Кіріспе
Сандон Британдық Колумбияның оңтүстік-шығысындағы Батыс Кутенэй аймағындағы Селкирк тауларының етегінде орналасқан. Шамалы халқы бар бұл кент 31А тас жолынан ауытқу арқылы, Сандон өзенінің Карпентер өзеніне құйылатын жерінде жатыр. Жолмен жүргенде Нью-Денверден шамамен шығысқа қарай, ал Каслодан батысқа қарай орналасқан.
Атау шығу тегі
Атауы Джон Сандонның құрметіне аталған Сандон сағасынан шыққан. 1891 жылдың күзінде Слокан аңғарын басып алған алтын іздеушілердің арасында Сандон бірнеше учаскеге талап қойды, оның ішінде Сандон сағасында тіркелген «Слокан жұлдызы» да болды. Брюс Уайтпен серіктестікте ол сағаға жер иеленді. Сол жылдың желтоқсан айында ол «Слокан жұлдызындағы» үлесін Уайтқа 500 долларға сатты, бұл мүлік кейін құнды болады. Қоршалаған кен лагерьлерінің қажеттігін қанағаттандыру үшін Джон Сандонның көкөніс шаруашылығында жеті акр картоп егілді. 1893 жылдың ақпан айында Кеннет МакЛеод пен Сандонның Кутенаи көлінде батып кеткеніне сендірілді, бірақ олардың денелері табылған жоқ. Сандонның шаруашылығында жұмыс істеген Джозеф Хетерингтон өсиетнама жасады. Құжат Сандонның Калифорнияда туыстары болғанына қарамастан, барлық мүлікті Хетерингтонға қалдырды, ал қолтаңба – толық сауатты адам салған крест тәрізді болды. Бұл кедергілер Хетерингтонға даулы өсиетнама бойынша мұрагерлік құқығын алуға және жерді мұраға алуға кедергі болмады. Джон (Джонни) Морган Харрис Ruecau galena кенісінде серіктес болды, ол Rico немесе Reco деп қысқартылды. 1892 жылдың шілдесіндегі газет хабарында қала Reco деп аталды. 1893 жылдың мамырында спирттік ішімдіктерге лицензия алу туралы өтініште Sanden (sic) қаласындағы қонақ үй деп көрсетілді.
Ерте тұрақтандыру
Роберт Э. Лемон, көршілес Блю-Джей кенішінің иесі болған көрнекті саудагер, 1893 жылдың шілдесінде Сандон қалашығын жоспарлап салды. Кейіннен Лемон Крик осы адаммен байланысты болды. 1895 жылдың желтоқсанында Харрис өзінің Луддон кенішіне оңтүстік шекарасын кеңейтетін қосымша құрылыс жасады. Шығыс Сандон (1896 және 1900), Саннисайд (1898) және Батыс Сандон (1900) тағы қосымшалар болды. Харрис қонақүйлерге, кеңсе ғимараттарына, электр стансасына, су жүйесіне және басқа да жылжымайтын мүлікке иелік етті.
Қала теміржол бойындағы көршілес елді мекендерден адамдарды тартқандықтан, 1890-шы жылдардағы сенбі күні 10 000 адамға дейін қызмет көрсете алатын. Алайда, нақты тұрғындардың саны шамамен 5000-ға жетті. Сандон 1898 жылдың 1 қаңтарында қала мәртебесін алды. 1890-шы жылдардағы кен өндірісінің өрбу кезеңінде Харристің басшылығымен Сандон Канаданың дамыған орталықтарына тән барлық ыңғайлылықтар мен қызметтерге ие болды. Мұнда үлкен керлинг аренасы, хоккей алаңы, екі шаңғы трассасы, сондай-ақ лакросс, футбол, бейсбол, боулинг, крикет және теннис ойнауға арналған алаңдар бар болды. Ішкі жабындарда боулинг залы, бильярд бөлмелері мен спортзал да болды. Сандон Британ Колумбиясында толыққанды электрленген алғашқы қала болды. Сильверсмит электр стансасы (1897) Нельсоннан кейін Батыс Канададағы екінші гидроэлектр стансасы және Батыс Канададағы үздіксіз жұмыс істеп тұрған ең көне станса болып табылады. Қазіргі жабдықтар бастапқыда 1905 жылы Вернон қаласындағы зауытта орнатылып, 1916 жылы Сандонға жеткізілді. Өкінішке орай, BC Hydro желіге жеткізілген қуат үшін төлейтін ақша шығындарды жабуға жеткіліксіз.
Тау-кен өндірісі
1891 жылы Эли Карпентер мен Джек Ситон күміс тапқаннан кейін, мыңдаған іздеушілер күміс-қорғасын кенінің бай кен орындарын іздеді.
Құлдырау
1900 жылдың мамыр айында Спенсер операсының артында басталган өрт қаланың орталық бөлігінің көп бөлігін жойды. Жаңадан салынған ғимараттар бұрынғыдай сәнді болмады, бірақ кен өндірісінің шақтарында қалаға қысқа мерзімді сәулет қайта келді. 1920 жылы қала қаржылық қиындыққа ұшырап, өз өкілеттіктерін жойды. Қалалық салық базасы болмағандықтан, инфрақұрылым нашарлап кетті. 1953 жылдан кейін ірі масштабты кен өндірісі ешқашан қайта жанданбады. Сол жылы қаржылық жағдайы нашарлаған Харрис қайтыс болды. 1955 жылдың маусымындағы құйындардан кейін арна толып, су тасқыны қалған ғимараттардың көп бөлігін қиратты. Бұрын келген вандалдар мен қазына іздеушілер қалдықтарды тонап, содан кейін жақын маңдағы тастай қалған қалаларды қарап шықты.
Жапон интернаты
Сандон екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Британ Колумбиясының жағалауынан күштеп шығарылған жапон канадалықтарын орналастырған Батыс Кутенэй аймағындағы тұтқын лагерлерінің бірі болды. 953 тұтқын, сол кездегі 50 тұрғынмен бейбіт қатар өмір сүрген, құлай бастаған, көбінесе бос ғимараттарды пайдаланып, оларды жаңартты. Бірақ, суық қыстар лагерьті ертерек жабуға және Нью-Денверге көшіруге алып келді. Қазіргі таңда, бұл орынға жылына 60 мыңнан астам адам келеді. Өміршең мұражай құру жоспарлары провинциялық қаржыландырудың жетіспеуіне байланысты тоқтап тұр. Сондықтан, Сандонды сақтау еріктілер мен келушілердің көмегіне тіреліп тұр.
Теледидар
Сандон тарихи телесериал "Gold Trails" және "Ghost Towns" 1-ші маусымның 1-ші бөлімінде көрсетілді.
Белгілі сандониттер
Сэндон – хоккей даңқы залының мүшесі Сесил "Тинни" Томпсонның туған отаны.