Кіріспе
Израильдік теннисші Дэвид "Дуди" Села (; 1985 жылдың 4 сәуірінде туған) – Израильдің бұрынғы кәсіби теннисшісі. Ол жекелей сында әлемдік рейтингте 29-шы орынға (World No. 29) 2009 жылдың шілдесінде жеткен. Села 2003 жылы Франция ашық чемпионатында (French Open) жасөспірімдер арасындағы екі ойыншыдан құралған командалар сайысында жеңіске жетті. Израиль құрамасы атынан Дэвис кубогында өнер көрсетіп, 2007 жылы әлемнің 7-ші ракеткасы Фернандо Гонсалеске қарсы жеңіске жеткені және 2009 жылы Израильдің жартылай финалға өтуіне үлкен үлес қосты. 2008 жылы ол әлемнің 5-ші ракеткасы Дэвид Феррерді үш сеттен бірде жеңді, ал 2010 жылы әлемнің 7-ші ракеткасы Энди Роддикті де үш сеттен бірде ұтты. Села 2009 жылғы Уимблдон турнирінің төртінші турында өнер көрсетті және Пекин мен Атлантада өткен екі ATP турнирінде күміс жүлдегер атанды. 2015 жылы ол өзінің 24-ші ATP Challenger турнирін жеңіп алды, бұл оны Challenger турнирлерінде жеңіске жеткендердің жалпы тізімінде екінші орынға (Лу Йен Хсуннан кейін) көтерді.
David "Dudi" Sela (; born 4 April 1985) is an Israeli former professional tennis player. He reached a career high singles ranking of World No. 29 in July 2009. Sela won the French Open 2003 junior doubles title. Representing Israel in the Davis Cup, his highlights include a win in 2007 over then world No. 7 Fernando González, and being a key player in Israel's semifinal run in 2009. In 2008 he beat world No. 5 David Ferrer in straight sets, and in 2010 he beat world No. 7 Andy Roddick in straight sets. Sela reached the fourth round of the 2009 Wimbledon Championships and has finished runner up in two ATP tournaments in Beijing and Atlanta. In 2015, he won his 24th career ATP Challenger event of his career, moving him into second place on the all time list of Challenger title wins (behind Lu Yen hsun).
Ерте өмір
Села Израиль мен Ливан шекарасына жақын орналасқан Кирият-Шмона қаласында туып өскен. Оның әкесі Майкл автобус жүргізушісі, ал анасы Анка еврей отбасынан шыққан медбике, екеуі де Румыниядан Израильге көшіп келген. Оның тегі бастапқыда Sălăjean болған, бірақ әкесі Израильде айтуы оңайырақ болсын үшін оны өзгерткен. Екі жасында, Дэвидтің Дуди деген лақап атымен белгілі болған бала, алғашқы ракеткасын ұстады, ал жеті жасында теннис ойнай бастады. Оның тенниске құмарлығын тудырғандар – ағасы Офер, топ-200 ойыншы, және израильдік Амос Мансдорф болды.
2004-06: 200 үздік
2004 жылы ол Ковингтон Челленджер турнирінің жартылай финалына және тағы төрт Челленджер турнирінің ширек финалына жетті.
