Кіріспе

Антарктидадағы тау жотасы

Дэвид жотасы – Антарктидадағы Мак-Робертсон жеріндегі Фрамнес тауларында созылып жатқан тау жотасы. Бұл жота мұздықпен қоршалған және көбінесе мұзбен жабылып жатыр. Тек қана шыңдары көрінеді.

Ашылу

Бұл тау жотасын алғаш рет британдық Австралия және Жаңа Зеландияның Антарктика зерттеу экспедициясы (BANZARE) 1930 жылғы 4 қаңтар күні кешкісін көкжиектегі мираж ретінде байқады. Массон және Кейси тауларының шыңдары да сол миражда көрінді. 1931 жылғы 14 ақпанда "Дискавери" кемесінен бұл аймақ картаға түсірілді. Сэр Дуглас Моусон бұл тау жотасын BANZARE комитетінің мүшесі, профессор Эджворт Дэвидтің құрметіне атады.

Орналасқан жері

'Дэвид жотасы Антарктиданың Фрамнес тауларында, Массон жотасына параллель, одан батысқа қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. Ол солтүстік-шығыс – оңтүстік-батыс бағытында 16 миль (26 км) созылады. Жота Холм шығанағынан оңтүстікке қарай орналасқан. Тау аралығы Маусон стансасының оңтүстік-батысында жатыр. Жотаның солтүстік ұшы Массон жотасының солтүстік ұшынан шамамен батысқа қарай орналасқан. Оңтүстікте Браун жотасы (немесе Сортинден шыңдары), ал шығыста Кейси жотасы орналасқан. Ең биік нүктесі – Эллиот тауының шыңы, шамамен .

Геология

Фрамн таулары теңіз деңгейінен жоғары және мұз бетінен жоғары көтеріледі. Олардың қараңғы, ауа райына тозынған шарнокит тақтасы бар, оның үстінде ақшыл кварцқа бай, гранитті гнейс мұздық шеткі тастармен жабылған. Бұл шеткі тастар Дэвид жотасының және Хордерн тауының төменгі беткейлерін жабады, бірақ қазіргі мұз бетінен жоғарырақ табылмайды. Бұл биіктіктен жоғары қараңғы шарнокит тақтасы көрінеді. Бәлкім, бұл тас жыныстар оңтүстіктен мұзбен әкелініп, соңғы мұздық максимум кезінде қалдырылған, ал ашық тақта мұздың үстінде қалып қойған болар.

Мұздық

Шығыс Антарктика мұздық жамылғысы (EAIS) шамамен 34 миллион жыл бұрын қалыптасты және содан бері мұздық және аралық кезеңдер арасындағы қалыңдығының айырмашылықтарымен тұрақты болған сияқты. Соңғы мұздық кезеңінде мұздық жамылғысы жағалауға жақын жерлерде қалыңдап, ішкі аймақтарда жұқарып кеткен. Бұл Дэвид жотасының солтүстігіндегі Фанг шыңындағы мұздық ертеректі тастардың жоғарғы шегінен, Эллиот тауындағы, Коутс тауындағы және теңізден шамамен бір шақырым қашықтықта орналасқан Хордерн тауындағы тастарға дейін байқалады. Мұз беті қазіргі аралық кезеңде бірнеше жүз метрге төмендеген болып көрінеді. Бүгінде бұл жотада бірнеше шағын мұздықтар бар. Дэвид және Массон жоталары Фрамн тауларындағы мұз ағысын үш шығу мұздық ағысына бөледі. Дэвид жотасының шығысындағы мұз ағысында жылдамдық жылына шамамен өлшенсе, батысындағы мұз ағысында жылдамдық жылына өлшенген. 1956 жылдың қаңтар және қыркүйек айлары аралығында жота маңындағы мұз биіктігі 11 метрге дейін жылжыған.

Ерекшеліктері

Бұл ерекшеліктер солтүстіктен оңтүстікке қарай тізімделген. Сипаттамалардың көп бөлігі Антарктиканың географиялық атаулары (1995) кітабынан алынған.

Парсонс тауы

Дәуіт жотасында солтүстік ұшынан оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай 2 км жерде орналасқан, айқын, тік шың. Норвегиялық картографтар 1936-37 жылдары Лан Кристенсен экспедициясы түсірген әуе суреттерінен картаға түсірді. 1956 жылғы қаңтарда Джон Бечервейз басқарған ANARE тобы шыңға шықты. ANCA Невилл Парсонс есімімен атады, ол 1955 жылы Маусон станциясында ғарыш сәулелері физигі болған.

Фанг шыңы

Фанг шыңы Парсонс тауының оңтүстігінде шамамен орналасқан және биіктігі ... метрді құрайды. Бұл - тіске ұқсаған пішініне байланысты осылай аталған, айқын конус тәрізді шың. Шың ерекше таза тоңған көлден көтеріледі. Мұздың астындағы таудың беткейлері, сондай-ақ мұзбен толығымен жабылған басқа таулар да көрініс тапқан. 1959 жылы Маусон станциясындағы геодезист Дж. С. Армстронг бұл шыңды бақылау пункті ретінде пайдаланды. 2023 жылдың қаңтарында Маусон таушылар клубының командасы шыңға көтерілді.

