Пәнаралық интеграция және ғылыми зерттеулер

Кіріспе

Екі немесе одан көп академиялық пәндерді бір іс-әрекетке біріктіру.

Интердисциплинарлық немесе интердисциплинарлық зерттеулер бірнеше академиялық пәндерді біріктіруді қамтиды (мысалы, ғылыми жоба). Ол социология, антропология, психология, экономика сияқты бірнеше саладан білім алады. Интердисциплинарлық – бұл жаңа қажеттіліктер мен мамандықтар пайда болғанда академиялық пәндер немесе ойлау мектептері арасындағы дәстүрлі шекараларды кесіп өтетін ұйымдық бірлік, сондай-ақ интердисциплинарлық сала. Мысалы, электр станциясы немесе ұялы телефон сияқты күрделі жобаларды жүзеге асыру үшін бірнеше мамандықтарды біріктіру қажет болғандықтан, үлкен инженерлік командалар көбінесе интердисциплинарлық болып табылады. Дегенмен, «интердисциплинарлық» термині кейде академиялық ортамен ғана шектеледі. Білім беру және оқыту әдістемелерінде интердисциплинарлық термині бірнеше қалыптасқан пәндердің немесе дәстүрлі оқу салаларының әдістері мен түсініктерін пайдаланатын зерттеулерді сипаттау үшін қолданылады. Интердисциплинарлық зерттеулер зерттеушілерді, студенттерді және оқытушыларды ортақ мақсатқа жету үшін бірнеше академиялық ойлау мектептерін, мамандықтарды немесе технологияларды – олардың ерекше көзқарастарымен бірге – байланыстырып, біріктіруге тартады. АИТВ/ЖҚС эпидемиологиясы немесе жаһандық жылыну сияқты күрделі мәселелерді шешу үшін әртүрлі пәндерді түсіну қажет. Зерттеу институттарының дәстүрлі пәндік құрылымында назардан тыс қалған немесе бұрмаланған тақырыптарды зерттеу үшін, мысалы, әйелдер зерттеулері немесе этникалық аймақтарды зерттеу үшін де интердисциплинарлық тәсіл қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, интердисциплинарлық тәсіл екі немесе одан көп саланың көзқарастарын біріктіру арқылы ғана түсінілуі мүмкін күрделі мәселелерге де қолданылады. «Интердисциплинарлық» сөзі көбінесе білім беру саласында қолданылады, егер екі немесе одан көп пәннің зерттеушілері өздерінің тәсілдерін біріктіріп, оларды қолдағы мәселеге сәйкес өзгертетін болса, соның ішінде студенттерден белгілі бір тақырыпты бірнеше дәстүрлі пән тұрғысынан түсінуді талап ететін бірлескен оқыту курсын да қамтиды. Мысалы, жерді пайдалану тақырыбы биология, химия, экономика, география және саясат сияқты әртүрлі пәндерден қарастырылғанда әртүрлі көрінеді.

Interdisciplinarity or interdisciplinary studies involves the combination of multiple academic disciplines into one activity (e. g., a research project). It draws knowledge from several fields like sociology, anthropology, psychology, economics, etc. It is related to an interdiscipline or an interdisciplinary field, which is an organizational unit that crosses traditional boundaries between academic disciplines or schools of thought, as new needs and professions emerge. Large engineering teams are usually interdisciplinary, as a power station or mobile phone or other project requires the melding of several specialties. However, the term "interdisciplinary" is sometimes confined to academic settings. The term interdisciplinary is applied within education and training pedagogies to describe studies that use methods and insights of several established disciplines or traditional fields of study. Interdisciplinarity involves researchers, students, and teachers in the goals of connecting and integrating several academic schools of thought, professions, or technologies—along with their specific perspectives—in the pursuit of a common task. The epidemiology of HIV/AIDS or global warming requires understanding of diverse disciplines to solve complex problems. Interdisciplinary may be applied where the subject is felt to have been neglected or even misrepresented in the traditional disciplinary structure of research institutions, for example, women's studies or ethnic area studies. Interdisciplinarity can likewise be applied to complex subjects that can only be understood by combining the perspectives of two or more fields. The adjective interdisciplinary is most often used in educational circles when researchers from two or more disciplines pool their approaches and modify them so that they are better suited to the problem at hand, including the case of the team taught course where students are required to understand a given subject in terms of multiple traditional disciplines. For example, the subject of land use may appear differently when examined by different disciplines, for instance, biology, chemistry, economics, geography, and politics.