2007: Топ-100 қатарына кіру
2007 жылдың қаңтар айында Села 2007 жылғы Австралия Ашық чемпионатының негізгі турниріне қатысты. Бірінші раундта ол әлемнің 56-шы ракеткасы, тайландық Парадорн Шричафанды ұтты. Екінші раундта Марат Сафинге бес сетте есе жіберді, бірақ матчты ресейлікке қарсы екі сеттен біреуімен бастаған болатын. 2007 жылдың сәуір айында Села Испанияның Лансароте қаласында өткен «Челленджер» турнирінің жартылай финалында Пол Бакканеллодан жеңілді. 2007 жылдың шілдесінде Испанияның Кордова қаласындағы Ашық турнирінің финалында жеңіліске ұшырады. Турнирде ол 47-орындағы Альберт Монтанесті жеңді. Шілде айының соңында Тольяттиде (Ресей) өткен «Челленджер» турнирін ұтып алды, бұл оның мансабындағы төртінші жеңісі болды. Финалда ол ресейлік Михаил Ледовскихті жеңді. Содан кейін Села АҚШ Ашық чемпионатының іріктеу кезеңінен өтті. Негізгі турнирдің бірінші раундында Николас Лапенттіні ұтты, бұл жылдың алғашқы сегіз айында 100-ге кіретін ойыншыдан төртінші жеңісі болды. Лапентті бұрын әлемнің 6-шы ракеткасы болған, бірақ матч кезінде 80-орында тұрды. Екінші раундта әлемнің 23-ші ракеткасы Хуан Монакодан жеңілді. Села 2008 жылдың басында егер үлкен жетістікке қол жеткізбесе, тенниспен қоштасуды ойластырған, бірақ жағдай өзгерді. Қазан айында ол: «Келесі жылдың ішінде 70-ке кіруім керек» деді. Қараша айында Тайваньдағы АТФ челленджінің финалында Лу Йен Хсуннан жеңілді, бірақ Үндістандық Стивен Амритраджбен бірге қос сында жеңіске жетті. Келесі аптада Йокогамадағы «Keio Challenger» турнирін ұтып алды, тек бір сетті (тай-брейкте) жоғалтты. 2007 жылдың желтоқсан айында Сент-Антонда Марат Сафиннен кек алды, тікелей үш сетпен жеңіске жетті. Бұл оның осы жылы 100-ге кіретін ойыншыдан 10-шы жеңісі болды. Ол сол жылы «Челленджер» турнирлерінде 33–14 есебімен ойнады, екі титул жеңіп алды, ATP деңгейіндегі жарыстарда 10–5 есебімен ойнады (барлығы қатты кортта) және 2001 жылы Харел Левиден бері топ-100-ге енген алғашқы израильдік теннисші болды. Села Халықаралық Олимпиада комитетінің Олимпиадаға қатысу критерийлеріне сай келгеніне қарамастан, Израиль теннис федерациясы оның қатысуға лайық екенін ұсынса да, Израиль Олимпиада комитеті ұсынысты қабылдаудан бас тартты. Сол айда ол Нью-Хейвенде (Коннектикут штаты) өткен «Pilot Pen» турнирінде әлемнің 99-шы ракеткасы Дональд Янгты жеңді. Қазан айында Мәскеудегі «Кремль кубогында» әлемнің 72-ші ракеткасы Виктор Ханескуді жеңді. Негізгі турнирде Села әлемнің 31-ші ракеткасы, неміс ветераны Райнер Шюттлерді жеңді. Екінші раундта Румыниялық Виктор Ханескуді жеңіп, оның барлық 12 брейк-пойын сейімдеді. Ол 1994 жылы Уимблдонда Амос Мансдорфтың 32-ге өткенінен бері Гранд Слем турнирінің үшінші раундына жеткен алғашқы израильдік болды. Алайда, 32-ге өткен раундта Села бесінші ракетка, Джо-Уилфрид Тсонгадан жеңілді. Маусым айында «Ordina Open» турнирінде әлемнің 59-шы ракеткасы Кристоф Рохусты жеңіп, Нидерландыдағы Гертогенбошта Уимблдонға дайындық ретінде өткен турнирде әлемнің 39-шы ракеткасы Игорь Куницынды жеңді. Үшінші раундта Селаға көптеген жанкүйерлер қолдау көрсетті, олар матчтің алғашқы екі сетінің көп бөлігінде «Давид, Израильдің патшасы тірі және мәңгілік!» деп аудалатын иврит тіліндегі