Кіріспе
Венесуэланың орталық университеті (Central University of Venezuela; UCV) – Венесуэланың Каракас қаласында орналасқан мемлекеттік университет. 1721 жылы құрылған, ол Венесуэладағы ең көне университет және Батыс жарты шарындағы ең көне университеттердің бірі. Басты университет кампусы, Ciudad Universitaria de Caracas, сәулетші Карлос Рауль Вильянуэваның жобасы бойынша салынған. Бұл қала құрылысының шедеврі саналады және 2000 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді.
The Central University of Venezuela (lang es; UCV) is a public university located in Caracas, Venezuela. Founded in 1721, it is the oldest university in Venezuela and one of the oldest in the Western Hemisphere. The main university campus, Ciudad Universitaria de Caracas, was designed by architect Carlos Raúl Villanueva and it is considered a masterpiece of urban planning and was declared a World Heritage Site by UNESCO in 2000.
Шығу тегі
Университеттің тарихы қазіргі Перуде туған испан дін қызметкері, Сан-Маркос университетінде теологияны оқыған және 1673 жылы Каракаста Лиманың Әйгерші Розасы атындағы семинарияны құрған Антонио Гонсалес де Акуньяға (1620–1682) дейін жетеді. Келесі жылдары Диего де Банос и Сотомайор 1696 жылы Лиманың Әйгерші Розасы атындағы мектеп-семинарияны құру арқылы семинарияның қызметін кеңейтті. Дегенмен, семинария құрылғанмен, университет дипломын алуды қалаған студенттер Санто-Доминго, Богота немесе Мехико қалаларындағы университеттерге қашық сапарлағанға мәжбүр болды. Осындай қиын жағдайларды ескере отырып, семинария ректоры Франсиско Мартинес де Поррас және Каракас халқы Мадридтегі король сарайынан Венесуэлада университет құруды сұрады (ол кезде Жаңа Гранаданың вице-корольдігінің құрамында болған). Нәтижесінде, 1721 жылдың 22 желтоқсанында Испания королі Филипп V Лермада Корольдік жарлыққа қол қойды, ол мектеп-семинарияны Каракастағы Корольдік және Папалық университетке айналдырды. 1722 жылы Папа Иннокентий XIII бұл жарлықты Папалық бұйрықпен бекітті. Университет философия, теология, канондық құқық және медицина салаларында білім берді. 1810 жылға дейін, Меридадағы Әйгерші Бонавентура семинариясы Лос-Андес университетіне айналғанға дейін, Корольдік және Папалық Каракас университеті елдегі жалғыз университет болды.
Республикалық жылдар
XVIII ғасырдың соңына дейін Венесуэлада кітаптарға ресми папалық және патшалық цензура көбінесе назарда ұсталмады, бұл Руссо, Вольтер, Дидро, Монтескье, Локк, Хельвеций, Гроций еңбектерін Гүйпускоана компаниясына тиесілі кемелермен контрабанда арқылы әкелуге мүмкіндік берді. 1827 жылдың 24 маусымында Симон Боливар жариялаған Республикалық Ережелер патшалық конституцияны ығыстырды. Жаңа ережелер институтқа діни сипаттан бөлінген мінез берді және басты билікті ректорға жүктеді.