Даму

"Интердисциплинарлық" және "интердисциплинарлық" жиі жиырмасыншы ғасыр терминдері ретінде қарастырылса да, бұл ұғымның тарихи алғышарттары бар, ең бастысы – грек философиясы. Джули Томпсон Клейн «Концепциялардың тамыры қазіргі заманғы дискурста қайталап келетін бірқатар идеяларда жатыр – біріктірілген ғылым, жалпы білім, синтез және білімді интеграциялау идеялары» деп мәлімдейді, ал Джайлс Ганн грек тарихшылары мен драматургтары өздерінің материалдарын жақсырақ түсіну үшін басқа білім салаларынан (мысалы, медицина немесе философия) элементтер алғанын айтады. Римдік жолдарды салу үшін геодезияны, материалтануды, логистиканы және бірнеше басқа да пәндерді білетін адамдар қажет болды. Кез келген кең ойлы гуманистік жоба интердисциплинарлықты қамтиды, және тарих осыған байланысты көптеген мысалдарды көрсетеді, мысалы, еділ ғасырдағы Лейбництің жалпыға ортақ әділет жүйесін құру міндеті, ол үшін лингвистика, экономика, менеджмент, этика, құқық философиясы, саясат және тіпті синология қажет болды. Интердисциплинарлық бағдарламалар кейде дәстүрлі пәндер маңызды мәселені шешуге қабілетсіз немесе дайын емес деген ортақ сенімге негізделеді. Мысалы, антропология және социология сияқты әлеуметтік ғылымдар жиырмасыншы ғасырдың көп бөлігінде технологияның әлеуметтік талдауына аз көңіл бөлді. Осының салдарынан, технологияға қызығушылық танытқан көптеген әлеуметтік ғалымдар ғылым, технология және қоғам бағдарламаларына қосылды, олар әдетте көптеген пәндерден келген ғалымдармен жұмыс істейді. Олар сондай-ақ екі немесе одан да көп пәндердің тәсілдерін біріктірмей қарастырылмайтын нанотехнология сияқты жаңа ғылыми-зерттеу дамуларынан да туындауы мүмкін. Мысалға, кванттық ақпаратты өңдеу – кванттық физика мен компьютерлік ғылымның қосындысы, ал биоинформатика – молекулалық биология мен компьютерлік ғылымды біріктіреді. Тұрақты даму зерттеу саласы ретінде экономикалық, әлеуметтік және экологиялық салалардағы талдау мен синтезді қажет ететін мәселелермен айналысады; көбінесе бірнеше әлеуметтік және табиғи ғылымдарды интеграциялайды. Интердисциплинарлық зерттеулер денсаулық сақтау ғылымдарын зерттеуде де маңызды рөл атқарады, мысалы, ауруларға оңтайлы шешімдерді іздеуде. Кейбір жоғары оқу орындары интердисциплинарлық зерттеулер бойынша аккредиттелген білім беру бағдарламаларын ұсынады. Басқа деңгейде, интердисциплинарлық – шамадан тыс маманданудың және ақпараттық оқшауланудың зиянды салдарына қарсы құрал ретінде қарастырылады. Алайда, кейбір пікірлер бойынша, интердисциплинарлық бір ғана салаға маманданғандарға толығымен қарызды – яғни, мамандар болмаса, интердисциплинарлық мамандарда ақпарат болмайды және кеңес алуға жетекші сарапшылар да жоқ болар еді. Басқалары интердисциплинарлықтың назарын пәндерден асып түсу қажеттілігіне аударады, шамадан тыс мамандануды эпистемологиялық және саяси тұрғыдан да проблемалық деп санайды. Егер интердисциплинарлық ынтымақтастық немесе зерттеулер мәселелерді шешудің жаңа жолдарын тапса, көптеген ақпараттар қатысқан пәндерге қайтарылады. Сондықтан, пәндік және интердисциплинарлық мамандар бір-біріне толықтыратын қарым-қатынаста қарастырылуы мүмкін.

