Кіріспе

Оксфордтағы академиялық мекеме, 1997 жылы құрылған және Англияның Оксфорд қаласында орналасқан Индуистік зерттеулер орталығы – Үндістан мен Непалдың индуистік мәдениеттерін зерттеуге және оқытуға бағытталған ғылыми академия. Ол индуистік зерттеулер саласында білім беру, зерттеу және жарияланымдар бойынша академиялық бағдарламаларды әзірлейді. Оның мақсаты – индуист қауымын өздерінің дәстүрлері мен мәдениеттерін академиялық тұрғыдан зерттеуге ынталандыру. 2020 жылға дейін ол Оксфорд университетінің "момыздықпен танылған тәуелсіз орталығы" ретінде қызмет етті.

Атау беру

Оқу ортасы құрылған кезде қысқа мерзімге Оксфорд Вайшнав және индуистік зерттеулер орталығы (OCVHS) деп аталды. Орталықтың Вайшнавтық дәстүрлерге қалауы оның негізін қалаушы директоры, Шаунака Риши Дас Вайшнав діни қызметкері болғандығымен байланысты. Орталық өскен сайын, индуистік зерттеулер саласында көбірек қамтитын және кеңейтілген көзқарасқа ие болды, бұл оның атауын өзгертуге әкелді. Орталық Дивинити-роудтағы үйдің бірінде үш студент пен сыйға берілген кітаптардан тұратын шағын кітапханамен бастама алды. Кейіннен ол Оксфордтағы Магдален көшесіндегі үлкен кеңсеге көшірілді.

Білім беру бағдарламалары

Студенттердің көпшілігі Оксфорд колледждерінің мүшелері болып табылады және Теология және дін, Шығыс зерттеулері немесе Тарих және антропология факультеттерінде білім алуда. 1997 жылдан бері орталық Оксфорд университетінде дәріс оқу және оқу-әдістемелік жұмыс жүргізу үшін ғалымдарды шақырып келеді. Олардың ішінде Шивдасани және Ж. П. және Бина Хайтен атындағы қонақ стипендияларын иеленушілер бар. Шивдасани стипендиясы үнді ғалымдарын қолдайды, ал Ж. П. және Бина Хайтен стипендиясы басқа аймақтардан келген ғалымдарға Оксфордқа келуге көмектеседі. Осы арқылы орталық білім беру мәдениеттері арасындағы зияткерлік түсіністікті дамытады. Орталық Оксфордта тұрақты түрде пәнаралық дәрістер мен семинарлар ұйымдастырады, оның ішінде Маевски, Уолстром және Форд атындағы дәрістер де бар. Орталықтың ең ұзақ мерзімді алмасу бағдарламаларының бірі – 2014 жылдың қазан айынан бері дерлік әр семестрде белсенді жұмыс істеп келе жатқан Орхус университетімен байланыс. ОХС мүшесі Бьярне Верник Олесен Орхус университетінің Дінтәну кафедрасымен өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды, бұл алмасуға мүмкіндік берді. Даниялық студенттер санскритті оқуын жетілдіру үшін бір немесе бірнеше семестр бойы орталықта орналасады. Орталық кейде Орхус университетінің үлкен топтарын қабылдайды. 2016 жылдың көктемінде, мұндай сапарлардың бірінде студенттер тобы Хатайогапрадипика тақырыбында екі күндік семинарға қатысу үшін ОХС-қа келді. Орталықтың онлайн курстары индуистік сенімдер мен тәжірибелерді, сондай-ақ қазіргі заманғы жаттықтырушылардың өмірінде индуистік үғымдарын зерттейді. «Санскритке кіріспе», «Индуизм және қасиетті дыбыс: ән салу және музыка», «Йога философиясы» сияқты курстар ұсынылады. Орталық әлемнің ғалымдарымен бірлесіп жаңа курстарды әзірлейді және жариялайды, қазіргі уақытта 12 курс қолжетімді, ал тағы бірнешесі әзірленуде. 2018 жылы онлайн бағдарламаға 734 студент қатысты. Онлайн курстардан басқа, орталық күндізгі және жазғы мектептер ұсынады. Лондон қаласында өткен күндізгі мектептерде Бхакти және Упанишадтар сияқты тақырыптар талқыланды. Сондай-ақ, ОХС 2014 жылдан бері жыл сайын үш күндік жазғы мектептер ұйымдастырып келеді.

