тайм телекестесі де жаңа бағдарламалармен жаңартылды: Rájátszás («Play off»); Vonalban («Телефон арқылы»); Civil kaszinó («Civil Casino»); Lapzárta («Deadline»), онда жүргізуші мен қонақтар мажардың басты күнделікті газеттерінде жарияланған мақалалар туралы әңгімелейді; Paletta («Palette»), қоғамдық мәселелерге арналған бағдарлама; және Panaszkönyv («Шағым кітабы»), тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталған бағдарлама. Hír TV сонымен қатар тергеу журналистикасы, саяси пікірсайыстар, ток-шоулар мен таңертеңгі бағдарламаларды көрсетеді. Бұған қоса, Hír TV BBC-нің Click, Reporters және Talking Movies сияқты бағдарламаларын мажар тіліне аудармамен көрсетеді.

2015 жыл: өзгерістер жылы

Кейбір газет көздері 2014 жылы арна иесі Лайос Симицка мен премьер-министр Виктор Орбан арасындағы ұзақ мерзімді жақсы қарым-қатынас нашарлағанын хабарлады. 2015 жылдың ақпан айында Симицка «Халық дауысы» деген мағына беретін Népszava әлеуметтік-демократиялық газетке берген сұхбатында «толыққанды медиа соғысы жүріп жатыр» деп мәлімдеді. Осы мәлімдемеден кейін Magyar Nemzet, Hír TV, Lánchíd Rádió және MNO бас редакторлары мен олардың көмекшілері отставкаға шықты; Симицка бұрынғы қызметкерлеріне де, премьер-министрге де сөздік шабуыл жасады. Осы уақытта мемлекеттік MTVA телеарнасы M1 жаңалықтар арнасын құруға шешім қабылдады, ол бұрын MTVA жалпы арнасының бір бөлігі болған. Hír TV-нің бірқатар хабаршылары жаңа MTVA жаңалықтар арнасында жұмыс істеуге кетті. Осы оқиғаға жауап ретінде 2015 жылдың қыркүйегінде Симицканың бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс істеген журналистері үкіметке жақын «Мажар Times» деген мағына беретін Magyar Idők газетін құрды. Сонымен бірге Hír TV арнасы логотипі мен бағдарламаларын толығымен өзгертті. Үкімет станцияға дереу қауіп төндірді, кабельдік операторлар арнаны көрсетуден бас тартуға қысым жасады. Кем дегенде бір шағын оператор үкіметтен пара алғаннан кейін арнадан бас тартты. Дегенмен, оның рейтингісі осы кезеңде өсті, 2018 жылға қарай үш есеге жоғарылады.