Although "interdisciplinary" and "interdisciplinarity" are frequently viewed as twentieth century terms, the concept has historical antecedents, most notably Greek philosophy. Julie Thompson Klein attests that "the roots of the concepts lie in a number of ideas that resonate through modern discourse—the ideas of a unified science, general knowledge, synthesis and the integration of knowledge", while Giles Gunn says that Greek historians and dramatists took elements from other realms of knowledge (such as medicine or philosophy) to further understand their own material. The building of Roman roads required men who understood surveying, material science, logistics and several other disciplines. Any broadminded humanist project involves interdisciplinarity, and history shows a crowd of cases, as seventeenth century Leibniz's task to create a system of universal justice, which required linguistics, economics, management, ethics, law philosophy, politics, and even sinology. Interdisciplinary programs sometimes arise from a shared conviction that the traditional disciplines are unable or unwilling to address an important problem. For example, social science disciplines such as anthropology and sociology paid little attention to the social analysis of technology throughout most of the twentieth century. As a result, many social scientists with interests in technology have joined science, technology and society programs, which are typically staffed by scholars drawn from numerous disciplines. They may also arise from new research developments, such as nanotechnology, which cannot be addressed without combining the approaches of two or more disciplines. Examples include quantum information processing, an amalgamation of quantum physics and computer science, and bioinformatics, combining molecular biology with computer science. Sustainable development as a research area deals with problems requiring analysis and synthesis across economic, social and environmental spheres; often an integration of multiple social and natural science disciplines. Interdisciplinary research is also key to the study of health sciences, for example in studying optimal solutions to diseases. Some institutions of higher education offer accredited degree programs in Interdisciplinary Studies. At another level, interdisciplinarity is seen as a remedy to the harmful effects of excessive specialization and isolation in information silos. On some views, however, interdisciplinarity is entirely indebted to those who specialize in one field of study—that is, without specialists, interdisciplinarians would have no information and no leading experts to consult. Others place the focus of interdisciplinarity on the need to transcend disciplines, viewing excessive specialization as problematic both epistemologically and politically. When interdisciplinary collaboration or research results in new solutions to problems, much information is given back to the various disciplines involved. Therefore, both disciplinarians and interdisciplinarians may be seen in complementary relation to one another.