Кітапхана

Кітапханада шамамен 25 000 томдық жинақ бар, ол негізінен индус мәдениетін, дінін, тілдерін, әдебиетін, философиясын, өнерін және қоғамын зерттеуге бағытталған, көбінесе сыйлық түрінде алынған. Жиынның ерекше назар аударатын салалары – санскрит грамматикасы, поэзия, философия, теология, салыстырмалы теология және дінтану. Бұл жинақ көлемінің қазіргі деңгейге жетуіне әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғалымдардың мол қайырымдылығы себеп болды.

Гиндуистік зерттеулер журналы

2008 жылдан бері орталық Оксфорд университетінің баспасымен бірлесіп «Гиндуист зерттеулер журналын» шығарып келеді. Журнал толыққанды рецензияланып бағаланады. Журналдың мақсаты – сын тұрғысынан және құрылымдық түрде салааралық пікірсайыс алаңын құру, индуисттік зерттеулердің дамып келе жатқан саласындағы маңызды сұрақтар мен мета-мәселелерді зерттеу. Қазіргі уақытта журнал жылына үш нөмір жариялайды, оның біреуі арнайы редакторлықпен, екіншісі түсірілімдерге ашық. Әр нөмірде кітаптарға шолулар, кейде қайта қаралатын мақалалар және ағымдағы жұмыстар туралы есептермен қатар шамамен алты мақала жарияланады. Үшінші нөмірде көбінесе конференциялар мен панельдердің материалдары жарық көреді. Бірінші екі нөмір бір жылдық жалпы тақырыпқа арналған. Бұл тақырыптар индуисттік зерттеулердің барлық салаларына қатысты теориялық мета-мәселелерге баса назар аудап, ғалымдарды салааралық диалогқа біріктіреді. Бүгінгі күнге дейін жарияланған тақырыптар: Герменевтика және түсіндіру, Эстетика және өнер, Ақыл мен Ұқыптылық. Журналға қазіргі уақытта тарих, филология, әдебиет және өнер, философия, антропология, социология, археология және дінтану салалары кіреді. Журналды Джеймс Мадайо, Гэвин Флод, Джессика Фрейзер және Ремберт Лютжехармс редакторлап жүргізеді.

Индуистік зерттеулер кітаптар сериясы

OCHS Hindu Studies кітаптар сериясы Routledge баспасымен жемісті ынтымақтастық болып табылады. Бұл серия индуистік теологиялық, философиялық және этикалық конструктивті зерттеулер саласын қамтитын кітаптарды жариялайды, мақсаты – индуистік дәстүрлерді қазіргі заманғы ғылыми еңбектер мен қоғамдағы ағымдармен диалогқа келтіру. Оған маңызды бастапқы көздердің түсіндірме аудармалары және индуизм діни дәстүрлерінің тарихы бойынша зерттеулер кіреді. Бұл серия Үндістан мен шетелде тұратын индустардың діні, мәдениеті және қоғамы туралы түпнұсқа, жоғары сапалы зерттеу деңгейіндегі еңбектерді қамтыды. Серия редакторы – орталықтың академиялық директоры, профессор Гавин Флод. Алдыңғы серия редакторы – 2003–2005 жылдары Гарвард университетінің профессоры Фрэнсис Х. Клуни. Профессор Клуни 2002–2004 жылдары орталықтың академиялық директоры қызметін атқарды.

Оңтүстік Азиядағы археология және дін

Орталық Routledge компаниясымен бірлесіп, "Оңтүстік Азиядағы археология және дін" кітап сериясын іске қосты. Бұл серияда Оңтүстік Азияның діні мен қоғамына қатысты мәселелерді археологиялық дәлелдер тұрғысынан қарастыратын кітаптар жарияланады. Серияның негізінде жазулар, иконография, нумизматика және археологиялық қалдықтарды (әсіресе қасиетті орындар мен ғибадатханаларды) жан-жақты зерттеу тұр. Серия редакторы – профессор Химманшу Прабху Рай, ол Жавахарлал Неру университетінің зейнеткер профессор және бұрынғы Шивдасани қонақ зерттеушісі.

