Кіріспе

Айдахо штатындағы қала

Тарих

1863 жылы Британ Колумбиясының шығыс Кутенэй аймағында алтынның табылуымен, батыстың түкпір-түкпірінен мыңдаған алтын іздеушілер солтүстікке қарай ағылып, бұл маршрут "Жабайы жылқы жолы" деп атала бастады. 1864 жылы Вашингтон штатының Уолла-Валла қаласынан келген саудагер Эдвин Боннер, Кютеней өзенінің кең жерін кесіп өтетін паромды іске қосты. 1875 жылы Ричард Фрай және оның Синикст әйелі Джастин Су Стил Фрай бизнеске иелік құрды, бірақ бұл жер бастапқы негіздеушінің атын сақтап, кейіннен Боннерс Ферри қаласына айналды. Алтын іздеуден бұрын, аймаққа тек бірнеше саяхатшы келген, алғашқылардың бірі – Солтүстік-Батыс компаниясының картографы, зерттеуші Дэвид Томпсон болды. Томпсон және төрт тері саудагері 1808 жылы Төменгі Кутенай тайпасымен сауда жасау үшін келді. Жергілікті тұрғындар Томпсонның тобына кептірілген балық және шыбын нан сыйлады. Томпсон келесі жылы қайтып оралып, Пенд Орейл көлінде сауда бекетін құрды. 1846 жылы одан кейін Кутенай тайпасына миссионерлік қызмет атқарған иезуит дін қызметкері, отец ДеСмет келді. 1846 жылғы Орегон шартымен "Орегон мәселесі" шешілді, ол АҚШ пен Британдық Солтүстік Америка арасындағы шекараны 49-шы параллельдің солтүстігі ретінде белгіледі. 1858 жылы Шекара комиссиясының мемлекеттік геодезистері АҚШ пен Британдық Колумбия арасындағы шекараны анықтау үшін келді. 1880-ші жылдары Боннерс Ферри солтүстіктегі кен орындарының арқасында гүлденді. 1883 жылы қызметке кірген норвегиялық "Midge" пароходы 25 жыл бойы Боннерс Ферри мен Британдық Колумбия арасында жолаушылар мен жүктерді тасымалдады. 1892 жылы Ұлы Солтүстік темір жолы салынды, одан кейін Спокан Интернешнл және Кутенай аңғары желілері пайда болды. Боннерс Ферри ауылы 1893 жылы Кутенай өзенінің оңтүстік жағалауында ресми түрде құрылды. Аңғар мен төбелер бойында бірнеше фермалар мен шаруашылықтар орналасқан. Жақын маңдағы тауларда, Селкирктегі Континентальдық кен орны сияқты көптеген кен орындары пайда болды. Ағаш өңдеу өнеркәсібі де қарқынды дамыды. Көктемгі су тасқынынан сақтану үшін қазықтарға орнатылған Боннерс Ферри гүлденген қала сияқты көрінді. 20-шы ғасырға қадам басқанда, қала ағаш өңдеу және ауыл шаруашылығының орталығына айналды. Аңғарлық жерлер кептірілді, бөгеттер салынды және төбелердегі фермалар кеңейтілді. Бай Кутенай аңғары "Солтүстік Нілі" деп аталды, ал Боннерс Ферри Ағаш компаниясы әлемдегі ең ірі ағаш тіку фабрикаларының біріне айналды. Қаланың орталық бөлігі кірпіштен салынған ғимараттармен қалыптасты, бұрынғы қазықтардағы ғимараттардың орнын басты. 1975 жылы Либби бөгетінің құрылысы аяқталғаннан кейін су тасқынының қаупі азайды. Бүгінгі күні Main Street-тің көп бөлігі осы бастапқы, берік құрылыс кезеңінен бастау алады. 1974 жылдың 20 қыркүйегінде Кутенай тайпасы, төрайымы Эми Трайс басшылығымен, АҚШ үкіметіне соғыс жариялады. Олардың алғашқы әрекеті қаладан өтетін тас жолдың екі шетіне сақшыларды орналастыру болды, олар адамдардан бұрынғы тайпалық жерлерден өту үшін жол ақысын төлеуді талап ететін. Жиналған ақша қарт тайпа мүшелерін баптауға жұмсалмақ. АҚШ-тағы көптеген тайпалар келісімдерге байланысты АҚШ үкіметіне соғыс жариялауға тыйым салынған, бірақ Кутенай тайпасы ешқашан келісімге қол қойған емес. Осы даудың нәтижесінде АҚШ үкіметі уағдаластыққа келісіп, қазіргі Кутенай резервациясына жер берді. Боннерс Ферри 1992 жылы Айдахо штатының Неаполь қаласының жанында болған Руби Ридж қақтығысы мен қоршау орнынан 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан.

