Кіріспе

Гейлорд (/'//g//eɪ//l//ɚ//d/ GAYlərd) – АҚШ-тың Мичиган штатындағы қала. Ол Отсего округінің орталығы болып табылады және округтегі жалғыз қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша Гейлордтың халқы 4 286 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы санаудағы 3 645 адамнан артық. Гейлорд өзін "альпілік ауыл" деп таныстырады және қаланың орталық бөлігінде тироль стиліндегі көптеген ғимараттар кездеседі. Көп қар жауып, жазғы температуралар қоңыл болғандықтан, Гейлорд маңындағы аймақ ұзақ жылдардан бері көптеген шаңғы және гольф курорттарымен мәшһүр, бұл АҚШ-тың орталық-батысындағы осындай курорттардың ең ірі орталықтарының бірі.

Құрылтай және алғашқы жылдары

Қала ресми емес түрде Барнс деп аталды, Мичиган орталық темір жолының хатшысы және штат өкілі Орландо Барнстың есімімен. Қала 1873 жылы Джексон, Лансинг және Сагинау темір жолдары сол жылы Отсего көлінің ауылынан солтүстікке қарай ұзартылғанда негізделді. Басты көшеден солтүстікке қарайғы барлық жер темір жолға тиесілі болды. Барнс оңтүстікке қарайғы барлық жердің иесі болды. Басты көше екі қалашықтың шекарасы болды. Бұл жаңа қауымның солтүстік жартысын Ливингстон қалашығына, ал оңтүстік бөлігін Бэгли қалашығына орналастырды. Қала 1874 жылы "Гейлорд ауылы" деп аталды, сол жылы Гейлордқа сол аттас пошта бөлімі берілді. Егер қауымдық жер шын мәнінде Барнс деп аталса, атауының өзгеруі 1873 жылдың қарашасы мен 1874 жылдың қазаны аралығында болған болар еді. 1877 жылдың қарашасында қала сотының орнын табу үшін қалашықтың қадағалаушысы Уильям Ф. Парматер тағайындалды. Парматер мен жергілікті дүкен иесі Джордж Смит сот үйін салу үшін Барнс пен оның әйеліне тиесілі жер алды. Мичиган орталық темір жолымен байланысты адвокат Августин Смит Гейлорд, қаланың атымен аталушы тұлға болды. Оның заң фирмасы Сагинауда орналасқан. Гейлорд өзінің атымен аталатын қалада ешқашан тұрмаған, бірақ ол Хейс қалашығында жер иеленген. Оның көрнекті мансабында мектеп мұғалімі, шіркеу хорының жетекшісі, округ хатшысы және штат заң шығарушы органының мүшесі болып қызмет етуі кірді. Гейлорд 1875 жылы Ішкі істер департаментінің адвокаты болып тағайындалды. Гейлорд Отсего округінің орталығы болды. 1877 жылға дейін Отсего көлінің ауылы уақытша округ орталығы болып тағайындалған. Гейлордтың округтегі орталық орналасуы және оның өсіп келе жатқан бизнес қауымдастығы бұл өзгеріске себеп болды. Сол жылы қаланың атын алған Августин Смит Гейлорд 46 жасында Сагинаудағы үйінде қайтыс болды. Президент Улисс С. Гранттың өтініші бойынша Монтана және Дакотадағы американдық тайпалармен келісімшарт жасауға бару оның денсаулығына тым ауыр соққан болуы мүмкін, бұл оның денсаулығын нашарлатты және Вашингтонға қайтуына кедергі келтірді. 1879 жылы штат заң шығарушы органы Петоскиден Берривилл арқылы Гейлордқа дейінгі штаттық жол құрылысы үшін мемлекеттік жерді айырбастады. Бұл жерлерді 1850 жылғы батпақ жер туралы заңмен 1850 жылы Федералды үкімет Мичиган штатына алғаш рет берген. Гейлорд 1881 жылы ресми түрде ауыл болып тіркелді, ал сол жылдың наурыз айында өткен алғашқы кеңес отырысын Честер С. Митчелл басқарды. Кітапшадағы көптеген суреттердің арасында Отсего округінің соты және Дейтонның соңғы блок жұмыстары болды. Дейтонның соңғы блок жұмыстары Гейлорд қаласының оңтүстігінде және батысында Мичиган орталық темір жолы мен АҚШ-тың 27-ші тас жолы арасында орналасқан. Ол оңтүстікте Висконсин даңғылымен, солтүстікте Үшінші көшемен шектеседі. 