Кедергілер

Көптеген салааралық жобаларға қатысушылар дәстүрлі салаларда оқытылғандықтан, олар көзқарастар мен әдістердің айырмашылығын бағалауды үйренуі керек. Мысалы, сандық қатаңдыққа көбірек мән беретін сала, басқалардан гөрі ғылыми тәжірибелі мамандарды дайындауы мүмкін; ал сандық тәсілдерді қиындықпен байланыстыратын «жұмсақ» салалардағы әріптестер проблеманың толық көрінісін және теориялық және сапалық аргументациядағы қатаңдықтың төмендігін түсіне алмайды. Егер оның мүшелері өз салаларында (және салалық көзқарастарда) қалып қойса, салааралық бағдарлама сәтті болмайды. Салааралық ынтымақтастықта тәжірибесі аз болғандар әріптестерінің ғылыми үлесін толық бағалай алмайды. Дегенмен, салалық тұрғыдан алғанда, көптеген салааралық жұмыстар «жеткіліксіз» делінеп, қатаңдығы жетпейтін немесе идеологиялық ынталандырылған болып қарастырылуы мүмкін; мұндай сенімдер салааралық жұмысты таңдағандардың мансап жолына кедергі келтіреді. Мысалы, салааралық грант өтінімдерін көбінесе белгілі салалардан алынған сарапшылар қарастырады; салааралық зерттеушілер өз зерттеулеріне қаржыландыру алуда қиындықтарға тап болуы мүмкін. Сонымен қатар, жоғарылауға және лауазымға орналасуға үміткер зерттеушілер бағалаушылардың кейбіреуінің салааралық қатынасқа ықыласы жоқ екенін біледі. Олар салааралық зерттеулерге бейімделу қаупінің артуынан қорқады. Егер оларға жеткілікті тәуелсіздік берілмесе, салааралық бағдарламалар да сәтсіз аяқталуы мүмкін. Мысалы, салааралық оқытушылар әдетте бірлескен тағайындаумен жұмыс істейді, олардың жауапкершілігі салааралық бағдарламада (мысалы, әйелдерді зерттеу) және дәстүрлі салада (мысалы, тарих) болады. Егер дәстүрлі сала лауазымдық шешімдерді қабылдаса, жаңа салааралық факультеттер салааралық жұмыстарға толық бейімделуден тартыншақ болады. Басқа кедергілерге көптеген ғылыми журналдардың салалық бағыты кіреді, бұл салааралық зерттеулерді жариялау қиын деген түсінікке әкеледі. Сонымен қатар, көптеген университеттердегі дәстүрлі бюджеттік тәжірибелер ресурстарды салалар арқылы бағыттағандықтан, белгілі бір ғалымның немесе оқытушының жалақысын және уақытын есепке алу қиынға соғады. Бюджеттік қысқарту кезеңдерінде негізгі аудиторияға (яғни дәстүрлі салада оқитын студенттерге) қызмет етудің табиғи бейімділігі дәстүрлі түсінік бойынша саладағы орталықтан алыс оқыту мен зерттеу үшін ресурстарды азайтады. Осы себептерге байланысты жаңа салааралық бағдарламаларды енгізуге көбінесе қарсылық көрсетіледі, өйткені бұл азайып бара жатқан қаржы үшін бәсекелестік тудырады. Осы және басқа кедергілерге байланысты, салааралық зерттеу салалары өздерін жеке салалар ретінде тануға күшті ынта алады. Егер олар сәтті болса, өздерінің ғылыми-зерттеу бағдарламаларын құруға және лауазымға көтерілу және мансапты дамыту бойынша шешімдерді қабылдауға мүмкіндік алады. Осылайша олар кіру қаупін азайтады. Бұрынғы салааралық зерттеу салаларының мысалдары, олардың көптегені ата-аналық салаларының атымен аталған, мыналарды қамтиды: нейроғылым, кибернетика, биохимия және биомедициналық инженерия. Бұл жаңа салалар кейде «салааралық салалар» деп аталады. Екінші жағынан, қазір білім беруді және оқытуды қолдаушы мекемелер, сондай-ақ білім берумен айналысатын ұйымдық және әлеуметтік құрылымдар үшін салааралық іс-шаралар назар ортасында болса да, олар іс жүзінде күрделі кедергілерге, қиындықтарға және сынға тап болады. Соңғы екі онжылдықта салааралық іс-шараларға кезіккен ең маңызды кедергілер мен қиындықтарды «кәсіби», «ұйымдық» және «мәдени» кедергілерге бөлуге болады.

Because most participants in interdisciplinary ventures were trained in traditional disciplines, they must learn to appreciate differences of perspectives and methods. For example, a discipline that places more emphasis on quantitative rigor may produce practitioners who are more scientific in their training than others; in turn, colleagues in "softer" disciplines who may associate quantitative approaches with difficulty grasp the broader dimensions of a problem and lower rigor in theoretical and qualitative argumentation. An interdisciplinary program may not succeed if its members remain stuck in their disciplines (and in disciplinary attitudes). Those who lack experience in interdisciplinary collaborations may also not fully appreciate the intellectual contribution of colleagues from those discipline. From the disciplinary perspective, however, much interdisciplinary work may be seen as "soft", lacking in rigor, or ideologically motivated; these beliefs place barriers in the career paths of those who choose interdisciplinary work. For example, interdisciplinary grant applications are often refereed by peer reviewers drawn from established disciplines; interdisciplinary researchers may experience difficulty getting funding for their research. In addition, untenured researchers know that, when they seek promotion and tenure, it is likely that some of the evaluators will lack commitment to interdisciplinarity. They may fear that making a commitment to interdisciplinary research will increase the risk of being denied tenure. Interdisciplinary programs may also fail if they are not given sufficient autonomy. For example, interdisciplinary faculty are usually recruited to a joint appointment, with responsibilities in both an interdisciplinary program (such as women's studies) and a traditional discipline (such as history). If the traditional discipline makes the tenure decisions, new interdisciplinary faculty will be hesitant to commit themselves fully to interdisciplinary work. Other barriers include the generally disciplinary orientation of most scholarly journals, leading to the perception, if not the fact, that interdisciplinary research is hard to publish. In addition, since traditional budgetary practices at most universities channel resources through the disciplines, it becomes difficult to account for a given scholar or teacher's salary and time. During periods of budgetary contraction, the natural tendency to serve the primary constituency (i. e., students majoring in the traditional discipline) makes resources scarce for teaching and research comparatively far from the center of the discipline as traditionally understood. For these same reasons, the introduction of new interdisciplinary programs is often resisted because it is perceived as a competition for diminishing funds. Due to these and other barriers, interdisciplinary research areas are strongly motivated to become disciplines themselves. If they succeed, they can establish their own research funding programs and make their own tenure and promotion decisions. In so doing, they lower the risk of entry. Examples of former interdisciplinary research areas that have become disciplines, many of them named for their parent disciplines, include neuroscience, cybernetics, biochemistry and biomedical engineering. These new fields are occasionally referred to as "interdisciplines". On the other hand, even though interdisciplinary activities are now a focus of attention for institutions promoting learning and teaching, as well as organizational and social entities concerned with education, they are practically facing complex barriers, serious challenges and criticism. The most important obstacles and challenges faced by interdisciplinary activities in the past two decades can be divided into "professional", "organizational", and "cultural" obstacles.