География және климат

Бонерс-Ферри Канада-АҚШ шекарасынан оңтүстікке қарай 27 миль (43,5 км) қашықтықта, (48.692110, −116.317626) координаталарында, 578 метр биіктікте орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 2,61 шаршы миль (7 км2), оның ішінде 2,44 шаршы миль (6 км2) құрлық және 0,17 шаршы миль (0 км2) су алабын құрайды. Бонерс-Ферриде ылғалды континенталды климат (Köppen Dfb/Dsb) басым, суық, қарлы қыстар мен ыстық күндері мен салқын түндері бар құрғақ жаздар тән. Климаты Жерорта теңізі немесе мұхиттық климатқа жақын, және орташа есеппен 23,6 күнде қар қалыңдығы байқалады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 2543 адам, 1117 шаруашылық және 631 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1254 тұрғын үйге орташа есеппен шаққанда белгілі бір көрсеткішті құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,3% ақ нәсілді, 0,2% афроамерикалық, 2,0% американдық үндістер, 0,6% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,5% басқа нәсілдер және 2,2% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испандық немесе латын америкалықтары халықтың 4,7 пайызын құрады. 1117 шаруашылықтың ішінде 27,6 пайызында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 39,1 пайызы бірге тұратын жұбайлар, 12,5 пайызында күйеуі жоқ әйелдер, 4,8 пайызында әйелі жоқ ерлер және 43,5 пайызы отбасы емес адамдардан тұрды. Барлық шаруашылықтың 38,6 пайызы жеке адамдардан құралған, ал 20 пайызында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдар бар еді. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,22 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 41,9 жасқа тең. Тұрғындардың 23,7 пайызы 18 жасқа дейін, 7,5 пайызы 18 мен 24 жас аралығында, 21,9 пайызы 25 пен 44 жас аралығында, 27,4 пайызы 45 пен 64 жас аралығында және 19,5 пайызы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,0% ер адам және 52,0% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 2515 адам, 1027 шаруашылық және 650 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1120 тұрғын үйге орташа есеппен келді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,67% ақ нәсілді, 0,04% афроамерикалықтар, 1,59% американдық индейлер, 0,52% азиялықтар, 1,31% басқа нәсілдерден және 0,87% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испандық немесе латын американдықтар халықтың 4,29% құрады. 1027 шаруашылықтың 31,7% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 48,0% некеде тұратын жұбайлар, 11,2% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,7% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 32,9% жеке адамдардан тұрды, ал 15,5% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,37 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 26,9%, 18-24 жас аралығындағылар – 8,2%, 25-44 жас аралығындағылар – 24,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,3%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 19,1%. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 92,7 еркек шалысады. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,8 еркек шалысады. Шаруашылықтың орташа табысы 24 509 доллар, ал отбасының орташа табысы 35 237 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 28 558 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 16 776 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 13 343 доллар. Отбасының 17,3% және халықтың 20,0% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 28,6% және 65 жастан асқандардың 10,9% кедейлікте өмір сүрді.

Жергілікті БАҚ

Боннерс-Ферри қаласы 1983 жылдан бері KBFI AM 1450 радиостанциясына үй иесі болып табылады. Оның иесі – Blue Sky Broadcasting, Inc. компаниясына тиесілі жергілікті лицензия иеленуші Radio Bonners Ferry, Inc. KBFI Боннерс-Ферри қаласында лицензияланған және хабар таратушысы сол қалада орналасқан, бірақ студиялар мен кеңселерді жақын маңдағы Сандпойнт, Айдахо штатындағы бауырлас станцияларымен (KSPT, KIBR және KPND) бірге пайдаланады. Боннерс-Ферридегі танымал газет – Hagadone Publishing компаниясына тиесілі апталық шығатын Bonners Ferry Herald газеті.

Спорт

Боннерс-Ферри орта мектебінде күрес, футбол, бейсбол, футбол, шаттықтау, би, гольф және баскетбол сияқты дене шынықтыру сабақтары бар. Жақын орналасқан Айдахо штатының Сэндпойнт қаласымен бірлесіп, кішкентай бейсбол лигасы үшін командалар құрылады. Боннерс-Ферри кішкентай лигасына тіркелу ашылды.

Білім

Боундерли округінде бір мектеп ауданы бар: Боундерли округінің 101-оқу ауданы. Боундерли округі Солтүстік Айдахо колледжінің білім беру аймағында орналасқан, бірақ салық салу аймағына кірмейді.

Басқа тілдер

Айдахо штатының Кутенай тайпасының бір бөлігі өз тіліндегі қала атауын Боннерс Ферри (ктунакса: k̓akanmituk ʔa·kaq̓ǂaʔhaǂ, ʔaq̓anqmi) деп айтады.