14 акрлық өнеркәсіптік алаңға 27 ғимарат кірді, ал иелері оны әлемдегі ең үлкен зауыт деп мәлімдеді. Штаб-пәтері Дейтон қаласында орналасқан компания 1895 жылдан 1931 жылға дейін Гейлорд филиалын басқарды. Отсего округінің қатты ағаштары ағаштан жасалған аяқ киім формаларын, боулинг доптарын және гольф таяқшаларын жасау үшін пайдаланылды. Бавария кеңсе кешені ретінде Оңтүстік Оцего даңғылында әлі күнге дейін алғашқы кірпіш ғимараттардың бірі тұр. Екінші темір жол, Бойн Сити, Гейлорд және Альпена (BC, G&A) 1906 жылы Гейлордқа жетті. Бұл шығыс-батысқа темір жол қатынасы мен тасымалдауды қамтамасыз етті. Темір жолдар Гейлордқа солтүстік-шығыстан Хэллоктан кірді. BC, G&A Мичиган даңғылында Мичиган орталық темір жолының депосын бөлісті. Шығыс бағытында жолдар Төртінші көшемен қатарлап, Спарр қаласына қарай бақты. Гейлордтың өткендегі тағы бір маңызды өндірістік кәсіпорны Гейлорд моторлы автомобиль компаниясы болды. 1910 жылы жергілікті инвесторлар жаңа Детройт қаласын құруды армандады, компания басқа автокөлік өндірушілермен бәсекелесу үшін төрт жаңа стильді ұсынды. 1913 жылы компания банкротқа ұшырағанға дейін шамамен 350 автомобиль шығарылды. Бірден-бір белгілі Гейлорд автокөлігі Гейлорд 30 болды, оны Монтана штатының Уайтфиш қаласының тұрғыны Иван Полус қалпына келтірді, содан кейін оны Гейлорд 30 автокөлік комитеті сатып алды, ол оны 20 000 долларға сатып алды, қалпына келтірілген автомобиль Гейлорд қаласының орталығындағы Сауда палатасында көрініс тапқан. 1921 жылы жолдар ресми түрде асфальтталды, Гейлорд 1922 жылы қала болды. Ауылдан қалаға өту үшін қала тұрғындарының дауысы қажет болды. Тұрғындар 114-ке 93 дауыспен жақтас болды, бұл 21 дауыспен жеңіс болды. Джон Гамильтон Гейлордтың алғашқы мэрі болып сайланды. 1930 жылдардың соңында немесе 1940 жылдардың басында кәріз жүйесі орнатылды. 20 ғасыр бойы Гейлорд өсті, жазғы туризм, қысқы спорт түрлері, оның ішінде тау шаңғысы және тік шаңғы, сондай-ақ мотошаңғы тебу. 1970 жылдың желтоқсанында Рим католик дінінің діоцезі Папа Павел VI-мен құрылды және 1971 жылдың 20 шілдесінде Эдмүнд Шока діоцездің алғашқы епископы болып тағайындалды, сондай-ақ собор ретінде Әулие Мария, Кармель тауының анасы соборы тағайындалды, қазіргі епископ Джеффри Уолш. Edelweiss Village сауда орталығы 2004 жылы Дикерсон жолында ашылды. 2022 жылдың 20 мамырында EF3 құйыны желдің жылдамдығымен қалаға соқты, екі адам қаза тауып, 44 адам жараланды. Бірнеше бизнес және жылжымалы үйлер паркіне көп зиян келтірілді. Мичиган штатының қазіргі губернаторы Гретхен Уитмер Гейлорд аймағында төтенше жағдай жариялады және Лансинг Гейлордты қайта құруға көмектеседі деп мәлімдеді. Бұл құйын 1950 жылдан бері қалаға соққан алғашқы құйын болды. 2023 жылы Гейлордтың мектептік софтбол командасы алғашқы штаттық чемпионатын жеңіп алды, Виксбургты 8–3 есебімен жеңді, команда чемпиондық маусымында MHSAA үй ішіндегі рекордтық соққылар (72) жасады.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4,83 шаршы миль (13 км²) құрайды, оның ішінде 4,80 шаршы миль (12 км²) құрлық және 0,03 шаршы миль (0 км²) су. Гейлорд қыс айларында күшті көл әсерінен болатын қарға ұшырайды және Солтүстік Мичиганның қарлы аймағының ортасында орналасқан. Жол белгілері Гейлордтың 45-ші параллельде, экватор мен Солтүстік полюс арасындағы ортасында екенін көрсетеді. Бұл АҚШ-та мұндай белгілердің бар екені белгілі 29 орынның (оның алтауы Мичиган штатында) бірі. Ол Солтүстік Мичиганның бір бөлігі саналады. Хартвик Пайнс мемлекеттік паркі оңтүстікке қарай 45 шақырым (28 миль) қашықтықта орналасқан және бұл ежелгі шығыс ақ қарағай орманының сақталған соңғы жерлерінің бірі. Huron Manistee ұлттық ормандары да жақын жерде.

