Кіріспе

Салем – АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы Рокингем округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 30 089 адамды құрады, ал 2022 жылы 30 647 адамға жетеді деп есептеледі. Салем – Бостон қаласының солтүстік жаққа орналасқан маңындағы қала, ол 93-ші тас жол бойында жатыр. Нью-Гэмпшир штатындағы 93-ші тас жолдың солтүстік бағытындағы алғашқы қала ретінде, штаттық салықтардың болмауы Салемді көптеген жақын маңдағы Массачусетс штаттары үшін аймақтық сауда орталығына айналдырды, оның негізгі нысандары – Рокингем паркі мен Тоскан ауылындағы сауда орталықтары. Басқа да маңызды орындарға үлкен ойын-сауық паркі – Каноби көлі және Американың тегі даулы тас құрылысы – Стоунхендж кіреді. Бұл бұрынғы жылқы жарыс жолы – Рокингем паркінің орны. Салем – Сунну саяси әулетінің туған жері, оның ішінде Нью-Гэмпширдің бұрынғы губернаторы және Ақ үй басшысы Джон Х. Сунну, оның ұлдары – бұрынғы АҚШ сенаторы Джон Э. Сунну және қазіргі Нью-Гэмпшир губернаторы Крис Сунну. Салем "Money" журналының "2020 жылы өмір сүруге ең жақсы орындар" тізіміне енді.

Тарих

Бұл аймаққа алғаш рет 1652 жылы қоныс аударған. 1736 жылы Салем Массачусетс штатының Метхен қаласының "Солтүстік ауданы" немесе "Метхен округі" болды. 1741 жылы Массачусетс пен Нью-Гэмпшир арасындағы шекара белгіленгенде, "Солтүстік аудан" Нью-Гэмпширдің құрамына кірді және Массачусетс штатындағы жақын орналасқан Салем қаласының атымен "Салем" деп аталды. Қала 1750 жылы колониялық губернатор Беннинг Вентворттың жарлығымен құрылды. 1738 жылы салынған ескі солтүстік ауданның жиналыс үйі бүгінге дейін сақталған, кейін Салем қалалық әкімшілігінің ғимараты болды, ал соңынан Салем тарихи қоғамының мұражайына айналды. 1902 жылы Массачусетс Northeast Street Railway компаниясы Салемде Каноби көлі саябағын ашты, мақсаты троллейбустармен демалыс сапарларын ұйымдастыру болды. Жоспар сәтті аяқталды және кәсіпорын Жаңа Англиядағы осындай курорттардың ішінде жетекшісіне айналды. Көптеген адамдар, соның ішінде Массачусетс штатындағы Гаверхилл, Лоуренс, Лоуэлл және Метхьюен қалаларынан, сондай-ақ Нью-Гэмпшир штатындағы Манчестер және Нашуа қалаларынан келді. Фабрика жұмысшылары мен басқалары ағаштармен көмкерілген жолдарда, гүлзарлардың арасында немесе көл жағасында серуендеп демалды. Атракциондар, ойын автоматтары және би залы көңілді ойын-сауықтар ұсынды. Алайда, автомобильдің пайда болуы троллейбус жүйесінің құлдырауына әкелді. Бірақ Каноби көлі саябағы, бұрынғы теміржол курорттарының арасында әлі де танымал. Салемнің туристік тарихында Американың Стоунхенджі, қызықты орын ("Сырлы төбе" деп бұрын аталған) да бар. Басқа да көрікті жерлерге Icenter мұз айдыны, Field of Dreams және Hedgehog Pond Park кіреді. 1950 жылдардан бастап Салем Үлкен Бостонның бір бөлігі ретінде қарқынды дамыды, қала маңындағы тұрғын үйлер мен NH 28 тас жолы бойындағы ұзақ коммерциялық құрылыстар пайда болды. Коммерциялық құрылыс 28-ші тас жолда, сондай-ақ 93-ші тас жолының 2-ші шығу орындасынан тыс коммерциялық аймақта жалғасты. 2017 жылдан бастап көп миллион долларлық Тоскана ауылы кешенінің құрылысы жүріп жатыр, ол сауда орталықтары, медициналық кеңселер, пәтерлер мен студияларды қамтиды. Бұл кешен бұрынғы Рокингем Парк ат жарыс жолының орнында салынды. Бостон және Мэн темір жолының Манчестер және Лоуренс тармағы 2001 жылға дейін Салем арқылы өтті. 2009 жылы Нью-Гэмпшир көлік департаменті филиалды қайта іске қосу және MBTA Haverhill желісімен және Бостонға қатынайтын қалалық теміржол қызметін құру мүмкіндігін зерттеу үшін зерттеу жүргізді. Зерттеудің шығын-пайда талдауы болашақта қарастыру үшін мүмкіндікті сақтап қалудан басқа, филиалды қайта жандандыру бойынша ешқандай шаралар қабылдамауды ұсынды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның ішінде жер және су, қала аумағының 4,07% құрайды. Салемдегі ең биік нүкте – Гордон төбесінің шыңы, теңіз деңгейінен 116 метр биіктікте, қаланың батыс шекарасында орналасқан. Салем – Массачусетстен 93-ші тас жолмен солтүстікке қарай келе жатқанда кездесетін алғашқы Нью-Гэмпшир қаласы. Аталған тас жолдың Нью-Гэмпширдегі алғашқы екі шығу орындары осы қаланың ішінде. I 93 арқылы Бостон оңтүстікке қарай 56 шақырым, ал Манчестер солтүстік-батысқа қарай 32 шақырым жерде жатыр.