20 ғасыр
1908 жылдың желтоқсан айында диктатор Хуан Висенте Гомес Циприано Кастро үкіметін төңкеріп билікке келді. Гомес 1935 жылы қайтыс болғанға дейін билікте болды және осы уақыт ішінде, еркін ойды дамыту мақсаты туралы күмәнді сезімде болғандықтан, елге қажетті техникалық білімді шетелдік мамандармен қамтамасыз етуге болатынын есептеп, 1912 жылдан 1922 жылға дейін университетті жапты. Қайта ашылғанда ректор Фелипе Гевара Рохас дәстүрлі факультеттерді бөлімдерге бөліп, қайта ұйымдастырды. 1928 жыл университет үшін маңызды жыл болды, өйткені студенттер тобы, «1928 жылғы буын» деп танылған, «Студенттер апталығы» барысында диктатураға қарсы акциялар ұйымдастырды, бұл Гоместі құлатуға жасалған әрекетке (7 сәуірде) әкелді. Гомеске қарсы біртұтас фронт құрған бұл топқа Ромуло Бетанкур, Мигель Отеро Сильва, Хуан Оропеса, Исаак Пардо және Родольфо Квинтеро сияқты адамдар кірді. Олардың көпшілігі оқиғалардан кейін түрмеге қамалды немесе оқуын аяқтамай жер аударылды. 1936 жылы университет елде демократиялық үдерістердің алдыңғы қатарында болды, сол кезде президент Элеазар Лопес Контрерас конституциялық құқықтарды тоқтата тұру туралы жарлық шығарды және мұнайшылар ереуіл бастағандықтан (сол кезде бұрын-соңды болмаған жағдай) баспасөзді цензуралады. Университеттің ректоры Франсиско Антонио Рискес Лопес Контрерас саясатына қарсы наразылық акциясын ұйымдастырып, Каракас көшелерімен жүрді. 1942 жылға қарай студенттер саны университеттің кеңеюіне қарамастан ондаған жылдар бойы тұрақты түрде өсіп келеді. Оның орнына Медицина факультеті сияқты бірнеше факультеттер қаланың басқа ғимараттарына көшірілді. Президент Исаиас Медина Ангаританың басшылығымен университетті үлкен және заманауи ортаға көшіру қажеттігі туды, онда ол біртұтас жүйе ретінде жұмыс істей алатын болар еді. Үкімет Hacienda Ibarra-ны сатып алды және негізгі жобалау жұмысын архитектор Карлос Рауль Вильянуэваға тапсырды. Боготадағы Университет қаласын көргеннен кейін, Қоғамдық жұмыстар министрлігінің шенеуніктері гетерогенді ғимараттар тобын салудан аулақ болу үшін жобаны бір архитектор басқаруы керек деген шешімге келді. Жаңа кампус шамамен 200 гектар аумақты алып жатқан, 40 ғимараттан тұратын үлкен қалалық кешенге айналуы тиіс болды. Вильянуэва Венесуэладан және әлемнің басқа елдерінен 28 авангардтық суретшілермен бірлесіп, Латын Америкасындағы қазіргі заманғы сәулет өнерінің ең сәтті мысалына айналған құрылысты жасады. Вильянуэваның басшылық қағидасы – «Өнер синтезі» аясында өнер мен сәулет үйлесімді өмір сүретін кеңістік құру болды. Университеттегі ең маңызды туындылардың арасында Александр Кальдердің 1953 жылғы «Жүзбелі бұлттар», Виктор Вазарели, Вифредо Лам, Фернан Лежердің фрескалары және Жан Арп пен Анри Лоранстың мүсіндері бар. Каракас университеті ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді және бір архитектор жобалаған жалғыз заманауи университет кампусы болып табылады, ол осындай жоғары наградаға ие болды. 1958 жылы диктатор Маркос Перес Хименес құлағаннан кейін үкіметтік комиссия университеттер үшін жаңа заң әзірледі. Жаңа заң 5 желтоқсанда күшіне енді, ол профессорлық-оқытушылық құрам мен студенттердің еркіндік және төзімділік атмосферасында жұмыс істеуіне кепілдік берді. Алайда, бұл маңызды құқықтық негіз 1960 жылдары Фидель Кастроның қолдауымен партизандық топтар үкіметтен қуғын-сүргіннен қашу үшін университет кампусына паналаған кезде бұзылды. Бұл шиеленіскен жағдай 1969 жылы реформа талап еткен студенттер университетті басып алған кезде тұрақсыз жағдайға келді. 1970 жылдың 3 қазанында президент Рафаэль Кальдераның басшылығымен университетке әскери шабуыл жасалды және ректор Хесус Мария Бьянко отставкаға кетуге мәжбүр болды. Университет 1971 жылы жаңа ректормен және жаңа реконструкция жоспарымен қайта ашылды. Қазіргі заманғы университеттің академиялық дамуы тұрғысынан алғанда, ХХ ғасырдың екінші жартысы Орталық университеттің профессорлық-оқытушылық құрамы еуропалық иммигранттардың келуінен үлкен пайда көрген кезең болды. Испаниядағы Азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көптеген зиялылар Венесуэлаға қоныс аударып, университетке жұмысқа орналасты. Бұл ғалымдар мен гуманитарлық ғылымдар мамандары университеттегі зерттеулер мен оқыту бағыттарын дамытуға көмектесті және қазіргі буынның көптеген профессорлық-оқытушылық құрамын тәрбиеледі.