Климат

Бұл климаттық аймақта жылдық температураның айырмашылығы зор, жазда ыстыққа дейін жылы (көбінесе ылғалды) және қыста суық (кейде тым суық) болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Гейлорд ылғалды континенттік климатқа ие, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 3645 адам, 1610 шаруашылық және 826 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1847 тұрғын үйден құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,8% ақ нәсілді, 0,9% афроамерикалық, 0,8% американдық үндістер, 1,0% азиялық, 0,2% басқа нәсілдерден және 2,3% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,8% құрады. 1610 шаруашылықтың 27,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 33,7%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,1%-ы әйелі жоқ ерлер, ал 48,7%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 42,0%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 19,1%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,14 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 39,3 жас. Тұрғындардың 22,7%-ы 18 жасқа дейін, 10,9%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 23,2%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 23,2%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 20%-ы 65 жастан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 45,9% ер адам және 54,1% әйел адам.

Демалыс

Гейлорд қыста көп қар жауады, себебі оның биіктігі және Мичиган көлінен туындайтын көлдік қардың бағытында орналасқан. Жергілікті жердің рельефі мен топографиясының арқасында қыста көптеген демалыс мүмкіндіктері бар. Ескі теміржол жүйесінің көп бөлігі велосипедпен немесе қар көлігімен (Snowmobile) жүруге арналған жолдарға айналдырылды. Солтүстік Орталық Мемлекеттік жолы Макино қаласына дейін солтүстікке қарай Мичиган Орталық Темір жолының бұрын Гейлордқа қызмет еткен тармақ желісінің сақталған бөлігі болып табылады. Көптеген жергілікті саябақтарда күзгі түстер мен қарға бату (snowshoeing) ерекше тартымды. Гейлорд маңындағы маңызды туристік қызметтердің бірі – жазық шаңғы (cross-country skiing). Жақын жерде Hartwick Pines State Park жолдары және Mason Tract Pathway орналасқан. Тау шаңғысы мен сноубордқа да оңай қол жеткізуге болады, өйткені аймақта бірнеше курорттар жұмыс істейді. Отсего көлінде су шаңғысы, вейкборд және гидроциклдермен (jetskiing) де айналысуға болады. Отсего көлінің мемлекеттік саябағында жүзу, қайықпен саяхаттау және кемпинг жасауға мүмкіндік бар. Шілде айында жыл сайын өткізілетін Алпенфест фестиваліне қатысушылар швейцариялық дәстүрлі киім киюге шақырылады. Бұл шараға әлемнің түкпір-түкпірінен көптеген адамдар келіп, түрлі іс-шараларға қатысады. Олардың ішінде аттракциондар мен ойындар, музыка, дүкендер және жергілікті «Шеңбер ханшайымы» сайысы бар. Фестивальдің соңғы күні шеру өтеді.

Туған қала

Гейлорд швейцариялық Понтресина қаласымен байланыс орнатқан.

Медиа

Жергілікті газет – «Гейлорд Геральд Таймс» осы аймаққа қызмет етеді. Аймақтық деңгейде «Weekly Choice Publication» басылымы қолжетімді. WMJZ, "Eagle" 101.5 FM, классикалық хиттер форматында берілімдер ұсынады және негізгі жергілікті (Гейлорд/Отсего округіне бағытталған) коммерциялық радиостанция болып табылады. «Грейс баптист шіркеуінің» WBLW 88.1 FM және WPHN 90.5 FM («The Promise FM») станцияларына да Гейлордта лицензия берілген, олардың екеуі де коммерциялық емес христиан діни бағдарламаларын ұсынады. Сонымен қатар, Шарлевоикте орналасқан католиктік радиостанция WTCK, 92.1 FM жиілігінде Гейлордта ретранслятор арқылы хабар таратады. WSRT 106.7 FM – әңгімелер радиостанциясы (бұрынғы WKPK "The Peak", жергілікті аңызға айналған топ 40 станциясы), лицензиясы Гейлордқа берілгенімен, Траверс-Ситиде орналасқан. WQON, Q100.3, Rock & Roll үшін жалғыз орын және «Детройт Лайонс» футбол командасы мен Мичиган университетінің футбол/баскетбол ойындарының тікелей эфирі. WGRY AM/FM, Y101.1/AM1230, Солтүстік Мичигандағы Сіздің Спорттық Әңгімеңіз, CBS Спорттық Әңгімесі және «Детройт Тайгерс» бейсбол, «Детройт Ред Уингс» хоккей және «Детройт Пистонс» баскетбол командаларының үйі. Гейлордқа Траверс-Сити, Петоски, Шарлевокс, Кадиллак, Грейлинг, Хоутон-Лейк, Чебойган және Альпена қалаларынан да радио және телеарналар қызмет көрсетеді.