Демография

2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 28 112 адам, 10 402 үй шаруашылығы және 7 603 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 10 866 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,01% ақ нәсілді, 0,55% афроамерикалық, 0,21% американдық үндістер, 2,27% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,83% басқа нәсілдерден және 1,07% екі немесе одан көп нәсілділерден тұрды. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,96% құрады. 10 402 үй шаруашылығының 34,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 60,6% заңды некеде тұратын жұбайлар, 8,7% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 26,9% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,2% жеке адамдардан тұрды, ал 7,5% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,69 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,16 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер 25,3%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 6,2%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 31,7%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 25,3% және 65 жасқа жоғарылар 11,5% құрады. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 99,1 еркек шақ келді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 96,9 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 58 090 доллар, ал отбасының орташа табысы 67 278 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 46 330 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 31 031 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 26 170 доллар құрады. Отбасылардың 3,1% және халықтың 4,1% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 5,1% және 65 жасқа жоғарылардың 7,6% кірді.

Үкімет

Салем қаласының жергілікті басқаруы қалалық кеңес пен қала басшысынан тұрады. Салем Нью-Гэмпшир штатының 25-ші сайлау округінің құрамына кіреді және қазіргі уақытта тоғыз республикалық өкілмен: Лори Болл, Таня Доннелли, Фред Дусетт, Джон Джангиан, Дэннис Маннион, Валери МакДоннел, Джо Суини, Джон Сайтек және Сьюзан Вандекастиль өкілдік етіледі. Нью-Гэмпшир Сенатында Салем 22-ші округте орналасқан және қазіргі уақытта республикалық Дэрил Аббас өкілдік етеді. Нью-Гэмпшир штатының Атқарушы кеңесінде Салем 3-округқа жатады және қазіргі уақытта республикалық Джанет Стивенс өкілдік етеді. АҚШ Өкілдер палатасында Салем Нью-Гэмпшир штатының 2-ші сайлау округінде орналасқан және қазіргі уақытта демократ Энн Маклейн Кустер өкілдік етеді. Салем президенттік сайлауларда республикалықтардың бекінісі болып саналады. 1996 жылы Билл Клинтон көпшілік дауыс жинағаннан бері, бұл қалада демократиялық үміткер жеңіске жеткен жоқ.

Көлік

Нью-Гэмпширдің төрт мемлекеттік тас жолы мен бір мемлекетаралық тас жолы Салем қаласынан өтеді. NH 28 тас жолы Салемнің орталық бизнес ауданы арқылы Бродвей көшесімен өтеді, қаланың солтүстік бөлігінде Рокингем тас жолы болып кетеді. Ол Салемді солтүстіктегі Уиндхеммен және оңтүстіктегі Метхьюен (Массачусетс штаты) қалаларымен байланыстырады. NH 38 тас жолы Салемде NH 28 (Бродвей) тас жолынан басталып, Рокингем паркіндегі сауда орталығының шығысынан өтеді және оңтүстік-батысқа қарай Пелхам қаласына дейін созылады. Ол негізінен Лоуэлл тас жолы мен Рокингем парк бульварымен жалғасады. NH 97 тас жолы Салемде NH 28 (Бродвей) тас жолынан басталып, Салемді Хаверхилл (Массачусетс штаты) қаласына жалғастыру үшін Майн-стрит көшесімен шығысқа қарай өтеді. NH 111 тас жолы қаланың ең солтүстік бөлігін кесіп өтеді, батыста Уиндхеммен және шығыста Хэмпстедпен байланысады. 93-ші мемлекетаралық тас жолы қаланың оңтүстік-шығысынан солтүстік-батысына қарай өтеді. Салемде екі қосылыс бар: 1-ші шығу, ол Рокингем парк бульварына, ал 2-ші шығу Пелхам Роудқа жол ашады. Ең жақын әуежай – Манчестер-Бостон аймақтық әуежайы, ол Лондондерри мен Манчестер қалаларының шекарасында орналасқан. Ең жақын теміржол қызметі – MBTA жолаушылар теміржолының Хаверхилл желісі, оған Массачусетс штатының Лоренс станциясы арқылы кіруге болады. Ең жақын Амтрак станциясы Массачусетс штатының Хаверхилл қаласында орналасқан.

Салем танымал мәдениетте

Рокингем парк жарыс жолы Салем қаласында орналасқан. Пауль Ньюман мен Роберт Редфордтың "Стинг" фильмінде айтылғандай, ол фильмнің сюжеті үшін өте маңызды болды. "Томас Крон ісі" фильмінің түсірілімдері Салемдегі планерлер әуежайында жүргізілді, ол қазір Кемпбеллдің Шотландия таулы аймағы гольф алаңына айналған.