Кіріспе

Джозеф Реймонд Деш (23 мамыр 1907 – 3 тамыз 1987) – американдық электр инженеры және өнертапқыш. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін «бомба» құрылғысын жобалау және өндіру жобасының ғылыми жетекшісі болды, бұл құрылғы неміс «Энигма» шифрын бұзуға арналған.

Ерте өмір

Деш 1907 жылы Огайо штатының Дейтон қаласында неміс тегінен шыққан, қарапайым жұмыспен айналысатын отбасында дүниеге келді – олар темір ұстаушы және көлік құралы жасаушы еді. Ол өз ауданындағы католик бастауыш мектебінде білім алды, содан кейін Дейтон университетінің дайындық (жоғары) мектебіне стипендия жеңіп оқуға түсті. Дейтон университетінде оқып жүргенде, Деш кешкі уақытта Дейтон қаласындағы Day Fan Electric компаниясында инспектор болып жұмыс істеді, радиоларды сынау және өндіріс процесін қадағалады.

Мансап

1929 жылы бітіргеннен кейін ол General Motors радиосында жұмыс істей бастады, онда радио сынақтарын қадағалады және Роберт Э. Муммамен танысты, олардың арасында 50 жылдан астамға созылған достық қарым-қатынас орнады. 1933 жылы General Motors Radio компаниясының таратылуын бақылағаннан кейін, ол General Motors және Delco компаниялары арқылы автомобиль саласындағы белгілі Чарльз Кеттеринг қаржылаған Telecom Laboratories үшін телепринтерлік байланыс зерттеулерін жүргізді. Екі жыл өткен соң, оны Гарри Уильямс қайтадан Дейтон қаласында, General Motors компаниясының Frigidaire бөлімшесіндегі Процесс зертханасының шебері қылып алды. Содан кейін ол 1938 жылы Уильямспен бірге Ұлттық кассалық тіркегіш компаниясына көшті, онда компания президенті Эдвард А. Дедстің басшылығымен инновациялық Электр зерттеу зертханасын құрды. Дедстің тапсырмасымен, ол компанияның механикалық машиналарын толықтыру немесе алмастыру мақсатында жоғары жылдамдықты математикалық есептеу машиналарын жасау идеясын жүзеге асыру үшін, есептеу құрылғыларында түтіктер мен схемаларды қолдану бойынша жаңа идеяларды зерттеді. Электрондық санауды есептеу механизмдеріне қолдану туралы ой оған британдық ғалым доктор К. Э. Уинн Уильямс жасаған бес таңбалы (5 цифр, бес рет емес) тиратрон (газбен толтырылған түтік) санау тізбегі туралы оқығанда келді. Осының нәтижесінде Дештің зертханасы Ваньвар Буш басқаратын MIT Электр инженерия факультетімен танысып, бірлесіп жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі өнертабыстар

1940 жылдан бастап Дештің зертханасына Ұлттық қорғаныс зерттеу комитеті бірнеше келісімшарт берді. Бұл келісімшарттар Дештің жылдам атуға қабілетті вакуумдық түтіктердегі зерттеулерін пайдаланды, соның ішінде Деш әзірлеген жоғары жылдамдықты тиратрон да бар. Бұл түтік Чикаго университетінің Манхэттен жобасында миллисекундтық жылдамдықпен есептеуге қабілетті құралда қолданылды. Содан кейін, Кеме қатынастары басқармасының OP 20 G бөлімімен келісімшарт жасалды. 1942 жылы электрондық санау саласындағы зерттеулерінің нәтижесінде ол MIT академиктерінің тобы жасаған толығымен электрондық шифрды бұзу құрылғысының жобасын бағауға тағайындалды. Ол жобаны іске асыру мүмкін емес деп қорытындылады, себебі оның пікірінше, қажетті түтіктердің саны тым көп еді. Американдық бомба шифрлау машинасының механикалық және электрондық компоненттерді пайдалана отырып жасалуы мүмкін деп сеніп, Ұлттық кассалық компанияның мүмкіндіктерін ескере отырып, Әскери-теңіз күштері келісімшарт жасады. Дештің зертханасы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің есептеу машиналарын жасау зертханасына айналды. 1943 жылы NCR-дің 26-шы ғимаратында жұмыс істейтін Дештің командасы Вашингтондағы OP 20 G бөліміне дайын машиналарды жеткізуді бастады. Дештің бөлімінен жапондық байланыстарды бұзу мәселелерін зерттеу сұралды. Шифрлау жұмысының күшті қысымы және Тынық мұхитындағы соғыстағы адам шығындарының артуы 1944 жылдың соңында Дештің жобадан кетуіне әкелді. Ол 1945 жылы қайтадан көмектесу үшін оралды.

