Ливи: Латышская рок-группа и символ сопротивления

Кіріспе

Латвиялық Līvi музыкалық тобы – латыш рок мәдениетінің қалыптасуына зор ықпал еткен латыш хард-рок және хеви-метал тобы. Олар поэзиялық лирикасы және гитаралық сололарымен танымал болды. Топты 1976 жылы КСРО-дағы Латвия ССР-інің Лиепая қаласында Ēriks Ķiģelis және Juris Pavītols құрған. Олар Латвия бойынша түрлі концерттерде өнер көрсеткен поп-рок тобы ретінде бастама алды. 1977 жылдан 1985 жылға дейін топ өздерінің музыкалық стилін табуға тырысып, поптан ауыр рокқа дейінгі әндерді жазды. Алайда, осы кезеңде топ патриотизм мен кеңес үкіметіне қарсылықты қолдады. 1986 жылы Ķiģelis қайтыс болғаннан кейін Ainars Virga топқа қосылып, жаңа әнұрандық балладалар, ауыр рок және бүлікшіл тақырыптардың жаңа дәуірін бастады. Вирга латыш хард-рок әндерінің ең танымал композиторларының бірі болды. Līvi өмірлік кезеңінде тоғыз альбом жазды. Олардың әндеріне "Dzimtā valoda", "Dzelsgriezējs", "Meitene zeltene", "Saldus saule", "Piedod man", "Zīlīte", "Tikai tev un man" және "Pāri visam" кіреді.

1976-1985 жылдар

Līvi тобы 1976 жылы құрылған деп есептеледі, бірақ оған дейін де Līvi деген тағы бір топ болған, оны 1970-ші жылдары танымал гитарист Юрис Павитольс құрған. Līvi тобын Сальду қаласынан келген жас гитарист Эрикс Кигелис және Павитольс бірлесіп құрды. Екеуі де латыш рок-музыкасының ерекше дыбысын жасауға ниеттенген. Павитольстың әйелі Ингрида, барабаншы Андрис Круминьш және "рок динозавры" атанған Янис Гродумспен бірге, олар Павитольстың алғашқы тобының атын алып, жаңа топ құрды. "Līvi" латыш тілінде ливондықтарды білдіреді, олар Лиепая маңында тұратын, қазірге таяу жойылып бара жатқан этникалық топ. Аңыз бойынша, олар қарақшылықпен және шетелдік басқыншылармен күресу арқылы өмірлік күнкөрісін табатын болған. Топ алғашқы жылдары шағын концерттерде өнер көрсетіп, көбінесе Павитольс жазған және оның әйелі орындаған қайғылы әндерді тарту етті. Сондай-ақ, Кигелис жазған жылдам әрі күшті әндерді де орындады. 1978 жылы Кигелис топтан кетіп, өзінің және Павитольстың шығармашылық араздасуларын шешу мүмкін емес екенін мәлімдеді. Ол өз тобын, Corpus-ты құрып, бұрынғы музыкалық әріптестерінен алшақтауға тырысты. Līvi тобы оның орнына Модрис Штернсті қабылдады. 1980 жылы Кигелис үш жаңа мүшемен бірге қайтадан топқа оралды: 17 жасар әнші Родриго Фоминс, барабаншы Вильнис Криевиньш және топтың дыбыс режиссері Юрис Яковлевс. Осы кезде Круминьш пен Штернс топтан кетіп қалды. Кигелис дереу ән жазуға кірісіп, Līvi тобының танымалдығы артып, 1983 жылы олардың алғашқы, өздерімен аттас альбомы жарық көрді. Сол кезде Латвия КСРО құрамында болды, ал рок-топтары коммунистік партия тарапынан цензураланды. Совет үкіметі латыш рок-музыканттарының наразылығын жау санап, 1981 жылы Līvi тобының концерт беруіне тыйым салды. Līvi тобы 1982 жылы "Zīlīte" атты жаңа хитімен жауап берді. 1984 жылы Līvi Рига киностудиясы түсірген "Vajadzīga soliste" (Солист керек) атты музыкалық комедияда сахнада "Amors Superstars" әнін орындады. Фильмде Латвияның сол дәуірдегі поп және рок музыкасының түрлі топтары да көрсетілді. Штернс кейіннен топқа оралды, бірақ Павитольс пен Кигелис арасындағы жанжалдар тоқтамады, нәтижесінде біріншісі мәңгілікке топтан кетіп қалды. Оның әйелі де оның артынан еріп кетті, себебі ол топтың күшті музыкасына үйрене алмады. Дегенмен, ол Līvi тобының екінші альбомы "Aprīļa pilieni" (Сәуірдің тамшылары) үшін жаздыруға қатысты. Топқа қысқа мерзімге клавиштермен ойнайтын Талис Пусбарниекс қосылды. Олар бірлесіп тағы бір альбом, "Iedomu pilsēta" (Фантазия қаласы) жазды және сол кездегі ең танымал топқа айналды. Пусбарниекс, Фоминс, Штернс және Криевиньш 1984 жылы өздерінің музыкалық жобаларын іске асыру үшін топтан кетіп қалды. Кигелис вокалист Айварс Брайзені (кейін "латыш рок-музыкасының дауысы" деп танылды), клавиштермен ойнайтын Гунтарс Муцениекс және барабаншы Валдис Штаркс жалдап, топты құтқарды. Алайда, 1985 жылы Кигелис концерттен кейін автокөлік апатында қаза тапты.

