Электр қуатын тексеру құралы: тестілеу шамдары, вольтметрлер туралы ақпарат. Қауіпсіздік ерекшеліктері, пайдалану артықшылықтары мен түрлері. Электрді анықтау!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Электр қуатын анықтау құрылғысы
Device for detecting electricity
Сынау шам, сынақ шам, кернеу сынағы немесе желі сынағы – сыналатын құрылымда электр қуатының бар-жоғын анықтауға қолданылатын электрондық сынақ құралы. Сынау шам мультиметр сияқты өлшеу құралдарына қарағанда қарапайым және арзан, көбінесе өткізгіште кернеудің болуын тексеру үшін жеткілікті. Дұрыс жасалған сынау шамдары пайдаланушыны кездейсоқ электр тогынан қорғау мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Қабыспайтын сынау шамдары оқшауланған өткізгіштердегі кернеуді анықтай алады.
A test light, test lamp, voltage tester, or mains tester is a piece of electronic test equipment used to determine the presence of electricity in a piece of equipment under test. A test light is simpler and less costly than a measuring instrument such as a multimeter, and often suffices for checking for the presence of voltage on a conductor. Properly designed test lights include features to protect the user from accidental electric shock. Non contact test lights can detect voltage on insulated conductors.
Екі түйіспелі сынақ шамдары
Сынау шамдары – бір немесе екі оқшауланған сыммен қосылған электр шамдары. Көбінесе, бұл шам бұранда пішіндес болып келеді, шамның бір ұшы бұранда ұшымен, екінші ұшы артқы жағынан шығатын сыммен жалғастырылған. Сымды жерге (немесе нөлдік потенциалға) қосып, шам ұшын тізбектің әртүрлі нүктелеріне тигізу арқылы әрбір нүктедегі кернеудің бар-жоғын анықтауға болады. Бұл қарапайым ақауларды табуға және олардың себебін анықтауға көмектеседі. Жоғары кернеу үшін 2000 вольттан жоғары айнымалы ток кернеуін анықтау үшін ұзын оқшаулағыш тұтқаға орнатылған неондық шамнан тұратын статоскоп қолданылады. Төмен кернеуде жұмыс істегенде (мысалы, автомобильдерде) әдетте кішкентай, төмен вольтты шам қолданылады. Мұндай шамдар көбінесе 12 вольтқа арналған, сондықтан автомобиль шамдарын желілік кернеуге қосу шамды бүлдіретін және тестерде қысқа тұйықталуға себеп болуы мүмкін. Желілік кернеуде жұмыс істегенде шам әдетте тиісті балласт резисторымен тізбектелген кішкентай неондық шам болып табылады. Бұл шамдар 90 вольттан бірнеше жүз вольтқа дейінгі кернеу диапазонында жұмыс істей алады. Кейде бірнеше шам параллель қосылады, кернеу жоғарылағанда қосымша шамдардың жануын қамтамасыз ететін кедергілік бөлігіштер қолданылады. Шамдар ең төменгі кернеуден ең жоғары кернеуге дейін орналастырылады, бұл қарапайым сызықтық диаграмма кернеудің шамасын көрсетеді. Электрондық жабдықтарды жөндеу кезінде де шамдар қолданылуы мүмкін, және тәжірибелі техник шамның жарықтығына қарай шамамен кернеуді анықтай алады.
The test light is an electric lamp connected with one or two insulated wire leads. Often, it takes the form of a screwdriver with the lamp connected between the tip of the screwdriver and a single lead that projects out the back of the screwdriver. By connecting the flying lead to an earth (ground) reference and touching the screwdriver tip to various points in the circuit, the presence or absence of voltage at each point can be determined, allowing simple faults to be detected and traced to their root cause. For higher voltages, a statiscope consisting of a neon glow tube mounted on a long insulating handle can be used to detect AC voltages of 2000 volts or more. For low voltage work (for example, in automobiles), the lamp used is usually a small, low voltage incandescent light bulb. These lamps usually are designed to operate on approximately 12 V; application of an automotive test lamp on mains voltage will destroy the lamp and may cause a short circuit fault in the tester. For line voltage (mains) work, the lamp is usually a small neon lamp connected in series with an appropriate ballast resistor. These lamps often can operate across a wide range of voltages from 90V up to several hundred volts. In some cases, several separate lamps are used with resistive voltage dividers arranged to allow additional lamps to strike as the applied voltage rises higher. The lamps are mounted in order from lowest voltage to highest, this minimal bar graph providing a crude indication of voltage. Incandescent bulbs may also be used in some electronic equipment repair, and a trained technician can usually tell the approximate voltage by using the brightness as a crude indicator.