ән шырқады. Al Jazeera бұл жеңісті «көңілді нәтиже» деп сипаттады. Бұл Селаны «аптаның сенсациясы» деп атаған The Independent газетінің пікірінше, Гранд Слем турнирінің төртінші раундына жеткізді. Села 20 жылдан бері (1989 жылы Амос Мансдорфтан бері) Уимблдонның төртінші раундына жеткен алғашқы израильдік болды және төртінші израильдік теннисші (алғашқысы 1992 жылы Австралия Ашық чемпионатында Мансдорф болды) Гранд Слем турнирінің төртінші раундына жетті. Бұл жеңіс оған кем дегенде 80 000 доллар сыйлық алып келді. Села енді Шломо Гликштейнге (1981 жылғы Австралия Ашық чемпионаты), Мансдорфқа (1992 жылғы Австралия Ашық чемпионаты) және Шахар Пирге (2007 жылғы Австралия Ашық чемпионаты және 2007 жылғы АҚШ Ашық чемпионаты) Гранд Слем турнирінің жартылай финалына шығуға тырысты. Алайда, төртінші раундта ол 2008 жылғы Австралия Ашық чемпионатының чемпионы, әлемнің 4-ші ракеткасы серб Новак Джоковичтен жеңілді. Келесі аптада Ресейге қарсы Дэвис кубогында жеңіске жеткеннен кейін, ол тағы да мансабындағы ең жоғары көрсеткішке көтерілді, бұл жолы 29-орын, Дэвис кубогындағы командаласы Харел Левидің мансабындағы ең жоғары көрсеткішін бір сатыға арттырды. Шілде айының соңында Села 2009 жылғы Индианаполис теннис чемпионатында жекелей сында екінші орын алды. Жұптық сында Села америкалық Джесси Левинмен бірге өзбекстандық Денис Истомин мен француз Джоселин Уаннаны жеңіп, ширек финалға шықты.
2010: "Challenger" турнесі сәтті өтті
2010 жылғы 10 маусымда 2010 жылғы Эгон чемпионатында Села 4-ші реттенді және әлемнің 7-ші ракеткасы Энди Роддикті тікелей екі сетте жеңді. Ол мамыр айында Родос челленджер турнирінде бұрынғы топ-10 ойыншысы Райнер Шюттлерді жеңіп, чемпион атанды. 2013 жылғы наурызда Дуди Села Майами Мастерс турнирінің 64-ке дейінгі кезеңіне жетті, онда әлемнің 9-шы ракеткасы Янко Типсаревичке 2–6, 4–6 есебімен ұтылды. 2014 жылғы қаңтарда Села Үндістандағы Ченнай ашық турнирінің жартылай финалына дейін жетіп, Лукаш Лако мен Михаил Южныйды жеңіп, Эдуард Роджер-Васселинге есе жіберді. Австралия ашық чемпионатының бірінші турында Дуди Яркко Ниминеннен 6–3, 6–7(3), 7–6(3), 3–6, 3–6 есебімен жеңілді. 2015 жылғы мамырда ол Түркиядағы Бэтман қаласында жеңіске жетіп, финалда Блаж Кавчичті жеңді, 2015 жылғы тамызда Канададағы Ванкуверде Джон Патрик Смиттен жеңіп алды, ал 2015 жылғы қарашада Қытайдағы Сучжоу қаласында да жеңіске қол жеткізді.
2016: Топ-60-ға оралу және бірінші қос титулы
2016 жылы Австралия Ашық чемпионатында ол бірінші раундта Бенджамин Беккерді жеңіп, содан кейін төрт сетте Фернандо Вердасконы (бірінші раундта Рафаэль Надальды бес сетте жеңген) жеңіп, үшінші раундта Андрей Кузнецовқа ұтылды. Австралия Ашық чемпионатынан кейін Селаның жағдайы нашарлап, қатарынан 4 матчты ұтырды, оның ішінде рейтингте 612-ші орында тұрған Пьтер Нагьға қарсы матч та болды. Дегенмен, наурыз айында ол үш сәтті Challenger турнирінде өнер көрсетіп, екі жартылай финалға (Гуанчжоу, Раанан) және бір титулға (Шэньчжэнь) қол жеткізді. Ол 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Израиль құрамасынан ерлер арасындағы жекелей сында өнер көрсетіп, бірінші раундта Дамир Джумхурды жеңіп, екінші раундта 8-ші реттендірілген Дэвид Гоффинге ұтылды.