Онлайн дәріс кітапханасы

OCHS-те жүздеген MP3 жазбалары бар онлайн-кітапхана бар. 2001 жылдан қазіргі уақытқа дейін, әрбір жаңа оқу жылымен кеңейіп келе жатқан бұл кітапханада индуизмнің негізгі тақырыптары, мәтіндері және дәстүрлері туралы кіріспелік шолулар, «Махабхаратадағы әйелдер» немесе «Ведалардағы поэзия» сияқты тақырыптар бойынша жеке дәрістер, еврей, мұсылман және христиан ғалымдарымен пікірсайыстар, сондай-ақ хинди киносы бойынша семинарлар ұсынылады. OCHS подкасттар да жасайды. Оның апталық дәріс подкастына 2007 жылы 15 000-нан астам адам жазылған.

Зерттеу

ОХС-тағы ғылыми жобалар төрт негізгі бағытқа бөлінеді: 1. Индуизм және қазіргі заман 2. Классикалық индуизм 3. Діни диалог және өзара әрекеттесу 4. Индуистік мәдениеттерге тарихи тұрғыдан қарау.

"Бхагавата Пурана" жобасы

Жоба жетекшілері: Рави М. Гупта, Кеннет Р. Вальпей

Бұл зерттеу жобасы Бхагавата Пурананы және оның контекстін зерттейді, сондай-ақ мәтінге қатысты бұрынғы зерттеулерді жинақтайды. Жобаның бірінші кезеңінде «Бхагавата: Бхагавата Пурана: қасиетті мәтін және мәдени мұра» (2013) атты зерттеу мақалаларының жинағы және «Бхагавата Пурананың» түсіндірмелі және қысқартылған аудармасы (2016) жарық көрді, екеуі де Колумбия университеті баспасынан шықты. Жобаның екінші кезеңі Мадрас университетімен бірлесіп Ченнаида өткен ірі халықаралық конференциямен белгіленді, ол осы саладағы ғалымдар желісін біріктірді. БОРИ ОХС-пен серіктестікте «Бхагавата Пурана» қолжазбалары мен екіншілік әдебиеттердің дерекқорын құрастырды және мәтіннің ғылыми басылымын бағалап жатыр.

Конференциялар

Орталықта салааралық конференциялар мен симпозиумдар ұйымдастырылады. Бұл жиындарда құштарлық, индуизмдегі әйелдер, философия, археология, ғибадатхана өнері мен сәулеті, Шакта дәстүрлері сияқты тақырыптар қарастырылды. Шивдасани конференциялары түрлі жобалар бойынша жүргізілген жұмыстарды жинақтады. Бірінші конференция (2007) Тринити колледжінде өткізіліп, «Археология және мәтін: Оңтүстік Азиядағы ғибадатхана» деп аталды. Ол орталықтың Археология және мәтін жобасын бастауға көмектесті. Бұл конференцияның материалдары 2009 жылы Оксфорд университетінің баспасынан жарық көрді. Екінші Шивдасани конференциясы (2009) Сомервилл колледжінде өтті. Онда үнді философиялық мектептерінде кездесетін тілдік, эстетикалық және онтологиялық санаттар зерттелді, сонымен қатар бұл идеялар батыс әдістерімен байланыстырылып, «Үнді философиясындағы санаттар» зерттеу жобасы іске қосылды. Орталық «Шакта дәстүрлері» жобасы аясында бірнеше конференция мен симпозиум өткізді. 2011 жылы алғашқы халықаралық «Шакта дәстүрлері» конференциясы өткізілді, оған шамамен елу қатысушы және он екі маман ғалым қатысты. Конференция Шакта тарихы, практикасы және ілімінің салааралық сарптауына арналды, мақсаты – Үнді діни кеңістігіндегі дәстүрдің ерекшелігін зерттеу болды. Сондай-ақ, 2017 және 2018 жылдары «Шакта дәстүрлері» тақырыбында симпозиумдар ұйымдастырылды. «Бхагавата Пурана» жобасын одан әрі дамыту мақсатында ОХС Мадрас университеті мен С. П. Рамасвами Айяр қорымен бірлесіп «Бхагавата Пурана: тарих, философия және мәдениет» (2017) атты конференция өткізді.

