Кіріспе
Спортшыға берілетін білім беру қаржылық көмегі
Спорттық стипендия – спорттағы дағдысына байланысты колледжге, университетке немесе жеке орта мектепке оқуға берілетін стипендияның бір түрі. Спорттық стипендиялар АҚШ-та және белгілі бір дәрежеде Канадада кең таралған, бірақ әлемнің көптеген елдерінде олар сирек кездеседі немесе мүлдем берілмейді.
Шолу
АҚШ-та спорттық стипендиялар көбінесе американдық футбол және баскетбол сияқты командалық спорт түрлеріне беріледі. Жоғары жетістіктерге қол жеткізген спортшылар үшін жүзу, жеңіл атлетика немесе теннис сияқты жеке спорт түрлеріне толық стипендиялар да қарастырылады, бірақ көптеген оқу орындары осы спорт түрлерінде ішінара стипендиялар ұсынады. Жеке спорт түрлеріне ішінара стипендиялар берілсе де, олар университет оқуының маңызды шығындарын жабуға көмектеседі. 2020 жылғы мәліметтерге сәйкес, бакалавриат бағдарламаларында оқитын студенттердің бар болғаны 1-2% спорттық стипендия алған.
Регламенттеу және ұйымдастыру
АҚШ-та спорттық стипендияларды негізінен Ұлттық колледждік спорт қауымдастығы (NCAA) реттейді. Сондай-ақ, Ұлттық кіші колледждер спорт қауымдастығы (NJCAA) және NAIA, Ұлттық колледждер аралық спорт қауымдастығы да бар. 1973 жылы NCAA өзінің мүшелігін үш дивизионға бөлді: I дивизион, II дивизион және III дивизион. NCAA ережелеріне сәйкес, I және II дивизиондағы мектептер спортпен айналысатын спортшыларға стипендиялар ұсына алады. III дивизиядағы мектептер спорттық стипендиялар ұсына алмайды. Жалпы алғанда, үлкен мектептер I дивизионда, кіші мектептер II және III дивизионда бәсекелеседі. Мектептердің көпшілігі талапқа сай келетін студенттерге көп жағдайда ұсыныстар береді. I дивизион футбол одан әрі Футбол кубогының (FBS, бұрын I A) және Футбол чемпионатының (FCS, бұрын I AA) бөлімшелеріне бөлінеді. Екі бөлімше де бірнеше жағынан ерекшеленеді: Маусымнан кейінгі жүйе: FBS-де NCAA ресми түрде демеушілік ететін ұлттық чемпионат жоқ. 2014 жылғы маусымнан бастап басталған төрт командалық колледж футболы плей-оффын FBS конференцияларының комиссарлары басқарады. Колледж футболының көпшілігі CFP құрылымындағы және сыртындағы боул ойындарды қамтиды. FCS 2013 жылдан бері 24 команда қатысқан NCAA-ның бірлік плей-оффын қолданады. Футбол стипендиясының саны: FBS мектептеріне 85 спортшыны спорттық көмек алуға рұқсат етіледі, ал FCS мектептеріне 63 стипендия беріледі. Бұл айырмашылық тағы бір себеппен маңызды. Бөлшек стипендиялар беру: Футболдан спорттық көмек алатын әрбір ойыншы FBS командасының стипендия лимитіне толық есептеледі, бұл FBS мектептерінде футбол стипендиясы берілген барлық ойыншылардың толық стипендия алатынын білдіреді. Екінші жағынан, FCS мектептеріне 63 стипендияны 85-тен аспайтын жеке ойыншылар арасында бөлуге рұқсат етіледі. Кейбір мектептер немесе лигалар NCAA спорттық стипендияларды беруге рұқсат берді, алайда оларды өз студенттеріне тыйым салады. Мысал ретінде Айви Лигасын қарастырайық, ол I FCS дивизионының құрамына кіреді. I FBS футбол дивизионына қатысатын үш әскери академия (Армия, Әскери-теңіз және Әскери-әуе күштері) NCAA стипендиялық лимиттерінен босатылады, өйткені сол мектептердің барлық студенттері, олар университет спортшылары болсын, болмасын, академияны басқаратын әскери бөлімнен толық стипендия алады. Жаман мінез-құлықпен айналысатын мекемелер белгілі бір спорттық стипендияларды беру мүмкіндігінен айырылуы мүмкін. Ең үлкен жаза - белгілі бір уақыт аралығында барлық спорттық бағдарламаны қатысудан шеттету - «Өлім жазасы» деп танымал. Ол қазір I дивизиондағы мектептерге қарсы үш рет ғана қолданылған: 1952 жылы Кентукки баскетболына, 1973 жылы Оңтүстік-Батыс Луизиана (қазіргі Луизиана) баскетболына және 1986 жылы SMU футбол командасына қарсы. NCAA-ның оқу орнына жүктеген ережелеріне қоса, спорттық стипендиялар мен қаржылық көмек көрсетуді реттейтін ережелер де толық. Жоғарыда атап өткендей, NCAA ережелері белгілі бір мектепте белгілі бір спорт түріне қатысатын, институционалдық көмек алуға құқылы студенттер санының шегін белгілейді. Институционалдық көмек - студенттік спортшыға оқуға түскен оқу орны беретін қаржылық көмек. Алайда, бұл шешім кеңінен сынға ұшырап, ақырында 1973 жылы жойылды. Алғашқы колледж ойыны 1869 жылы 6 қарашада өтті, ол кезде Ратгерс футболдан Принстонды 6:4 есебімен жеңді. Бұл ойыннан кейін американдық колледждерде спортқа қатысатын мектептердің санын көбейткен қозғалыс пайда болды. Спорттың танымалдылығы өскен сайын колледждер белсенді түрде жеке тұлғаларды жалдауға, сондай-ақ стипендиялар беруге кірісті. Осылайша, 1939 жылы NCAA студент спортшылардың әуесқой мәртебесін атап өткен және қаржылық марапаттар қажеттіліктерге негізделетінін және жеке тұлғаның спорттық қатысуына тәуелсіз болатынын мәлімдеді. «Бір жылдық мерзімге» қоса, Ережеде бір жылдық мерзімді ұзарту туралы ұсыныстар, сондай-ақ жарақат немесе аурумен байланысты саясат қарастырылады. Атап айтқанда, 15.3.3.1.3 ережеде "Егер алушы жарақаттанған жағдайда, оны колледждер арасындағы жеңіл атлетикада бәсекеге қатысуға мүмкіндік бермейтін болса, болашақ спортшы студентке бір жылдық кезеңнен кейін автоматты түрде грант беретінін кепілдік беруге болмайды, бірақ мекеме өкілі болашақ спортшы студентке қатысу кезінде ауырып немесе жарақаттанған алушыларға бір жылдық кезеңнен кейін көмек беруді жаңарту немесе жалғастыруға байланысты тұрақты институционалдық саясатты хабарлай алады" деп көрсетілген. Бұл заң жобасы NCAA президенті Марк Эммерттің бірінші...