2017: Уимблдон жарысы, Йом Киппур зейнеткерлік
2017 жылы Села АТП турнирінде бір жартылай финалға және екі ширек финалға жетті, сондай-ақ тағы екі Challenger Tour титулын жеңіп алды. Қаңтар айында ол Австралияның Канберра қаласында Ян Леннард Струффты жеңіп, финалда жеңіске жетті, ал маусым айында Ұлыбританияның Нотинггем қаласында Томас Фаббианоны жеңіп, финалда жеңіске жетті. Села жылды соңғы сегіз жылдағы ең жоғары рейтингпен аяқтады – әлемдік рейтингте 67-орында. Осының нәтижесінде Селаның рейтингі әлемдік 208-ден 164-ке көтерілді. Ол сондай-ақ қыркүйек айында 2019 жылғы Кассис Челленджер финалына шықты, бірақ ең жоғары seeded Джо-Вильфрид Тсонгадан 43 минутта жеңіліп, тек бір гейм жеңіп алды, бұл ең қысқа челленджер матчының рекорды болды. Села 2019 жылғы Санкт-Петербург Ашық турнирінің негізгі жеребесіне wildcard алды, бірақ бірінші раундта Ричардас Беранкиске тікелей екі сетпен жеңілді. Бұл оның АТП турниріндегі соңғы матчы болды. 2006 жылдан бері алғаш рет Села жыл бойында АТП турнирінде жеңіске жете алмады, бұл оның формасының күрт төмендеуін көрсетті.
2020: COVID-19 салдарынан белсенділіксіздігі
Села жыл бойы ешқандай деңгейде жеңіске жете алмады. COVID-19 пандемиясы наурыз айында теннис жарыстарын тоқтатқаннан кейін, тіпті тамыз айында теннис қайта басталғанда да ол 2020 жылдың қалған бөлігінде ойнамауды шешті.
2021: Уимблдонның іріктеу кезеңіне жеребе салу және COVID-19 тестілеу нәтижесі оң
2021 жылы Села бір жылдан астам үзілістен кейін алғашқы матчын өткізді, ол 2021 жылғы Уимблдон чемпионатының іріктеу турниріне қорғалған рейтинг бойынша қатысты. Бірінші раундта ол британдық жолдама алған Стюарт Паркерді жеңіп, екінші раундта үш сеттен кейін 5-ші рет тұрған Ясутака Учиямаға есе жіберді. Ол сондай-ақ 2021 жылғы АҚШ ашық чемпионатының іріктеу турниріне қатысты, бірақ COVID-19 тестісінің нәтижесі оң болғандықтан кейіннен турнирден бас тартты, оның орнына Джеспер де Йонг қатысты.
2022: Барлық ірі турнирлер қатысады, зейнеткерлікке шығады
Қаңтар айында ол 2022 жылғы маусым аяқтаған соң зейнетке шығу жоспарларын жариялады. Села 2022 жылғы маусымын 2022 жылғы Австралия Ашық турнирінің іріктеу турниріне артықшылықты рейтинг бойынша қатысып бастады, бірақ бірінші раундта Марио Виелла Мартинеске ешбір сет ұтпай жеңілді. Ол соңғы US Open турниріне іріктеуден өтіп қатысты, онда іріктеудің бірінші раундында Каичи Учидаға жеңілді.