Гуманистер
Франсиско де Миранда (1750–1816) генерал, саяси ойшыл; 18-шы ғасырдың үш маңызды революциялық соғысында – американдық, француз және Оңтүстік Америка соғыстарында күрескен. Андрес Белло (1781–1865) ақын, заңгер, философ, педагог және филолог. Сильвия Константинидис (1962) пианист, композитор, дирижер, музыка тәрбиешісі, автор, жазушы. (Шынайы аты: Мария Сильвия Кастильо Касанова Арисменди де Константинидис). Хуан Герман Россио (1763–1821) Венесуэла Тәуелсіздік Декларациясының бас редакторы. Андрес Элой Бланко (1896–1955) ақын. Мигель Отеро Сильва (1908–1985) жазушы, журналист және El Nacional газетінің құрылушыларының бірі. Мария Тереза Кастильо (1908–2012) журналист, қоғамдық белсенді, саясаткер және Каракас Афинеумінің негізін қалаушы. Альберто Баррера Тишка (1960) жазушы.
Іскерлер
Лоренцо Мендоса Флюри (1897–1969) – Empresas Polar компаниясының негізін қалаушы, оның атындағы сыйлық ғылыми зерттеулерді марапаттайды. Карлос Эдуардо Столк (1912–1995) – Венесуэла үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының құрылтайшы мүшесі және өкілі, сондай-ақ Empresas Polar компаниясының президенті және басқарма төрағасы. Эладио Ларес (1941 жылы туған) – Radio Caracas Television телеарнасының бұрынғы президенті. Мигель Энрике Отеро (1950 жылы туған) – математик, (бес жыл бойы оқытушылық қызмет атқарған) El Nacional газетінің төрағасы және иесі.
Венесуэла президенттері
Хосе Мария Варгас, (сонымен қатар ректор, профессорлық-оқытушылық құрамы және түлек) ғалым (1835–36). Андрес Нарварте, заңгер (1836–37). Педро Гуаль Эскандон, заңгер (1859, 1861). Гильермо Телл Вильегос, заңгер (1868–69, 1870, 1892). Гильермо Телл Вильегос Пулидо, заңгер (1892). Антонио Гусман Бланко, заңгер (1879–1884). Раимундо Андуэза Паласио, заңгер (1890–1892). Жозе Гил Фортул, саясаттанушы (1913–1914). Хуан Баутиста Перес, заңгер (1929–1931). Ромуло Бетанкур, (аяқтамаған) (1945–1948). Ромуло Галлегос, (аяқтамаған) жазушы (1948). Герман Суарес Фламерих, (сонымен қатар факультетте) заңгер (1950–52). Эдгар Санабрия, (сонымен қатар факультетте) заңгер (1959). Рауль Леони, (аяқтамаған) (1964–1969). Рафаэль Кальдера, (сонымен қатар факультетте) саясаттанушы (1969–1974), (1994–1999). Карлос Андрес Перес, (аяқтамаған) (1974–1979), (1989–1993). Луис Эррера Кампинс, (аяқтамаған) (1979–1984). Хайме Лусинчи, дәрігер (1984–1989). Рамон Хосе Веласкес, (сонымен қатар факультетте) тарихшы (1993–94).
18 ғасыр
Лоренцо Кампинс и Балестер (1726–1785) – испандық ғалым, медицина ғылымын қалаған. Әкесі Балтасар де лос Рейес Марреро (1752–1809) (сонымен қатар оның шәкірті) Ньютон, Кеплер, Коперник, Сталь, Лавуазье, Локк, Кондильяк, Лейбниц және Вольф теорияларына негізделген жаңа ғылым мен философияны оқытуды бастады. 1789 жылы патшаға қарсы дінсіз деп айыпталып, патша тыйым салған ілімдерді оқығаны үшін сотталды.
