Кіріспе
Ыстық балқыту жабыстығы (HMA), сондай-ақ ыстық желім деп те аталады, – термопластикалық жабыстықтың бір түрі. Ол әртүрлі диаметрлі қатты цилиндрлі таяқшалар түрінде сатылады және ыстық желім пистолетімен қолдануға арналған. Пистолет пластикалық желімді еріту үшін үздіксіз жұмыс істейтін қыздыру элементін пайдаланады. Пайдаланушы желімді пистолет арқылы механикалық итергіш механизммен немесе тікелей саусақ қысымымен итеріп шығарады. Қыздырылған соплодан сығылып шыққан желім бастапқыда теріні күйдіруге, тіпті көпіршік тудыруға жеткілікті ыстық болады. Желім ыстық кезде жабысқақ, ал бірнеше секундтан бір минут ішінде қатаңдайды. Ыстық балқыту жабыстығын суға батыру немесе шашырату арқылы да қолдануға болады. Ол хоббимен айналысатындар мен қолөнершілер үшін бекітуге және шайыр құюдың арзан баламасы ретінде танымал. Өнеркәсіптік қолдануда ыстық балқыту жабыстығы еріткіш негізіндегі жабыстықтарға қарағанда бірнеше артықшылықтар ұсынады. Ұшпалы органикалық қосылыстар азаяды немесе толығымен жойылады, сондай-ақ кептіру немесе қатаю қадамы қажет болмайды. Ыстық балқыту жабыстығының сақталу мерзімі ұзақ, әдетте оны ерекше сақтық шараларын қолданбай-ақ тастауға болады. Кейбір кемшіліктерге субстратқа жылу жүктемесі, жоғары температураға сезімтал емес субстраттарды қолдануды шектеу және жоғары температурада байланыс күшінің жоғалтылуы (жабыстығы толығымен ерігенге дейін) жатады. Қатаюдан кейін ылғалмен (мысалы, реактивті уретандар мен силикондар) немесе ультракүлгін сәулелену арқылы қосымша қатаюға ұшырайтын реактивті жабыстықты қолдану арқылы байланыс күшінің жоғалтылуын азайтуға болады. Кейбір HMA химиялық әсерге және ауа райына төзімді болмауы мүмкін. HMA қатаңдалған кезде қалыңдығын жоғалтпайды, ал еріткіш негізіндегі жабыстықтар кептіру кезінде қабат қалыңдығының 50–70% дейін жоғалтуы мүмкін.
Hot melt adhesive (HMA), also known as hot glue, is a form of thermoplastic adhesive that is commonly sold as solid cylindrical sticks of various diameters designed to be applied using a hot glue gun. The gun uses a continuous duty heating element to melt the plastic glue, which the user pushes through the gun either with a mechanical trigger mechanism on the gun, or with direct finger pressure. The glue squeezed out of the heated nozzle is initially hot enough to burn and even blister skin. The glue is sticky when hot, and solidifies in a few seconds to one minute. Hot melt adhesives can also be applied by dipping or spraying, and are popular with hobbyists and crafters both for affixing and as an inexpensive alternative to resin casting. In industrial use, hot melt adhesives provide several advantages over solvent based adhesives. Volatile organic compounds are reduced or eliminated, and the drying or curing step is eliminated. Hot melt adhesives have a long shelf life and usually can be disposed of without special precautions. Some of the disadvantages involve thermal load of the substrate, limiting use to substrates not sensitive to higher temperatures, and loss of bond strength at higher temperatures, up to complete melting of the adhesive. Loss of bond strength can be reduced by using a reactive adhesive that after solidifying undergoes further curing, whether by moisture (e. g., reactive urethanes and silicones), or ultraviolet radiation. Some HMAs may not be resistant to chemical attacks and weathering. HMAs do not lose thickness during solidifying, whereas solvent based adhesives may lose up to 50–70% of layer thickness during drying.
Қасиеттері
Ерітудің тұтқырлығы – ең байқалатын қасиеттердің бірі. Жабысқақ материалдың жайылуына және беттердің ылғалдануына әсер етеді. Температураға тәуелді, температура жоғарылағанда тұтқырлық төмендейді. Еріту ағыны индексі – негізгі полимердің молекулалық салмағына шамамен кері пропорционал шама. Жоғары еріту ағыны индексі бар жабысқақтарды қолдану оңай, бірақ полимер тізбектері қысқа болғандықтан механикалық қасиеттері нашар. Төмен еріту ағыны индексі бар жабысқақтардың қасиеттері жақсырақ, бірақ оларды қолдану қиын. Балқыған күйдегі тұрақтылық – балқыған күйдегі тұрақтылықтың дәрежесі, ыдырауға және көмірленуге бейімділік. Жабысқақ материал ұзақ уақыт бойы балқытылып, кейін жағылатын өндірістік процестер үшін маңызды. Жапсыру температурасы – субстраттардың жеткілікті ылғалдануын қамтамасыз етпейтін ең төменгі температура.
Жалпы ережелер
Ашық уақыт – Жабсыру үшін жұмыс істеу уақыты, онда беткей жеткілікті жабысқақтылықты сақтайды, шапшаң кететін HMA үшін секундтардан бастап, қысымға сезімтал жабысқаштар үшін шексізке дейін ауысуы мүмкін. Бекіту уақыты – қабылданатын беріктікте жабысудың қалыптасу уақыты. Жабысқақтық – жабысқыштың беткейлік жабысқақтығының деңгейі; ылғалданған беттер арасындағы байланыстың беріктігіне әсер етеді. Беттік энергия – әртүрлі беткейлердің ылғалдануына әсер етеді.
Формат
Ыстық балқыған желімдер көбінесе желім тапаншасына сәйкес таяқшалар немесе картридждер түрінде сатылады. Сонымен қатар, көлемді гранулалар да қолданылады: олар кейін қолдану үшін желім резервуарына құйылады немесе тасымалданады. Көп көлемді қолдану үшін үлкен ашық қақпақты барабандар да пайдаланылады. Ыстық балқыту барабанды сорғыларында жабысқышты сорғылау үшін қыздырылған шлангілер арқылы жіберуге балқытатын қыздырылған пластина болады.