2018: Echo TV-мен бірігу

Симицка мен Орбан арасындағы қарым-қатынас нашарлағаннан және Орбанның 2018 жылғы парламент сайлауындағы күшті жеңісінен кейін Симицка қаржылық қиындықтарға байланысты көптеген медиа ұйымдарын жабуға мәжбүр болды. Magyar Nemzet соңғы нөмірін сәуір айында шығарды, ал Lánchíd Rádió көп ұзамай күнделікті бағдарламаларын тоқтатты. Симицка уақытша Hír TV-нің иесі болғанымен, кейіннен шілде айының соңында бұрынғы бизнес серігі, үкіметті қолдайтын Echo TV жаңалық арнасының иесі Зсолт Ньергеске станцияны сатуға мәжбүр болды. Ол станцияны кейіннен Орталық Еуропа баспасөз және медиа қорына біріктірді. Екі арна да аралық уақытта жеке бағдарламаларын сақтап қалғанымен, Hír TV тез арада редакциялық саясатын Fidesz KDNP үкіметін қолдауға өзгертіп, станцияның құрылған жылдары қолдаған саяси ұстанымдарына оралды. 2015 жылға дейін станцияда жұмыс істеген көптеген жүргізушілер қайта келді, ал 2015 жылғы қайта іске қосылғанда жаңадан келген қызметкерлердің көпшілігі дереу жұмыстан босатылды. Мысалы, биліктегілердің бұзық әрекеттерін, жемқорлықты, заңсыз немесе күдікті қызметті тергеу. Civil kaszinó ("Civil Casino"): Әр түрлі мамандық иелері (дәрігерлер, заңгерлер, экономистер, тарихшылар, актерлер, музыканттар, дін қызметкерлері) саяси тұлғалардың іс-әрекеттерін, соңғы сөздерін немесе өткен аптадағы есімде қалған мәлімдемелерін талқылайтын апталық бағдарлама. Csörte ("Бәсеке"): Жұма күндері кешкі эфирде көрсетілетін саяси талқылау бағдарламасы. Бағдарлама аясында сол және оң қанатты журналистер мен саяси сарапшылар Левенте Белламен бірнеше тақырыптар бойынша пікір алмасады. Тұрақты қонақтары: Андраш Штумпф (mandiner.hu), Петер Саконьи (Napi.hu), журналистер және венгр саяси талдау компанияларының саясаттанушылары. Egyenesen ("Тікелей"): Өзекті мәселелер мен саясат туралы өткір әңгіме. Magyarország élőben ("Мажарстан тікелей эфирде"): Саясатты зерттейтін бағдарлама, саясат, сыртқы саясат, қоғамдық мәселелер, спорт және мәдениеттің негізгі тақырыптарын қамтиды. Reggeli Járat ("Таңғы бағыт"): Каналдың таңғы бағдарламасы, апта ішінде сағат 5:50-ден 9:00-ға дейін көрсетіледі. Бағдарламаға саясаткерлермен сұхбаттар, қоғамдық мәселелер бойынша пікірталастар және мәдени тақырыптар туралы әңгімелер кіреді. Sznobjektív ("Снобъектив": "Сноб" және "Объектив" сөздерінің қосындысы): Роберт Пузердің жетекшілік ететін және әлеуметтік сыншы ретінде танылатын бағдарлама, жексенбі күндері сағат 20:00-де эфирге шығады.

Би-би-си бағдарламалары

Канал алдын ала жазылған келесі BBC бағдарламаларын көрсетеді: "Репортерлер", "HARDtalk", "Біздің әлем" және "Саяхат шоуы", оларға канал журналистері мажар тілінде дубляж жасап көрсетеді.

Саяси көзқарастар

Құрылғалы бері, арна иесінің өкілдігі мен алып басушыларының саяси көзқарастарына байланысты 2015 жылға дейін Фидес партиясын қолдайтын телеарна ретінде қарастырылды. Өздерін оңшыл деп жариялаған бірнеше алып басушы кейін саяси аренада жұмыс істеді: «Célpont» бағдарламасының жүргізушісі Акос Кракко 2010 жылдан бастап Фидес парламенттік фракциясының баспасөз хатшысы, ал 2014 жылдан бастап Премьер-министр кеңсесінің баспасөз хатшысы қызметін атқарды; 2014 жылы алып басушы Эва Куруч Виктор Орбанның үшінші үкіметінің ресми өкілі болды. 2015 жылы премьер-министр Орбан мен бұрын Орбанның бірінші үкіметінде Венгрияның ішкі салық қызметінің (APEH) басшысы болған «Hír TV» арнасының иесі Лайош Симицка арасындағы қарым-қатынас нашарлады; осы дау арнаның саяси позициясының өзгеруіне әкелді. 2015 жылдың қыркүйегінен бастап арна үкіметке күшейтілген сын айта бастады және сол және оңшыл зиялылар мен пікірлерге ашық болды. Арна KESMA холдингіне сатылғаннан кейін, үкіметті қолдайтын бұрынғы позициясына қайта оралды, бұл «Echo TV» арнасымен біріккеннен кейін анық байқалды. Бірігуден кейін оның көптеген сарапшылары бұрынғы «Echo TV» арнасында көрсетілген жеке бағдарламаларын жалғастыру үшін арнаға көшті, олардың ішінде Кароли Бальцсай, Зсолт Байер, Каталин Либманн, Золтан Ломничи, Золтан Кисселли және Эндре Кадаркай болды, сондай-ақ көптеген бұрынғы алып басушылар жаңа бағдарлама аясында бағдарламалар жүргізуге оралды.