Кіріспе

Түрлі төмен балқу нүктесі металлдардың қорытпасы, әдетте металл қалдықтары.

Қазан металлы (немесе маймыл металлы) – өндірушілердің жылдам және арзан құймалар жасау үшін пайдаланатын төмен балқу нүктесі металл қорытпасы. "Қазан металлы" термині 20-шы ғасырдың басында автомобиль зауыттарының өндіріс процесінен қалған темір емес металл қалдықтарын жинап, оларды бір қазанға балқытып, құйма өнімдерге айналдыру тәжірибесінен туындаған. Аз мөлшерде темір көбінесе құймалардың құрамына кіреді, бірақ оның мөлшері маңызды болмайды, себебі темірдің көп болуы қарапайым құю операциялары үшін балқу нүктесін тым жоғары көтереді. Витражды шыныда "қазан металлы" немесе "қазан шыны" – металл оксидтерімен боялған, балқытылған (қазанда) шыныны білдіреді, бұл жақтан оны жамылғы түрінде бояудың басқа әдістерінен ажыратады.

Металлургия

Қазандық металл үшін металлургиялық стандарт жоқ. Қазандық металлдың құрамына мырыш, қорғасын, мыс, қалайы, магний, алюминий, темір және кадмий кіретін болады. Қазандық металдың басты артықшылығы – оны жылдам және оңай құю мүмкіндігі. Оның төмен балқу температурасы болғандықтан, күрделі құю жабдықтары мен арнайы қалыптар қажет емес. Дайындаушылар кейде оны жоғары сапалы қорытпадан соңғы өнімдерді құю алдында қалыптар мен идеяларды (мысалы, прототиптерді) сынау үшін пайдаланады. "Қазанға тасталған" металдардың нақты құрамына байланысты, қазандық металл уақыт өте тұрақсыз болуы мүмкін, себебі ол қартайған сайын иіліп, деформацияланып, жарылып, сынып, шұңқырға айналуға бейім. Мырыштың төмен қайнау температурасы және жаңа құйылған бөлшектердің жылдам салқындауы құйылған бөлшектің ішінде ауа көпіршіктерін қапастап, оны әлсіретеді. Қазандық металдың көптеген компоненттері ауадағы қышқылдар мен басқа да ластаушы заттардан коррозияға ұшырайды, ал металдың ішкі коррозиясы жиі декоративті жабынның қабыршақтануына себеп болады. Қазандық металл жеңілдемейді, дәнекерленбейді немесе айырбастауға келмейді. XIX ғасырдың соңында қазандық металл деп негізінен қорғасын қосылған мыс қорытпасын атаған. 67% мыс, 29% қорғасын және 4% антимон, сондай-ақ 80% мыс және 20% қорғасын қоспалары жиі қолданылған. Қазандық металдың негізгі құрауышы – мырыш, бірақ құюшылар көбінесе құйманың беріктігін арттыру, балқытылған металдың ағысын жақсарту немесе өндіріс шығындарын төмендету үшін қоспаға басқа металдар қосады. 420 °C (786 °F) төмен балқу температурасымен мырыш көбінесе қорғасын, қалайы, алюминий және мыс сияқты басқа металдармен қорытылады.

Қолданылуы

Қазандық металл әдетте жоғары кернеуге немесе бұрылу моментіне төтеп бере алмайтын бөлшектерге қолданылады. Қазандық металдан жасалған заттарға ойыншықтар, жиһаз бекіткіштері, құрал бөліктері, электроника компоненттері, автомобиль бөліктері, арзан әшекейлер және қолдан жасалған қару-жарақ жатады. Қазандық металл 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдары граммофон бөліктерін жасау үшін жиі қолданылған, мысалы, кейбір HMV no.4 дыбыс қабылдағыштарының артқы қақпақтары мен HMV no.5 дыбыс қабылдағыштары. Бұрыш тәрізді динамиктер ойлап табылмас бұрын, алғашқы радио мүйіз динамиктерінде қолданылған дыбыс түрлендіргіштерін жасауға да қолданылған. Сонымен қатар, арзан электр гитаралар мен басқа да төмен бағалы музыкалық аспаптарда да қолданылады.