Қамқоршылық

Оксфорд университетінің директоры Шаунака Риши Дас – Оксфорд университетінің алғашқы индуист дін қызметкері. Ол индуист және джайн студенттерімен үнемі кездесіп, оларға рухани кеңес береді. Орталық Оксфорд университетінің индуист қоғамы HUM-ға көмектеседі. Шаунака Риши сондай-ақ түрлі жергілікті ауруханаларда дін қызметкері ретінде қызмет етеді. 2017 жылы ол, Шаунака Риши Даспен бірге, «Индуист шапаны: Оксфорд индуисттік зерттеулер орталығының нұсқауы» атты кітапта индуист шапаны институтының қалыптасуын зерттеді. Кітапта талқыланғандай, олар дәстүрлі христиандық дін қызметкері ұғымын индуист терминдерімен сәйкестендіруге ұмтылады.

Бхуми жобасы

"Бхуми" жобасы – орталықтың маңызды аутрич бағдарламаларының бірі және оның мақсаты – индуистерді климаттық өзгеріске қарсы күреске жұмылдыру. 2009 жылы Діндер мен табиғатты сақтау альянсымен серіктестікте және Ұлыбританиядағы ең ірі төрт индуист ғибадатханасының қатысуымен іске қосылды. Салтанатты ашылуы Виндзор сарайында Принц Филипп пен Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Бан Ки Мунның қатысуымен өтті. Жоба индуист қауымдастықтарын қоршаған ортаны қорғау тәжірибелерін өзгертуге бағытталған жоспарларды жасауға ынталандырады. "Бхуми" жобасы индуисттік кітаптарға негізделген экологиялық көзқарасты ұсына отырып, осы топтармен ерекше диалог жүргізеді. Бұл тәсіл "Климаттық өзгеріс жөніндегі индуисттік декларация" деп аталатын жарияланған петициясында көрнекті түрде бейнеленген. Содан кейін "Бхуми" жобасы олармен жұмыс істеп, оларға ресурстар мен жиырмадан астам жобаны іске асыру мүмкіндігін ұсынады.

Дау Джонс Дхарма индексі

2006 жылдың қазан айында, дамып келе жатқан нарықтар тобының (EMG) шақыруымен OCHS Дау Джонс компаниясымен бірлесіп Дхарма индексін жасау жұмысын бастады. Бұл индекс индуистер мен буддистер қауымдастығы үшін инвестициялық орынтаушы ретінде қызмет етеді, себебі ол инвестициялық есептеулеріне дхармалық этикалық принциптерді енгізеді. OCHS ғалымдар, қаржы сарапшылары және дін өкілдерін (индуистер мен буддистер) біріктіріп, Индексті құру үшін үш комитет құрды. Соңғы құжатта бес индекс бар: олардың әрқайсысы жаһандық нарық, АҚШ, Үндістан, Ұлыбритания және Жапонияға арналған. Сондай-ақ, құжатта дхармалық этикалық құндылықтарға шолу және оларды инвестициялауда қолдану бойынша нұсқаулар келтірілген. Индекс 2008 жылдың 15 қаңтарында Мумбайдағы «Тадж» қонақүйінде таныстырылды.

Британдық индуизмнің ауызша тарихы жобасы

Бірінші рет Ұлыбританияға қоныс аударған 300 бірінші буын индуистердің тәжірибелері жазылып, түсірілді, вебке шығарылды және мұрағатқа салынды. 2001 жылы Лондондағы Үндістанның жоғарғы комиссариатында іске қосылған үш жылдық жоба Heritage Lottery Foundation қорынан қаржыландырылды.