Līvi is considered to have begun in 1976, although another band named Līvi existed for a short time before that, also founded by Juris Pavītols, a well known guitarist in the 1970s. Līvi was founded by Pavītols and Ēriks Ķiģelis, a young guitarist from Saldus. Both were determined to create a distinct sound for Latvian rock. Along with Pavītols's wife Ingrīda, drummer Andris Krūmiņš, and "the dinosaur of rock" Jānis Grodums, the pair formed a band, taking the name of Pavītols's first band. "Līvi" is Latvian for the Livonians, a now nearly extinct ethnic group living in the vicinity of Liepāja who had a reputation in legend for making their living by pirating and fighting foreign oppressors. The band played small time gigs in their early years, mostly performing sad songs written by Pavītols and sung by his wife. They also performed some faster, harder songs composed by Ķiģelis. In 1978, Ķiģelis left the band, stating that his and Pavītols's artistic differences were impossible to overcome. He then formed his own band, Corpus, and tried to distance himself from his former musical partners. Līvi replaced him with Modris Šterns. In 1980, Ķiģelis returned to the band, along with three new members: 17 year old singer Rodrigo Fomins, drummer Vilnis Krieviņš, and the band's sound engineer Juris Jakovļevs. Krūmiņš and Šterns left the band around this time. Ķiģelis immediately returned to songwriting, and Līvi's popularity rose, leading to their appearance in many music festivals and the recording of their first album, the self titled Līvi, released in 1983. Latvia at that time was a part of the Soviet Union, and rock bands were censored by the Communist Party. The Soviet regime saw a potential enemy in the rebellious Latvian rockers, and in 1981 it banned Līvi from playing any concerts. Līvi responded in 1982 with a new hit single, "Zīlīte." In 1984, Līvi was featured in Riga Film Studio's musical comedy, Vajadzīga soliste (Soloist Needed), performing the song Amors Superstars on stage. The film also featured a variety of bands from Latvia's pop and rock scene of that era. Šterns later returned to the band, but Pavītols and Ķiģelis continued to feud, leading the former to leave the band forever. His wife followed, not fitting in with the band's harder music. She still participated, however, in recording for Līvi's second album, Aprīļa pilieni (April's Raindrops). The band was briefly joined by keyboard player Tālis Pusbarnieks. Together they successfully record another album—Iedomu pilsēta (Phantasm City) and became the most popular band of that time. Pusbarnieks, Fomins, Šterns, and Kreiviņš left the band in 1984 in order to pursue their own musical projects. Ķiģelis saved the band by hiring vocalist Aivars Brīze (later to become known as "the voice of Latvian rock"), keyboardist Guntars Mucenieks, and drummer Valdis Štarks. In 1985, however, Ķiģelis died in a car accident after a concert.