Пән аралық зерттеулер және пән аралық зерттеулер

Алғашқы айырмашылықты жасау қазіргі академияда кең таралған интердисциплинарлық зерттеулер мен, оны зерттеудің өзі – интердисциплинарлықты зерттеу арасында болуы керек. Зерттеушілердің бұл екі бағыттағы саны мүлдем әртүрлі: біріншісіне мыңдаған ғалымдар қатысса, екіншісіндегі зерттеушілердің саны әлдеқайда аз. Интердисциплинарлық зерттеулер АҚШ және әлемнің көптеген зерттеу орталықтарында жүзеге асырылады. Ал интердисциплинарлықты зерттеумен айналысатын ұйымдардың саны шектеулі: АҚШ-та 1979 жылы құрылған Интердисциплинарлық зерттеулер қауымдастығы, халықаралық деңгейде 2010 жылы құрылған Интер және трансдисциплинарлық желі және 2009 жылы құрылған Интердисциплинарлықтың философиясы желісі. АҚШ-та интердисциплинарлықтың теориясы мен практикасын зерттеуге арналған ғылыми-зерттеу институты – Солтүстік Техас университетінің Интердисциплинарлықты зерттеу орталығы 2008 жылы құрылған, бірақ Солтүстік Техас университетінің әкімшілік шешімімен 2014 жылдың 1 қыркүйегінен бастап жабылды. Интердисциплинарлық зерттеу – білім беру ортасында кең көзқарастарды, білімді, дағдыларды, өзара байланыстарды және эпистемологияны біріктіруге бағытталған академиялық бағдарлама немесе процесс. Пән аралық бағдарламалар белгілі бір үйлесімділігі бар, бірақ бір ғана пәннің көзқарасымен толыққанды түсінілмейтін тақырыптарды зерттеуді жеңілдету үшін құрылуы мүмкін (мысалы, әйелдер зерттеулері немесе ортағасырлық зерттеулер). Көбінесе, және жоғары деңгейде, интердисциплинарлық білімді сегменттеудің институционалды пәндердегі тәсілдерін сынау зерттеудің негізгі бағыты болуы мүмкін. Ал интердисциплинарлықты зерттеулер интердисциплинарлықтың қалай жұмыс істейтіні, оның табиғаты мен тарихы және индустриалды қоғамнан кейінгі білімнің болашағы туралы сұрақтарды көтереді. Интердисциплинарлықты зерттеу орталығының зерттеушілері философияның «интердисциплинарлыққа қатысты» және «интердисциплинарлық ретінде» екі түрлі бағытын ажыратты. Біріншісі философияның жаңа, жекеленген саласын анықтайды, ол интердисциплинарлық ойлаудың мәртебесі туралы эпистемологиялық және метафизикалық сұрақтарды көтереді, ал екіншісі кейде «салалық философия» деп аталатын философиялық практикаға бағытталған. Интердисциплинарлық бағдарламаларға қатысты ең көп таралған шағым, оны қолдаушылар мен сыншылар арасында, синтездің болмауы – студенттерге бірнеше пәннің көзқарасы ұсынылады, бірақ дауларды шешуде және пәнге үйлесімді көзқарасқа қол жеткізуде тиімді басшылық берілмейді. Басқалары пәндердің синтезі немесе интеграциясы туралы идеяның өзі күмәнді саяси-эпистемиялық міндеттемелерді болжайды деп санайды. Интердисциплинарлық бағдарламаларды сынға алатындар, барлық студенттердің білім мен интеллектуалдық деңгейін ескере отырып, бұл амбицияның орындалуы қиын деп санайды. Кейбір қорғаушылар қиындықты мойындайды, бірақ интердисциплинарлықты ақыл-ой әдеті ретінде қалыптастыру, тіпті сол деңгейде, хабардар және белсенді азаматтар мен көшбасшыларды тәрбиелеу үшін мүмкін және маңызды екенін мәлімдейді. Бұл азаматтар мен көшбасшылар көптеген көздерден алынған ақпаратты талдауға, бағалауға және синтездеуге қабілетті. Академиялық бағдарламаларда және кәсіби тәжірибеде интердисциплинарлықтың философиясы мен перспективалары туралы көптеген зерттеулер жазылғанмен, әлеуметтік ғалымдар интердисциплинарлық туралы академиялық дискурстарды, сондай-ақ интердисциплинарлықтың іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін және істемейтінін зерттеп жатыр. Мысалы, кейбір зерттеулер қоғамға қызмет етуді мақсат еткен кейбір интердисциплинарлық жобалар ешкім жауапкершілікке тартылмауы мүмкін зиянды салдарларға әкелуі мүмкін екенін көрсетті.