Postseason system: FBS does not have a national championship officially sponsored by the NCAA. The four team College Football Playoff, which began with the 2014 season, is operated by the commissioners of the FBS conferences. Most of the college football postseason involves bowl games, both inside and outside the CFP structure. FCS uses an NCAA operated single elimination playoff, which has involved 24 teams since 2013. Number of football scholarships: FBS schools are allowed 85 players receiving athletic aid, while FCS schools are allowed 63 scholarships. The wording is a very important distinction for another reason. Awarding of partial scholarships: Because each player receiving athletic aid for football counts fully against an FBS team's scholarship limit, this effectively means that all players awarded football scholarships at FBS schools receive full scholarships. On the other hand, FCS schools are allowed to divide their 63 scholarships among no more than 85 individual players. Some schools or leagues permitted by the NCAA to award athletic scholarships nevertheless prohibit them among their students. An example is the Ivy League, which is part of Division I FCS. The three service academies that participate in Division I FBS football (Army, Navy, and Air Force) are effectively exempt from NCAA scholarship limits because all students at those schools, whether or not they are varsity athletes, receive full scholarships from the service branch that operates the academy. Institutions that engage in misconduct may be stripped of the ability to award a certain number of athletic scholarships. The ultimate penalty, the suspension of an entire athletic program from participation for a set period of time, is popularly known as the “Death Penalty.” It has only been levied three times against schools now in Division I: against Kentucky basketball in 1952, Southwestern Louisiana (now Louisiana) basketball in 1973, and SMU football in 1986. In addition to the regulations imposed by the NCAA on the educational institution, the rules governing the provision of athletic scholarship and financial aid are also exhaustive. As noted above, NCAA bylaws place a cap on the number of student athletes that participate in a given sport at a particular school, who are eligible to receive institutional aid. Institutional aid is defined as the financial aid granted to a student athlete by the institution in which they are enrolled However, this decision received widespread criticism and was eventually abolished in 1973. while the first college game ever played took place on November 6, 1869, when Rutgers defeated Princeton 6–4 in football. Following this game, a movement swept across American colleges that increased the number of schools participating in athletics. As the popularity of sports grew, colleges also began to actively recruit individuals, as well as to offer scholarships. Thus, in 1939 the NCAA delivered a statement which emphasized the amateur status of student athletes and stated that financial awards would be needs based and independent of the individual's continued athletic participation. In addition to the "One Year Period", the Bylaws also address recommendations made to extend the one year term, as well as the policies surrounding injury or illness. Specifically, Bylaw 15.3.3.1.3 states that "It is not permissible for an institution to assure the prospective student athlete that it automatically will continue a grant in aid past the one year period if the recipient sustains an injury that prevents him or her from competing in intercollegiate athletics, but an institutional representative may inform the prospective student athlete of the regular institutional policy related to renewal or continuation of aid past the one year period for recipients who become ill or injured during their participation." This legislation was one of many steps the board of directors took after the NCAA President Mark Emmert organized a meeting to discuss issues with the operation of Division I athletics. Voting to override Proposal No 2011 97 (as it was named) was open until Friday, February 17, 2012. Following the outcome, President Mark Emmert was quoted saying, "I am pleased that student athletes will continue to benefit from the ability of institutions to offer athletics aid for more than one year, but it's clear that there are significant portions of the membership with legitimate concerns. As we continue to examine implementation of the rule, we want to work with the membership to address those concerns." The first school known to have actually implemented a four year guarantee was the University of South Carolina, which announced on September 25, 2014, that athletes in football, men's and women's basketball, and women's tennis and volleyball would receive guaranteed scholarships effective immediately. The sports are those classified by the NCAA as "headcount" sports, in which teams can provide financial aid to a specified number of players. The school also said it was working on a way to provide a similar guarantee to those in "equivalency" sports—those in which the NCAA limits teams to providing aid equivalent to a set number of scholarships, with that number being lower than the size of a full playing squad. The following month, the Pac 12 presidents passed a change to conference rules that instituted four year guaranteed scholarships (full or partial) in all conference sports. In February 2012 John Kavanagh, then a member of the Arizona House of Representatives, introduced bill HB 2675, which would have required students attending a public university in the state of Arizona (Arizona State University, University of Arizona, or Northern Arizona University) to pay an additional $2,000 fee in order to attend one of the three universities. The bill also stated that students should pay this fee from their own means, meaning that no federal or state grants would cover this fee. Only students on full ride academic or athletic scholarships would have been exempt from this fee. The bill had been scheduled for a vote by the full House, but was then withdrawn by the legislator who had originally introduced it.