Индустар жастары зерттеу жобасы

2001 жылы жүргізілген "Хинду жастар зерттеу жобасы" Ұлыбританиядағы осы сияқты алғашқы сауалнама болып табылады және ол 2001 жылғы "Хинду жастар фестивалі" көмегімен әзірленді. Зерттеу нәтижелері үкіметке, бұқаралық ақпарат құралдарына және қоғамға британдық жас индустардың алаңдаушылықтары мен тәжірибелерін жеткізуге мүмкіндік берді.

Цифрлық Шікшапатри

Бұл жоба британдық индуист мәдени мұрасының маңызды бір бөлігіне онлайн қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Шикшапатри қолжазбасы Оксфордтың Бодлеян кітапханасының санскрит қолжазбалар жинағының құрамына кіреді. Мәтін Сваминараян индуизмінің негізін қалаушы Шри Сваминараян жазған және күнделікті өмірге арналған діни нұсқаулық болып табылады. Жобаның мақсаты – әртүрлі әлеуметтік топтан шыққан адамдарға осы танымал қолжазбаның маңыздылығын жақсырақ түсінуге көмектесу болды. Сондай-ақ, бұл жоба ғалымдар мен қоғам өкілдерінің ортақ мақсатқа жету үшін қалай табысты жұмыс істегенінің үлгісіне айналды. Жоба Оксфорд университетінің Босқындарды зерттеу орталығы мен Үнді институтының кітапханасы арасындағы бірлескен бастама болып табылды, «Жаңа мүмкіндіктер қорынан» қаржыландырылды және 2001 жылдан 2003 жылға дейін жүзеге асырылды.

Академиялық мекемелермен серіктестік

OCHS әлемнің әртүрлі академиялық мекемелерімен серіктестікке және өзара түсіністік меморандумдарына (МТМ) қол қойды – мысалы, Үндістанның C. P. Ramaswami Aiyar Institute of Indological Research (CPRIIR), Мадрас университеті және Мумбаи университеті. Мұндай серіктестіктердің маңыздылығын орталықтың Непал санскрит университеті (NSU) және Бхандаркар шығыстану зерттеу институты (BORI)мен серіктестігі көрсетеді. 2014 жылы Непал санскрит университетімен жасалған МТМ арқылы Орталық Непалдың Ұлттық мұрағатының сирек, өңделмеген және жарияланбаған санскрит және непал тіліндегі қолжазбалардың кең жиынтығына қол жеткізе алады. 2016 жылдан бері БОРИ-нің «Бхагавата Пурана» жобасы бойынша OCHS-пен серіктестігі жобада үлкен прогреске әкелді. БОРИ БЖ Оқу және зерттеу институты басып шығарған «Бхагавата Пурананың» сындық басылымын ұзақ мерзімді бағалауда. OCHS-пен бірлесіп, олар осы сындық басылымды жасау үшін қолданылған әдістемені, ондаған басқа қолжазбаларды ескере отырып, талдап жатыр және ақырында BJ институтының сындық басылымы ең нақты қолжазба екенін анықтауға тырысады. Бұдан басқа, команда Махараштрадағы «Бхагавата Пурананың» қолданыстағы дәстүрлерін зерттеді және «Бхагавата Пурананың» мәтіні мен оған байланысты мәтіндер туралы деректер жинағын құруда. Бұл жұмыс «Бхагавата Пурана» жобасының екінші кезеңіне үлкен үлес қосты. UF-тің OCHS-пен ынтымақтастығы Флорида университетінде Хинду дәстүрлерін зерттеу орталығын (CHiTra) құруға түрткі болды, оның мақсаттары OCHS-тің мақсаттарымен үндеседі. Орхус университетімен жасалған МТМ Орхустағы санскритті оқыған студенттерге орталықта бір семестрді айқындалған студент ретінде өткізуге мүмкіндік беретін бағдарламаны құруға әкелді. Бірнеше даниялық студент осы мүмкіндікті пайдаланды. Бұдан басқа, Орхуста Оңтүстік Азия діндері зерттеу бөлімі құрылды. Бұл серіктестіктер орталыққа өз идеялары мен тәсілдерін басқа академиялық мекемелерге жеткізудің тиімді жолы болып табылды.