Жаһандық саудада қолданылатын стандартты штрихкод – EAN (Еуропалық тауар нөмірі). Тауарды өндіруші, қаптамасы бойынша анықтайды. GTIN кодымен үйлеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаһандық саудада қолданылатын стандартты штрих-код жүйесі
Standard barcode system used in global trade
Халықаралық тауар нөмірі (Еуропалық тауар нөмірі немесе EAN) – бұл нақты бір өндірушінің нақты бөлшек сауда тауарының түрін, нақты қаптама конфигурациясында анықтау үшін жаһандық саудада қолданылатын штрих-кодтық символика мен нөмірлеу жүйесін сипаттайтын стандарт. Бұл стандарт GS1 ұйымының Global Trade Item Number стандартына енгізілген; сол нөмірлер GTIN деп аталуы мүмкін және GS1 анықтаған басқа штрих-кодтық символикаларда кодталуы мүмкін. EAN штрих-кодтары дүкендегі сату нүктелерінде іздеу үшін бүкіл әлемде қолданылады, сонымен қатар оларды көтерме саудаға тапсырыс беру немесе бухгалтерлік есеп жүргізу сияқты басқа мақсаттар үшін нөмір ретінде де пайдалануға болады. Бұл штрих-кодтар тек 0–9 сандарын көрсетеді, кейбір басқа штрих-кодтық символикалар қосымша таңбаларды көрсете алатынынан айырмашылығы. Ең көп қолданылатын EAN стандарты – он үш таңбалы EAN 13, ол 1970 жылы Джордж Дж. Лаурер әзірлеген бастапқы он екі таңбалы Универсалды өнім кодын (UPC A) кеңейтеді. EAN 13 нөмірі 3 таңбалы GS1 префиксін қамтиды (тіркеу елді немесе өнімнің ерекше түрін көрсетеді). Префикстің бірінші таңбасы "0" болса, он екі таңбалы UPC A коды келеді. Префикстің алғашқы екі таңбасы "45" немесе "49" болса, жапондық тауар нөмірі (JAN) келеді. Аз қолданылатын сегіз таңбалы EAN 8 штрих-коды кішкентай қаптамалар үшін енгізілді, онда EAN 13 тым үлкен болар еді. Екі таңбалы EAN 2 және бес таңбалы EAN 5 – қосымша штрих-кодтар, олар EAN 13 немесе UPC-нің оң жағына орналасады. Олар көбінесе мерзімді басылымдарда, мысалы, журналдар мен кітаптарда ағымдағы жылғы нөмірді көрсету үшін, ал тағам сияқты салмақталатын өнімдерде өндіруші ұсынған бөлшек сауда бағасын көрсету үшін қолданылады.
The International Article Number (also known as European Article Number or EAN) is a standard describing a barcode symbology and numbering system used in global trade to identify a specific retail product type, in a specific packaging configuration, from a specific manufacturer. The standard has been subsumed in the Global Trade Item Number standard from the GS1 organization; the same numbers can be referred to as GTINs and can be encoded in other barcode symbologies defined by GS1. EAN barcodes are used worldwide for lookup at retail point of sale, but can also be used as numbers for other purposes such as wholesale ordering or accounting. These barcodes only represent the digits 0–9, unlike some other barcode symbologies which can represent additional characters. The most commonly used EAN standard is the thirteen digit EAN 13, a superset of the original 12 digit Universal Product Code (UPC A) standard developed in 1970 by George J. Laurer. An EAN 13 number includes a 3 digit GS1 prefix (indicating country of registration or special type of product). A prefix with a first digit of "0" indicates a 12 digit UPC A code follows. A prefix with first two digits of "45" or "49" indicates a Japanese Article Number (JAN) follows. The less commonly used 8 digit EAN 8 barcode was introduced for use on small packages, where EAN 13 would be too large. 2 digit EAN 2 and 5 digit EAN 5 are supplemental barcodes, placed on the right hand side of EAN 13 or UPC. These are generally used in periodicals, like magazines and books, to indicate the current year's issue number and in weighed products like food, to indicate the manufacturer's suggested retail price.
Өнім коды
Өнім кодын өндіруші тағайындайды. Өнім коды өндірушінің кодынан соң келеді. Өндірушінің коды мен өнім кодының жалпы ұзындығы ел кодының ұзындығына (2–3 цифр) байланысты 9 немесе 10 цифрдан тұруы керек. ISBN, ISMN және ISSN жүйелерінде ол бір баспагерден шыққан басылымды бірегей түрде анықтайды; бос орындардың пайда болуын болдырмау үшін тіркелген баспагер оны қолдануы және бөлуі тиіс; алайда, кейде тіркелген кітап немесе журнал жарық көрмей, сатылмай қалуы мүмкін.
The product code is assigned by the manufacturer. The product code immediately follows manufacturer code. The total length of manufacturer code plus product code should be 9 or 10 digits depending on the length of country code (2–3 digits). In ISBN, ISMN and ISSN, it uniquely identifies the publication from the same publisher; it should be used and allocated by the registered publisher in order to avoid creating gaps; however it happens that a registered book or serial never gets published and sold.