1986-2010 жылдар

Ķiģelis-тің шәкірті Айнарс Вирга 1986 жылы топтың жаңа жетекшісі болды. Вирга Black Sabbath, Scorpions, Deep Purple және Led Zeppelin сияқты хард-рок тобының жанкүйері болғандықтан, ол Līvi-ді оларға ұқсатуға тырысты, оның құрамында күшті дыбыс, көптеген гитара сололары және бунтарлық көзқарас болды. Оның алғашқы әні "Dzimtā valoda" болды, ол жанды баллада және латыш тілі мен мәдениетіне арналған мақтау. 1987 жылы Штаркс Айнарс інісі Дайниспен ауыстырылды, ал 1989 жылы Томасс Клейнс тұрақты гитарист ретінде топқа қосылды. Кеңес Одағы құлаған кезде Līvi ондаған хиттерді жазды және Brīze, Ainars Virga, Kleins, Grodums және Dainis Virga-дан тұратын ең тұрақты құрамына ие болды. 1988 жылы Līvi екінші студиялық альбомын шығарды – LIVI. Әндердің жартысы Ķigelis-тің соңғы туындылары болса, қалған жартысы Вирга, Гродум және Муцениекстің жаңа әндерінен тұрды. 1994 жылы Līvi студиялық альбомын шығарды – Karogi (Тулар), Ķiģelis 1985 жылы қайтыс болғаннан кейінгі олардың екінші жазбасы. Альбом екі платиналыққа ие болды. Топ Karogi-ді насихаттау үшін Солтүстік Еуропа және Латвия бойынша гастрольдік сапарға шықты. 1994 жылдың желтоқсан айында Līvi "Spoku Koks" ("Аруақ ағашы") альбомын шығарды. Бұл альбом бір түндік уақытта жазылып, өңделді, араластырылды және дүкендерге жеткізілді. Екі жылдан кейін Līvi "K. M. K. V. P. немесе "Kas Mums Var Ko Padarīt" (Бізге не істеуге болады?) альбомын шығарды. Альбомға "Meitene", "Bize" және олардың ескі хиті "Dzelsgriezējs" джаздық нұсқасы енді. 1997 жылы Līvi ең көп сатылған альбомын – Bailes par ziņģēm (Әндерге қатысты қорқыныш) жазды және оны Ķiģelis есіне арнады. Альбом шыққаннан кейін көп ұзамай, ұзақ жылдар бойы топтың вокалисі болған Айварс Брайз топтан кетіп қалды. Екі жылдан кейін Līvi жетінші альбомын – Viva жазды. 2000 жылы Līvi өткен мыңжылдыққа құрмет көрсету үшін 2001 альбомын жазды. 2001 жылы Вирга АҚШ-қа кетті, ал Līvi шамамен 2 жыл бойы онысыз өнер көрсетті. 2003 жылы Вирга АҚШ-тан оралды. Брайз де топқа қайта оралды. Топтың үлкен жоспарлары болды, бірақ 2003 жылдың 26 шілдесінде Даугавпилс қаласынан Oldies Rock фестивалінен қайтып келе жатқанда Вирга басқарған көлік апатқа ұшырады. Дайнис барабаншысы және дыбыс инженері Юрис Яковлевс жарақаттарынан көз жұмды. Содан кейін Līvi жаңа альбомды жазды, оны Pāri visam (Барлығынан жоғары) деп атады және оны апатта қаза тапқан барлық рок музыканттарына арнады. 2010 жылдың 15 маусымында топтың ең үлкен мүшесі Янис Гродумс қайтыс болды және топ таратылды. 2013 жылдың жазында олар тағы бірнеше концерт берді. Алайда 2017 жылы Айварс Вирга топтың қайта құрылатынын жариялады. Содан кейін олар "Bez stepšeļiem" атты жаңа альбомын шығарды. 2019 жылы олар тағы бір альбом шығарды – "Pluss mīnuss". Олар әлі де кез-келген концертке қатысады.

Ķiģelis's protégé Ainars Virga became the band's new leader in 1986. Virga was a fan of heavy metal bands like Black Sabbath, Scorpions, Deep Purple, and Led Zeppelin, so he set out to make Līvi more like them, with a harder sound, more guitar solos, and rebellious attitudes. His first song was "Dzimtā valoda", an emotional ballad and an appraisal of Latvian language and culture. In 1987 Štarks was replaced by Ainars' younger brother Dainis, and in 1989, Tomass Kleins joined the band as a regular guitarist. At the time of the fall of the Soviet Union, Līvi had recorded dozens of hits and featured their most stable lineup, consisting of Brīze, Ainars Virga, Kleins, Grodums, and Dainis Virga. In 1988 Līvi released their second studio album LIVI. Half of the songs being Ķigelis' last compositions, the other half being new Virga, Grodums and Mucenieks songs. In 1994 Līvi released the studio album Karogi (Flags), their second recording since the death of Ķiģelis in 1985. The album went double platinum. The band toured across Northern Europe and Latvia to promote Karogi. In December 1994, Līvi released an album called Spoku Koks ("The Ghost Tree"). It was recorded, cut, mixed, and delivered to stores in one night. Two years later, Līvi released K. M. K. V. P. or "Kas Mums Var Ko Padarīt" (Who Can Do Anything To Us). Singles from the album included "Meitene", "Bize", and a jazz version of their old hit "Dzelsgriezējs". In 1997, Līvi recorded their bestselling album Bailes par ziņģēm (Fear about Songs), and dedicated it to the memory of Ķiģelis. Shortly after the release of the album, long time vocalist Aivars Brīze left the group. Two years later, Līvi recorded their seventh album, Viva. In 2000 Līvi recorded an album entitled 2001 in homage to the previous millennium. In 2001 Virga went to the USA and Līvi played without him for almost 2 years. In 2003 Virga returned from the USA. Brize returned to the band as well. The band had big plans, but on the 26th of July, 2003, while driving back from the festival Oldies Rock from Daugavpils, the car driven by Virga was involved in an accident. Drummer Dainis and sound engineer Juris Jakovļevs died from their wounds. Līvi subsequently recorded a new album, called Pāri visam (Over everything), and dedicated it to all rock musicians who have died in accidents. On June 15, 2010 the oldest member of the group Jānis Grodums died and the band broke up. In summer of 2013 they played a couple more concerts together. However in 2017 Aivars Virga announced that the group would reunite. They then proceeded to release a new album called ''Bez stepšeļiem''. in 2019 They released another album ''Pluss mīnuss''. They continue to have occasional concerts.