Дэвис кубогы
2005 жылдың соңында ол Израильдің Дэвис кубогы құрамасына қосылды. 2009 жылдың шілдесіне дейін көрсеткіші 12–6 болды. 2007 жылдың сәуір айында әлемдік рейтингте 91-орында тұрған Андреас Сеппиді жеңіп, Израиль Италияны ұтты. 2007 жылдың қыркүйегінде Чили – Израиль Дэвис кубогы матчы басталар алдында, тіпті The Jewish Chronicle газеті жазды: «Фернандо Гонсалес (6) және Николас Масу (72) бастаған Израильдің Дуди Села (105) мен Ноам Окун (186) екі ойыншысы, Энди Рам мен Джонатан Эрлихтің қолдауымен, бұл жарысты жеңе алмайды. Гонсалес пен Масу 2004 жылы Афины Олимпиадасында алтын медаль жеңіп алғаннан бері, берік жұпты құрап келеді». Сол айда, Чилидің Николас Масуымен матчтың алғашқы кездесуіне шығар алдында Села: «Біз әлсіз команда ретінде ойнағанды ұнатамыз. Бірінші болып ойнайтындығыма және жеңіске жететініме қатты сенемін» деді. Ол әлемдік рейтингте 72-орында тұрған, бұрын 9-орында болған Масуды 5 сағат 7 минутқа созылған матчта жеңіп алды. «Бұл менің мансабымдағы ең маңызды жеңісім», – деді Села матчтан кейін. Осы Дэвис кубогы кездесуінде Дуди Села әлемдік рейтингте 7-орында тұрған Фернандо Гонсалесті 5 сағат 1 минутқа ұтты. Бұл Израильде өткен ең керемет теннис матчы деп есептеледі. Бұл жеңіс Израильді Чилиден басып өтіп, 2008 жылғы Әлемдік топқа жолдама берді. Гонсалес сол кезде Селаның мансабында жеңген ең жоғары рейтингтегі ойыншы болды (кейін 2008 жылдың қыркүйегінде Пекинде әлемнің 5-орындағы Дэвид Феррерін жеңді), және жылдың алғашқы 9 айында 100-ге кіретін ойыншыны жеңген 6-шы рет болды. Қуанышты Села: «Бұл менің өмірімдегі ең бақытты күн», – деді. Матчтан кейін премьер-министр Эхуд Ольмерт пен президент Шимон Перес Селаға телефон арқылы құттықтады. 2008 жылғы Әлемдік топта Израиль Швецияны Рамат ХаШарон қаласында қабылдады. Села әлемдік рейтингте 71-орында тұрған Йонас Бьоркманды жеңіп, Израильге 1–0 есебімен артықшылық берді. Бірақ ол әлемдік рейтингте 60-орында тұрған Томас Йоханссонға жеңіліп, Израиль 3–2 есебімен ұтылды. 2008 жылғы Әлемдік топ плей-оффында Села Израиль құрамасын Перуға қарсы Рамат ХаШарон қаласында 4–1 есебімен жеңіске жеткізді. Села екі жекелей матчта да Иван Миранда мен Луис Хорнаны жеңіп, жеңіске жетті. 2009 жылғы Әлемдік топ плей-оффында, наурыз айында Израиль жеті рет Дэвис кубогының чемпионы Швециямен кездесті. Села Израиль құрамасын Швециядағы Балтик Холлда шведтерге қарсы 3–2 есебімен жеңіске жеткізіп, 2009 жылғы Дэвис кубогына жолдама алды. Села өзінің жекелей матчтарының әрқайсысын 5 сетте жеңіп, Андреас Винчигераны оның туған қаласында жеңіп, 2002 жылғы Австралия Ашық чемпионатының чемпионы Томас Йоханссонды таң қалдырды. Села бұл жеңісті өзінің мансабындағы ең маңызды жеңісі деп санайды. Израиль (Дэвис кубогының рейтингінде 5,394 ұпаймен 8-орында) 2009 жылдың шілдесінде Тель-Авивтегі