Басқа елдер
Басқа елдерде спорттық стипендиялар көбінесе көп шектеулерге ие.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда спорттық қабілетіне негізделген оқуға түсу стипендиялары дәстүрлі емес, бірақ көпшілік пікірге қарамастан, оларға тыйым салынбаған. Спорттық қабілет, мысалы, спорт ғылымы сияқты пәндер бойынша білім алуға қабылдау кезінде ескерілуі мүмкін, ал қабылдау комиссиясының шешімі бойынша спорттағы жетістіктер үміткерлерді таңдау кезінде, олардың институтқа ғылыми емес салалардағы жетістіктерімен салыстырылатын, жан-жақты үлес қосу қабілетіне байланысты қарастырылуы мүмкін. Элиталық деңгейдегі спортшылар UK Sport сияқты ұйымдардан басқалармен тең қаржылық қолдау алуға құқылы. Лафборо университеті, Бат университеті, Дарем университеті және Ричмонд Американ университеті Лондон сияқты кейбір университеттерде спортқа ерекше мән беріледі, олардың әрқайсысында бірнеше ұлттық қаржыландырылатын жаттығу орталықтары бар. Кейбір университеттер үздік студент-спортшыларға шәкіртақы ұсынады, бірақ олар көбінесе үлкен болмайды. Кейбір британдық студенттер американдық университеттерде спорттық стипендия алады, бұл гольф саласында ерекше байқалады. Колин Монтгомери, Люк Дональд және Пол Кейси сияқты көптеген жетекші британдық гольфшылары американдық университеттердің түлектері. Көптеген жастар спорттық стипендия алу үшін ASM Scholarship сияқты агенттіктердің көмегіне жүгінеді.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландиядағы кейбір орта мектептер, әсіресе жеке меншік мектептер, спорттық қабілеттеріне байланысты оқуға қабылдау стипендияларын ұсынады. Дегенмен, соңғы жылдары Жаңа Зеландия орта мектеп спорты кеңесінің (NZSSSC) браконьерлікке қарсы қағидалары осы мүмкіндіктерді шектеді. NZSSSC 2007 жылы ұлттық чемпионаттарда мектепке жаңа келген және халықаралық студенттердің санына квота жүйесін енгізді. Кейбір аймақтық орта мектеп спорт ұйымдары да жергілікті жарыстардағы бірінші командаларға NZSSSC қағидаларын қолданып жүр. Мектепке жаңа келген студент – бұл шараға дейін соңғы 24 айда мектепке түскен студент, 9-сыныпқа (орта мектептің бірінші жылы/сыныбы) немесе одан төмен сыныпқа түскен студенттер есептелмейді. Халықаралық студент – Жаңа Зеландияның, Австралияның азаматы емес немесе Жаңа Зеландияда тұруға рұқсат визасының немесе ішкі мақұлдамасы бар студенттік визаның иесі емес студент. Квота спорт түріне байланысты, мысалы, регби командаларында (15 ойыншыдан) тек алты жаңа келген және халықаралық студенттерге ғана рұқсат беріледі, соның ішінде тек екеуі ғана халықаралық студент болуы мүмкін. Квоталық жүйеден өзге, мектептер студенттерді спорттық мақсаттармен мектеп ауыстыруға, тек жарияланған спорттық стипендия арқылы ғана мүмкіндік береді. Егер екі ереженің бірі бұзылса, жаза ретінде бәсеке ұпайларын жоғалту және/немесе қатысқан спортшылардың, командалардың, жаттықтырушылардың және/немесе менеджерлердің дисквалификациялануы қарастырылады.