Электрондық есептеу машинасы

1946 жылы Деш өзі мен Боб Мумма жасаған электрондық есептегіш машинаға патент алу үшін өтініш берді, бұл өтініш 1940 жылғы наурызда бастау алған. Осының нәтижесінде АҚШ патент бюросында олардың өтініші мен IBM-нің Артур Дикинсонның өтініші арасында үш дау туды. Ақырында, Дикинсонның жобасы іске аспайтынын Деш дәлелдегендіктен, бұл даулар Дештің пайдасына шешілді, соның арқасында Деш пен Мумма заманауи цифрлық компьютерге алғашқы патентті алды. Осыдан кейінгі карьерасы ерекше болды, және ол кейінірек Боб Муммамен бірлесіп жасаған NCR 304 – бірінші толықтай транзисторлық компьютерді әзірлеу жұмысына ерекше мақтан тұтты. Ол 1972 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін NCR компаниясының маңызды бөлігі болып қалды.

Марапаттар

Дешке 1947 жылдың 16 шілдесінде президент Гарри С. Трумэн "Ерен еңбегі үшін" медалін табыс етті. Деш 2011 жылы NSA/CSS Құрмет залының мүшесі болды. Деш 2017 жылы Дейтон университетінің ең үздік түлегі наградасын алды.

Патенттер

2,177,133. Өлшеу аспабы. Өтініш берілген күні: 1936 жылғы 25 қараша. Шығарылған күні: 1939 жылғы 24 қазан. Өнертапқыш: Джозеф Р. Деш, Дейтон, Огайо штаты. Иесі: Commonwealth Engineering Co.
2,399,473. Электрондық құрылғылар. Өтініш берілген күні: 1941 жылғы 20 тамыз. Шығарылған күні: 1946 жылғы 30 сәуір. Өнертапқыштар: Джозеф Р. Деш және Роберт Э. Мумма, The National Cash Register Company компаниясына тапсырыс берушілер.
2,401,621. Электрондық аккумулятор. Өтініш берілген күні: 1941 жылғы 31 желтоқсан. Шығарылған күні: 1946 жылғы маусым. Өнертапқыштар: Дж. Р. Деш және Лоуренс Д. Килхеффер, The National Cash Register Company компаниясына тапсырыс берушілер.
2,404,697. Есептеу құрылғысы. Өтініш берілген күні: 1942 жылғы 21 наурыз. Шығарылған күні: 1946 жылғы 23 шілде. Өнертапқыштар: Дж. Р. Деш және Роберт Э. Мумма, The National Cash Register Company компаниясына тапсырушылар.
2,451,812. Электрондық түтікшедегі өзгермелі импульстік таратушы. Өтініш берілген күні: 1942 жылғы 16 қыркүйек. Шығарылған күні: 1948 жылғы 19 қазан. Өнертапқыштар: Джозеф Р. Деш, Эрнест В. Гулден және Роберт Э. Мумма, The National Cash Register Company компаниясына тапсырыс берушілер.
2,462,613. Байланыс жүйесі. Өтініш берілген күні: 1942 жылғы 16 қыркүйек. Шығарылған күні: 1949 жылғы 22 ақпан. Өнертапқыштар: Дж. Р. Деш, Эрнест В. Гулден және Роберт Э. Мумма, The National Cash Register Company компаниясына тапсырушылар.
2,419,485. Электрондық құрылғы. Өтініш берілген күні: 1943 жылғы 3 маусым. Шығарылған күні: 1947 жылғы 22 сәуір. Өнертапқыштар: Джозеф Б. Деш және Роберт Э. Мумма, The National Cash Register Company компаниясына тапсырыс берушілер.
2,467,257. Электрондық қашықтан басқару құрылғысы. Өтініш берілген күні: 1944 жылғы 11 мамыр. Шығарылған күні: 1949 жылғы 12 сәуір. Өнертапқыштар: Дж. Р. Деш және Эрнест В. Гулден, The National Cash Register Company компаниясына тапсырушылар.
2,595,045. Есептеу машинасы. Өтініш берілген күні: 1940 жылғы 20 наурыз. Шығарылған күні: 1952 жылғы 29 сәуір. Өнертапқыштар: Дж. Р. Деш және Роберт Э. Мумма, The National Cash Register Company компаниясына тапсырыс берушілер.
2,644,087. Электрондық импульс генераторы. Өтініш берілген күні: 1951 жылғы 4 желтоқсан. Шығарылған күні: 1953 жылғы 30 маусым. Өнертапқыш: Дж. Р. Деш, The National Cash Register Company компаниясына тапсырушы.
2,644,110. Өтініш берілген күні: 1952 жылғы 20 ақпан. Шығарылған күні: 1953 жылғы 30 маусым. Өнертапқыш: Джозеф Р. Деш, The National Cash Register Company компаниясының тапсырушысы.
2,717,334. Өтініш берілген күні: 1953 жылғы 21 сәуір. Шығарылған күні: 1955 жылғы 6 қыркүйек. Өнертапқыш: Джозеф Р. Деш, The National Cash Register Company компаниясының тапсырушысы.
2,871,408. Өтініш берілген күні: 1953 жылғы 21 сәуір. Шығарылған күні: 1959 жылғы 27 қаңтар. Өнертапқыш: Джозеф Р. Деш, The National Cash Register Company компаниясының тапсырушысы.