Nokia Arena-да жабық кортта Дэвис кубогының ширек финалында Ресейді (2002 және 2006 жылдары жеңіске жеткен, Дэвис кубогының рейтингінде 27,897 ұпаймен бірінші орында тұрған) қабылдады. Израиль құрамында Села, Харел Леви, Джонатан Эрлих және Энди Рам болды. Ресей құрамында Марат Сафин (әлемдік рейтингте #60, бұрынғы бірінші ракетка), Игорь Андреев (24), Игорь Куницын (35) және Михаил Южный (69, бұрынғы бірінші ракетка) болды. Матч алдында Села: «Біз ресейліктерді жеңе аламыз деп ойлаймыз» деді. Сафин матч алдында баспасөз мәслихатында: «Барлық құрметпен айтсам, Израиль ширек финалға шығу үшін сәтті болды» деді. Израиль командасы алғашқы үш матчта Ресей командасын жеңіп, теңдікке жетті. Әлемдік рейтингте 210-орында тұрған Леви ашық матчта Ресейдің үздік ойыншысы, 24-орында тұрған Андреевті жеңді. Села (#33) Южныйды жеңіп алды. Израильдің капитаны Эйал Ран өз ойыншыларын корттағы екі истребительмен салыстырып: «Бүгін менде екі F16 бардай болды, олар керемет ойнады», – деді. 10,500 көрермен Израильде өткен теннис матчындағы ең көп көрермен саны болды. Келесі күні израильдіктер Рам мен Эрлих Сафин мен Куницынды 10,000-нан астам көрерменнің алдында жеңіп алды. Тіпті Saudi Gazette газеті де екі ойынды «керемет» жеңіс деп сипаттады. Ранды Тель-Авив стадионында 10,000 адам иықтарына көтеріп, қол соқты. Израиль үшін матч шешілгендіктен, кері матчтар «өлі» болып саналды, және бес сеттен ең жақсы үш сет ойналды, нәтижелерге көп мән берілмеді. Израиль Ресейге қарсы 4–1 есебімен жеңіске жетті, Леви Куницынды жеңді, ал Села Андреевке қарсы бірінші сетте 3–4 есебімен төмендеп, білек жарақатынан кейін матчтан шықты. Алайда Израиль жартылай финалда Испаниядан 4–1 есебімен жеңіліп қалды.
Ойын стилі
Селаның ойын стилі өте жылдам, агрессивті және кейбіреулер оны "сервис-волей" стилінде ойнайтын теннисші деп санайды. "Әлемді аралап ойнау – өте ерекше сезім", - деді Села. "Әртүрлі елдерде ойнау қызықты, себебі еврей қауымы мені қолдауға келеді". Села Израильден тыс жерлерде де "Еврейлік балға" деп аталатын жанкүйерлер тобының қолдауын сезінеді. Олардың ағылшын және иврит тілдеріндегі ән салуы Тель-Авивтегі теннис матчтарындағы дауысты атмосфераны қайта жасайды, бұл атмосфера оған Гонсалес сияқты қарсыластарды жеңуге көмектескен, ең маңызды жеңістерінің бірі болды. "Еврейлік балға" 2008 жылы Лос-Анджелес теннис турнирінде пайда болды және Теннис арнасының тікелей эфирінде көрсетілді.
Жеке өмір
Селаның әйелі Маринамен үш баласы бар: ұлы Элай, қызы Талия және ұлы Рой. Оның інісі Офер Села (т. 1972).
Ең үздік 10 ойыншыны жеңді
#PlayerRankEventSurfaceRdScoreDS Rank2007 1. Фернандо Гонсалес6Дэвис кубогы, ИзраильHardRR 4–6, 7–6(7–5), 5–7, 7–6(9–7), 6–31052008 2. Дэвид Феррер5 Пекин, ҚытайHard2R 6–3, 6–3922010 3. Энди Роддик7 Лондон, ҰлыбританияГрас3R 6–4, 7–6(10–8)63