Баспаға басылған сілтемелер
АВИЛА БЕЛЛО, ЖОСЕ. И КОНВИТ, ХАСИНТО. 1992: "Институт биомедицины. Недавняя эволюция". В: Руис Кальдерон, Умберто и др. "Наука в Венесуэле: прошлое, настоящее и будущее". Сборники Лаговен. Лаговен, С. А. Каракас, Венесуэла, стр. 92–101. БАРРОЕТА ЛАРА, ХУЛИО. 1995: "Наша и выдающаяся Центральная Университет Венесуэлы". Центральный Университет Венесуэлы, Управление культуры. Каракас – Венесуэла. КАДЕНАС, ХОСЕ МАРИА. 1994: "Отношения университет-предприятие: подход к их ситуации в Венесуэле". В: "Академическая повестка дня". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас, Венесуэла. КУЭНКА, УМБЕРТО. 1967: "Колониальный университет". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. ЭНРИКЕС УРЕНА, ПЕДРО. 1955: "История культуры в Испанской Америке". Коллекция Tierra Firme. Фонд экономической культуры. Мехико – Мексика. 243 стр. ЭРРЕРА С, ХЕНРИ. И ОРТА, СОЛАНЖ. 1995: "Центральный Университет Венесуэлы". В: Мультимедийный словарь истории Венесуэлы. Фонд Поляр. Каракас – Венесуэла. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1963: "История Университета Каракаса (1721–1827)". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1970: "Клаустро Университета и его история". Том I (1756–1774). Предварительное исследование и компиляция; Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. 358 стр. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1971: "Центральный Университет Венесуэлы 1721–1971". Издания ректората Центрального Университета Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. 152 стр. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1979: "Клаустро Университета и его история II". Том I (1721–1756). Предварительное исследование и компиляция; Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. 362 стр. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1981: "История УCV". Издания ректората Центрального Университета Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. 544 стр. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1981: "История Центрального Университета Венесуэлы, 1721–1981". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. ЛЕАЛЬ, ИЛЬДЕФОНСО. 1983: "Университет Каракаса в годы Боливара 1783–1830". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас, Венесуэла. 2 тома. МАЧАДО АЛЛИСОН, АНТОНИО. 2005: "Воспоминания 40 лет Института тропической зоологии". Издательство Brima Color. Каракас – Венесуэла. 155 стр. МЕНДЕС И МЕНДОСА, ХУАН ДЕ ДИОС. 1912: "История Центрального Университета Венесуэлы". Американская типография. Каракас. 2 тома. ПАРРА ЛЕОН, КАРАККИОЛО. 1954: "Венесуэльская университетская философия 1782–1821". Издательство J. B. Мадрид – Испания. ТЕКСЕРА, ЙОЛАНДА. 1992: "Факультет наук Центрального Университета Венесуэлы". В: Руис Кальдерон, Умберто и др. "Наука в Венесуэле: прошлое, настоящее и будущее". Сборники Лаговен. Лаговен, С. А. Каракас, Венесуэла, стр. 50–63. ЦЕНТРАЛЬНЫЙ УНИВЕРСИТЕТ ВЕНЕСУЭЛЫ. 1990: "Институт тропической зоологии (IZT)". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. 16 стр. ЦЕНТРАЛЬНЫЙ УНИВЕРСИТЕТ ВЕНЕСУЭЛЫ. 1978: "UCV проспект обучения Факультет наук". Центральный Университет Венесуэлы. Каракас – Венесуэла. 123 стр. УСЛАР ПЬЕТРИ, АРТУРО. 1961: "Университет и страна". Национальная типография. Каракас – Венесуэла.
Картографиялық сілтемелер
Венесуэланың Орталық университеті. 1981: "Каракас университетінің қаласындағы өнер ескерлерінің орналасу жоспары". Венесуэланың Орталық университеті. Каракас – Венесуэла.