An initial distinction should be made between interdisciplinary studies, which can be found spread across the academy today, and the study of interdisciplinarity, which involves a much smaller group of researchers. The former is instantiated in thousands of research centers across the US and the world. The latter has one US organization, the Association for Interdisciplinary Studies (founded in 1979), two international organizations, the International Network of Inter and Transdisciplinarity (founded in 2010) and the Philosophy of/as Interdisciplinarity Network (founded in 2009). The US's research institute devoted to the theory and practice of interdisciplinarity, the Center for the Study of Interdisciplinarity at the University of North Texas, was founded in 2008 but is closed as of 1 September 2014, the result of administrative decisions at the University of North Texas. An interdisciplinary study is an academic program or process seeking to synthesize broad perspectives, knowledge, skills, interconnections, and epistemology in an educational setting. Interdisciplinary programs may be founded in order to facilitate the study of subjects which have some coherence, but which cannot be adequately understood from a single disciplinary perspective (for example, women's studies or medieval studies). More rarely, and at a more advanced level, interdisciplinarity may itself become the focus of study, in a critique of institutionalized disciplines' ways of segmenting knowledge. In contrast, studies of interdisciplinarity raise to self consciousness questions about how interdisciplinarity works, the nature and history of disciplinarity, and the future of knowledge in post industrial society. Researchers at the Center for the Study of Interdisciplinarity have made the distinction between philosophy 'of' and 'as' interdisciplinarity, the former identifying a new, discrete area within philosophy that raises epistemological and metaphysical questions about the status of interdisciplinary thinking, with the latter pointing toward a philosophical practice that is sometimes called 'field philosophy'. Perhaps the most common complaint regarding interdisciplinary programs, by supporters and detractors alike, is the lack of synthesis—that is, students are provided with multiple disciplinary perspectives but are not given effective guidance in resolving the conflicts and achieving a coherent view of the subject. Others have argued that the very idea of synthesis or integration of disciplines presupposes questionable politico epistemic commitments. Critics of interdisciplinary programs feel that the ambition is simply unrealistic, given the knowledge and intellectual maturity of all but the exceptional undergraduate; some defenders concede the difficulty, but insist that cultivating interdisciplinarity as a habit of mind, even at that level, is both possible and essential to the education of informed and engaged citizens and leaders capable of analyzing, evaluating, and synthesizing information from multiple sources in order to render reasoned decisions. While much has been written on the philosophy and promise of interdisciplinarity in academic programs and professional practice, social scientists are increasingly interrogating academic discourses on interdisciplinarity, as well as how interdisciplinarity actually works—and does not—in practice. Some have shown, for example, that some interdisciplinary enterprises that aim to serve society can produce deleterious outcomes for which no one can be held to account.