Эллиот тауы

Тау Дэвид жотасының солтүстік бөлігіндегі ең биік нүкте болып табылады. Сэр Дуглас Моусон оны 1930 жылы теңізден алғаш көрген. 1956 жылғы қаңтарда Ж. М. Бешервайз басқарған ANARE тобы оған алғаш шықты. Шыңға 1955 жылы Маусон станциясындағы ауа райы бақылаушысы Ф. В. Эллиоттың құрметіне ат қойылған.

Лоуренс тауы

(Қосымша) Фрамс тауларының Давид жотасындағы Коутс тауының солтүстігінде орналасқан шың, Мак. Робертсмен Жері. Норвегия картографтары 1936–37 жылдары Лан Кристенсен экспедициясының әуе суреттерінен картаға түсірген. ANCA 1959 жылы Маусон станциясындағы дизель механигі Дж. Лоуренс құрметіне атады.

Коутс тауы

Фрамн тауларының Дэвид жотасындағы Лоренс тауының оңтүстігінде орналасқан шың. 1931 жылдың ақпанында Маусон басқаруымен жүргізілген BANZARE экспедициясы оны ашып, атады. Коутс тауының биіктігі шамамен етеді. Онда Biatorella antarctica, Lecanora rubina var. melanophthalma f. exulans және Lecisea phillipsiana лишай түрлері табылды.

Хордерн ойысы

Фрамн тауларының Давид жотасындағы Коутс және Хордерн таулары арасындағы 5 км (3 миль) енді саңылау. Норвегиялық картографтар 1936-37 жылдары Ларс Кристенсен экспедициясы түсірген әуе суреттерінен картаға түсірген. Бұл саңылау 1957 және 1958 жылдары ANARE тобы тарапынан жота арқылы өтуге қолданылған. ANARE оны Хордерн тауына жақындығы үшін атады. 1962 жылдың қазанынан 1963 жылдың қаңтарына дейін Амери мұздық шельфіне жол іздеу кезінде бұл саңылау пайдаланылды, бұл маршрут 1957 жылғы Хордерн саңылауы арқылы және Твинтоп тауының батысынан өтуді ұстанды. Хордерн саңылауының жанында трактор колоннасы өте қиын састругилерге тап болды.

Нұнаттақ ойығы

. Фрамнес тауларындағы Давид жотасындағы Хордерн ойысының ортасында тұрған шағын нунатак. 1936–37 жылдары Ларс Кристенсен экспедициясы түсірген әуе суреттерінен норвегиялық картографтар картаға түсіріп, Метоппен (орталық шың) деп атады. Хордерн ойысындағы орналасқан жеріне байланысты ANARE қайта атады. Ескерту: Метоппен емес.

Хордерн тауы

Дэвид жотасындағы Коутс тауынан оңтүстікке қарай 6 шақырым (4 миль) жерде орналасқан шың. 1931 жылдың ақпанында Маусон басқарған БАНЗАРЕ экспедициясы тарапынан ашылған және осы экспедицияның, сондай-ақ 1911–14 жылдарғы Маусон басқарған ААЕ экспедициясының демеушісі болған Сэр Сэмюэл Хорденнің құрметіне аталған.

Смит шыңдары

Фрамн тауларының Давид жотасындағы Хортлем тауының оңтүстігінде жақын орналасқан шыңдар тобы. Норвегиялық картографтар Лан Кристенсен экспедициясының 1936-37 жылдары түсірген әуе суреттерінен картаға түсірген. ANARE 1957–60 жылдары қайта картаға түсірді және АНКА Ф. А. Смиттің құрметіне атады, ол 1957 жылы Маусон станциясында дизель механігі болған.

Данлоп шыңы

Смит шыңдарының оңтүстік шыңы. Ол Хордерн тауынан оңтүстікке қарай шамамен орналасқан. 1959 жылы Маусон станциясындағы ғарыштық сәулелер физигі Р. Данлоптың құрметіне аталған.

Тритоппен тауы

Фрамн тауларының Давид жотасындағы Хордерн тауынан оңтүстікке қарай 3 миль (5 км) жерде орналасқан үш шыңды тау. Норвегиялық картографтар Лан Кристенсен экспедициясының 1936–37 жылдары түсірген әуе суреттерінен картаға түсірілді және "Тритоппен" (үш шыңды тау) деп аталды. Ескерту: "Тритоппен" емес. Тритоппен шыңы.

Нұнатакты айнала өту

Фрамн тауларының Давид жотасындағы Тритоппен тауынан шамамен 3 километр оңтүстікке қарай орналасқан нунатак. Норвегиялық картографтар Ларс Кристенсен экспедициясы (1936–37) түсірген әуе суреттерінен картаға түсіріліп, "Штайнен" (тас) деп аталды. АНАРЕ экспедициясы оны қайта атады, себебі бұл нысан 1958 жылғы АНАРЕ сейсмикалық тобының қауіпті аймақты оңтүстік-батысқа айналып өту жолындағы маңызды бұрылыс нүктесі болды. Ескерту: "Штайнен" емес.

Твинтоп тауы

Тритоппен тауының оңтүстік-оңтүстік-батысында, Давид жотасының оңтүстік бөлігінде, Фррэннес тауларында шамамен 10 км қашықтықта орналасқан екі шыңды тау. Норвегиялық картографтар Ларс Кристенсен экспедициясы (1936–37) түсірген әуе суреттерінен картаға түсіріп, Твитоппен (екі шың) деп атады. ААҚҰ ұсынған атаудың аудармасы қабылданды. Ескеріңіз: Твитоппен шыңы емес. Твинтоп тауының сыртқы жағдайы нашар, және оның үстінде өсімдіктер табылған жоқ.