Тексерілетін цифр
Тексеру цифры – штрихкодтың дұрыс оқылғанын тексеру үшін қолданылатын қосымша цифр. Ол 10-дық модул бойынша есептеледі, мұнда бақылау сомасын есептеудегі салмақтар 3 және 1 кезекпен қолданылады. Атап айтқанда, салмақтар 10-ға өте жақын болғандықтан, EAN 13 жүйесі барлық бір таңбалық қателерді анықтай алады. Бұған қоса, ол транспозиция қателердің 90% -ын таниды (іргелес цифрлардың айырмашылығы 5-тен кем болатын барлық жағдайларда).
The check digit is an additional digit, used to verify that a barcode has been scanned correctly. It is computed modulo 10, where the weights in the checksum calculation alternate 3 and 1. In particular, since the weights are relatively prime to 10, the EAN 13 system will detect all single digit errors. It also recognizes 90% of transposition errors (all cases, where the difference between adjacent digits is not 5).
Тексеру жиынтығының цифрларын есептеу
Тексеру сомасы өнімдердің қосындысы ретінде есептеледі – әрбір дерек цифрының мәніне 3 немесе 1 салмақ коэффициентін кезекпен көбейту арқылы. Тексеру цифры – бұл тексеру сомасына қосылғанда 10-ға бөлінетін сан шығару үшін қажетті цифр (яғни тексеру сомасының 10-дық модулі бойынша қосымша кері шамасы). Толығырақ сипаттама және алгоритм үшін ISBN 13 тексеру цифрын есептеуді қараңыз. Глобалдық орналасу нөмірі (GLN) да осы әдісті пайдаланады.
The checksum is calculated as sum of products – taking an alternating weight value (3 or 1) times the value of each data digit. The checksum digit is the digit which must be added to this checksum to get a number divisible by 10 (i. e. the additive inverse of the checksum, modulo 10). See ISBN 13 check digit calculation for a more extensive description and algorithm. The Global Location Number (GLN) also uses the same method.
Деректер цифрларының екілік коды EAN-13 штрих-кодына
GTIN нөмірлері, UPC A, EAN 8 және EAN 13 форматына түрлендірілгенде, барлығы ұқсас кодтауды қолданады. Кодталған деректер көбінесе штрих-кодтың төменінде қарапайым мәтін түрінде қайталанады.
The GTIN numbers, encoded to UPC A, EAN 8 and EAN 13, all use similar encoding. The encoded data is usually repeated in plain text below the barcode.
EAN-13 штрих-кодының үлгісі
C1, C3: Бастау/аяқтау белгісі. C2: Штрих-кодтың орталық маркері. Сол жақ топтағы 6 цифр: 003994. Оң жақ топтағы 6 цифр (соңғы цифр - тексеру цифры): 155486. Әрбір цифр екі қара жолақ және екі ақ бос орын арқылы жеті аймақта кодталады. Әрбір қара жолақтың немесе ақ бос орынның ені 1 мен 4 аймақ арасында болуы мүмкін. Сол және оң жақ топтағы цифрлардың жұптылығы: OEOOEE EEEEEE (O = тақ жұптылық, E = жұп жұптылық). EAN кодындағы бірінші цифр: сол жақ топтағы цифрлардың жұптылығының комбинациясы бірінші цифрды 4 ретінде жанама түрде кодтайды. Осылайша, толық EAN 13 коды: 4 003994 155486.
C1, C3: Start/end marker. C2: Marker for the center of the barcode. 6 digits in the left group: 003994. 6 digits in the right group (the last digit is the check digit): 155486. A digit is encoded in seven areas, by two black bars and two white spaces. Each black bar or white space can have a width between 1 and 4 areas. Parity for the digits from left and right group: OEOOEE EEEEEE (O = Odd parity, E = Even parity). The first digit in the EAN code: the combination of parities of the digits in the left group indirectly encodes the first digit 4. The complete EAN 13 code is thus: 4 003994 155486.
Декодтау
Штрих-кодтың орталық маркерін пайдалану арқылы, штрих-код сканері штрих-кодтың бір жағын ғана бір мезгілде сканерлей алады. Бұл, штрих-кодты шамамен 45 градус бұрышпен спираль тәрізді сканерлеу арқылы кодты қайта құруға мүмкіндік береді.
By using the barcode center marker, it is possible for a barcode scanner to scan just one half of the barcode at a time. This allows reconstruction of the code by means of a helical scan of the barcode by an angle of approximately 45 degrees.
Жапон мақаласының нөмірі
Жапондық тауар коды (JAN) – EAN стандартымен үйлесімді штрихкод стандарты. Ол EAN-нің ішкі жиынтығы болып табылады. JAN стандартын қолдану 1978 жылы басталды. Алғашқыда JAN кодына 49 нөмірлі код (EAN нөмірлік жүйесі) тағайындалды. 1992 жылы JAN кодына қосымша 45 нөмірлі код берілді. 2001 жылдың қаңтар айында жаңа компаниялар үшін өндіруші коды 7 таңбалы (жалау кодымен қоса 9 таңбалы) болып өзгертілді.
Japanese Article Number (JAN) is a barcode standard compatible with the EAN. It is a subset of EAN. Use of the JAN standard began in 1978. Originally, JAN was issued a flag code (EAN's number system) of 49. In 1992, JAN was newly issued an additional flag code of 45. In January 2001 the manufacturer code changed to 7 digits (9 digits including the flag code) for new companies.