Пәндер аралық зерттеулер саясаты

1998 жылдан бері пәнаралық зерттеулер мен оқытудың маңызы артып, АҚШ университеттерінде көп немесе пәнаралық зерттеулер ретінде жіктелетін бакалавр дәрежелерінің саны көбейді. Ұлттық білім статистикасы орталығының (NECS) мәліметтеріне сәйкес, жыл сайын табыс етілетін пәнаралық бакалавр дәрежелерінің саны 1973 жылы 7000-нан 2005 жылға қарай жылына 30 000-ға жетті. Сонымен қатар, Бойер комиссиясының білім беру саласындағы көшбасшылары, Карнеги президенті Вартан Грегоряннан бастап Америка ғылым қауымдастығының бас директоры Алан И. Лешнерге дейін, 21-ғасырда мәселелерді шешуде пәндік емес, пәнаралық көзқарастарды қолдауды жақтады. Бұл туралы федералдық қаржыландыру агенттіктері, әсіресе Элиас Зерхуни басқарған Ұлттық денсаулық институты да айтты. Ол гранттарды жеке зерттеушінің, жеке пәннің емес, көп салалы ынтымақтастық жобалары ретінде қарастыруды ұсынды. Сонымен қатар, 30 жылдан астам уақыттан бері табысты жұмыс істеп келген, жеткілікті студенттермен қамтылған көптеген пәнаралық білім беру бағдарламалары жабылды. Мысалдарға Аризона Интернационалы (бұрын Аризона университетінің құрамында болған), Майами университетінің Пәнаралық зерттеулер мектебі және Уэйн мемлекеттік университетінің Пәнаралық зерттеулер кафедрасы кіреді; басқалары, мысалы, Аппалачиан мемлекеттік университетінің Пәнаралық зерттеулер кафедрасы және Джордж Мейсон университетінің Жаңа ғасыр колледжі де қысқартылды. Стюарт Генри бұл үрдісті басқаша шеттетуге ұшыраған зерттеу салаларының тәжірибелік білім өндірісін қайта отарлауға тырысуындағы пәндердің гегемониясының бір бөлігі деп қарастырды. Бұл пәнаралық зерттеулердің дәстүрлі академияға қарсы үстемдігіне байланысты қауіп-қатер сезімінен туындады.

Мысалдар

Коммуникация ғылымы: Коммуникация зерттеулері социология, саясаттану және экономика сияқты тәуелсіз ғылымдардың теорияларын, модельдерін, тұжырымдамаларын және т.б. пайдаланып, оларды одан әрі дамытады. Экологиялық ғылым: Экологиялық ғылым – жаһандық жылыну және ластану сияқты экологиялық мәселелерді шешуге бағытталған, геология, химия, физика, экология және океанографияны қамтитын салааралық жер ғылымы. Қоршаған орта бағдарламаларының оқытушылары күрделі жаһандық экологиялық проблемаларды шешу үшін көбінесе салааралық командаларда бірлесіп жұмыс істейді. Экологиялық құқық, тұрақтылық және экологиялық әділдік сияқты экологиялық саясат салаларын зерттейтін мамандар өз білімі мен тәжірибесін арттыру үшін экологиялық ғылымдардан да білім алады. Білімді басқару: Білімді басқару ғылымы компьютерлік ғылым, экономика, адам ресурстарын басқару, ақпараттық жүйелер, ұйымдық мінез-құлық, философия, психология және стратегиялық басқару салаларындағы зерттеулерге негізделген, біріккен білімді басқару тұжырымдамасының аясындағы әртүрлі мектептер жиынтығы болып табылады. Материалдар ғылымы: Материалдардың, әсіресе қатты денелердің ғылыми және инженерлік аспектілерін біріктіретін сала. Ол физика, химия және инженерлік принциптерді қолдана отырып, жаңа материалдарды жобалауды, ашуды және қолдануды қамтиды. Провиденциялық зерттеу: Пән аралық зерттеулер өнер туындыларының мемлекеттік және жеке коллекцияларға қалай өткенін анықтау және табиғи тарих коллекцияларындағы адам қалдықтарын зерттеу кезінде маңызды рөл атқарады. Спорт ғылымы: Спорт ғылымы – спорт және қозғалыс саласындағы мәселелерді және құбылыстарды әлеуметтану, этика, биология, медицина, биомеханика немесе педагогика сияқты басқа ғылымдармен бірлесіп зерттейтін салааралық ғылым. Көлік ғылымдары: Көлік ғылымдары – көлік саласының өзекті мәселелерін және оқиғаларын зерттейтін және адамдардың, жүктердің және ақпараттың орнын ауыстыру мәселелерін шешуде мамандандырылған құқықтық, экологиялық, техникалық, психологиялық немесе педагогикалық ғылымдармен ынтымақтасатын ғылым саласы. Венчурлық зерттеу: Венчурлық зерттеу – адамдардың саналы түрде шекаралық жағдайларға енуімен және оларды басынан өткеруімен айналысатын гуманитарлық ғылымдардағы салааралық зерттеу саласы. Осы мақсатта эволюциялық теория, мәдени антропология, әлеуметтік ғылымдар, мінез-құлықты зерттеу, дифференциалдық психология, этика немесе педагогиканың нәтижелері бірлесіп өңделіп, бағаланады.

Communication science: Communication studies takes up theories, models, concepts, etc. of other, independent disciplines such as sociology, political science and economics and thus decisively develops them. Environmental science: Environmental science is an interdisciplinary earth science aimed at addressing environmental issues such as global warming and pollution, and involves the use of a wide range of scientific disciplines including geology, chemistry, physics, ecology, and oceanography. Faculty members of environmental programs often collaborate in interdisciplinary teams to solve complex global environmental problems. Those who study areas of environmental policy such as environmental law, sustainability, and environmental justice, may also seek knowledge in the environmental sciences to better develop their expertise and understanding in their fields. Knowledge management: Knowledge management discipline exists as a cluster of divergent schools of thought under an overarching knowledge management umbrella by building on works in computer science, economics, human resource management, information systems, organizational behavior, philosophy, psychology, and strategic management. Materials science: Field that combines the scientific and engineering aspects of materials, particularly solids. It covers the design, discovery and application of new materials by incorporating elements of physics, chemistry, and engineering. Provenance research: Interdisciplinary research comes into play when clarifying the path of artworks into public and private art collections and also in relation to human remains in natural history collections. Sports science: Sport science is an interdisciplinary science that researches the problems and manifestations in the field of sport and movement in cooperation with a number of other sciences, such as sociology, ethics, biology, medicine, biomechanics or pedagogy. Transport sciences: Transport sciences are a field of science that deals with the relevant problems and events of the world of transport and cooperates with the specialised legal, ecological, technical, psychological or pedagogical disciplines in working out the changes of place of people, goods, messages that characterise them. Venture research: Venture research is an interdisciplinary research area located in the human sciences that deals with the conscious entering into and experiencing of borderline situations. For this purpose, the findings of evolutionary theory, cultural anthropology, social sciences, behavioural research, differential psychology, ethics or pedagogy are cooperatively processed and evaluated.

Тарихи мысалдар

Бір идеяның әр түрлі салаларда шамамен бір уақытта туындауының көптеген мысалдары бар. Мысалы, "назардың мамандандырылған бөліктеріне" (бір ғана перспективаны қабылдау) назар аудару тәсілінен "жалпының дереу сезімдік қабылдауына", "жалпы өріске" назар аудару, "жалпы үлгінің, форма мен функцияның бірлігіне", "құрылым мен конфигурацияның толық идеясына" көшу орын алды. Бұл сурет өнерінде (кубизм арқылы), физикада, поэзияда, коммуникация және білім беру теориясында байқалды. Маршалл Маклюанның сөзіне сәйкес, бұл парадигмалық өзгеріс механикаландыру дәуірінен, ол тізбектілікті әкелді, электр қуатының жылдамдығымен сипатталатын дәуірге, ол бірмезгілділікті әкелді, байланысты.