Қауіпсіздік
Қолмен ұсталатын сынақ шамды пайдаланушыны міндетті түрде тоқ жүретін тізбектерге жақын орналастырады. Тоқ жүретін сымдарға кездейсоқ тиісу қысқа тұйықталуға немесе электр тогының соғуына әкелуі мүмкін. Арзан немесе өздігінен жасалған сынақ шамдары жоғары энергиялы ақаулардан қорғауға жеткілікті жабдықталмауы мүмкін. Сынақ шамның өзінің жұмыс істемейтінін тексеру үшін, белгісіз тізбекті сынау алдында және кейін белгілі тоқ жүретін тізбекке сынақ шамды қосу қалыпты жағдай. Ұлыбританияда Денсаулық және қауіпсіздік жөніндегі атқарушы орган (HSE) әзірлеген нұсқаулар сынақ шамдарының құрылысы мен пайдалануы бойынша ұсыныстар береді. Зондтар жақсы оқшауланған болуы керек, тоқ жүретін терминалдардың ашық қалған бөлігі минималды болуы тиіс, кездейсоқ тиісуді болдырмау үшін саусақ сақшыларымен жабдықталған және сынақ шамның шыны лампасы сынған жағдайда тоқ сымдарын ашық қалдырмауы керек. Қысқа тұйықталу жағдайында берілетін энергияны шектеу үшін сынақ шамдары ток шектегіш сақтандырғыш немесе ток шектегіш кедергі және сақтандырғышпен жабдықталуы тиіс. HSE нұсқаулары сонымен қатар сынақ шамның жұмыс істеуін растау процедураларын ұсынады. Егер белгілі тоқ жүретін тізбек болмаса, шамды сынау алдында және кейін оның жұмыс істеуін растау үшін белгілі сынақ кернеуін және шамды жарықтандыруға жеткілікті қуатты қамтамасыз ететін жеке сынақ құралы қолданылады. Сынақ шамдарын жұмыс істеуге қажетті энергия сыналатын тізбектен алынатындықтан, кейбір жоғары кедергілі ағымдар осы типтегі күшейткішсіз сынақ жабдықтарымен анықталмауы мүмкін.
A hand held test lamp necessarily puts the user in proximity to live circuits. Accidental contact with live wiring can result in a short circuit or electric shock. Inexpensive or home made test lamps may not include sufficient protection against high energy faults. It is customary to connect a test lamp to a known live circuit both before and after testing an unknown circuit, to check for failure of the test lamp itself. In the UK, guidelines established by the Health and Safety Executive (HSE) provide recommendations for the construction and use of test lamps. Probes must be well insulated, with minimal exposure of live terminals, with finger guards to prevent accidental contact, and must not expose live wires if the test lamp glass bulb is broken. To limit the energy delivered in case of a short circuit, test lights must have a current limiting fuse or current limiting resistor and fuse. The HSE guidelines also recommend procedures to validate operation of the test light. When a known live circuit is not available, a separate proving unit that provides a known test voltage and sufficient power to illuminate the lamp is used to confirm operation of the lamp before and after testing a circuit. Since energy to operate the test lamp is drawn from the circuit under test, some high impedance leakage voltages may not be detectable using this type of non amplified test equipment.
Бір түйісулі неонды сынақ шамдары
Сынау шамдарының арзан түрі сыналатын тізбектің бір жағына ғана жанасады және тізбекті толықтау үшін пайдаланушының денесі арқылы өтетін шашыраңқы сыйымдылық пен токқа сенеді. Бұл құрылғы бұранда пішіндес болуы мүмкін. Сынаушының ұшы сыналатын өткізгішке тигізіледі (мысалы, оны қосқыштағы сымға немесе электр розеткасының тесігіне енгізуге болады). Неон лампасын жарықтандыру үшін өте аз ток қажет, сондықтан тізбекті толықтау үшін пайдаланушының денесінің жерге қатысты сыйымдылығын пайдалануға болады. Бұранда пішіндес сынау шамдары өте арзан, бірақ Ұлыбританияның GS 38 құрылыс талаптарына сай келмейді. Шафт ашық қалса, пайдаланушыға тоқ соғу қаупі туындайды, ал сынау құралының ішкі құрылымы қысқа тұйықталудан қорғамайды. Резистор мен шам тізбегінің бұзылуы пайдаланушыны сыналатын тізбекпен тікелей металл байланысына түсіруі мүмкін. Мысалы, бұранда ішіне түскен су пайдаланушыны тоқ соғуға жеткілікті мөлшерде ток ағызуы мүмкін. Ішкі қысқа тұйықталу пайдаланушыны тоқ соқтырмаса да, тоқ соғуынан құлау немесе басқа жарақаттар болуы мүмкін. Лампа неон лампасының тұтандыру кернеуінен төмен жағдайда ешқандай сигнал бермейді, сондықтан кейбір қауіпті ағып тұру жағдайларын анықтай алмайды. Тізбекті толықтау үшін сыйымдылыққа сүйенгендіктен, тұрақты ток потенциалын сенімді түрде көрсету мүмкін емес. Егер бұранданы пайдаланушы жерден оқшауланған және жақын жердегі басқа тірі сымдарға сыйымдылық арқылы қосылған болса, тірі тізбекті сынағанда жалған теріс, ал өлі тізбекті сынағанда жалған оң нәтижелер пайда болуы мүмкін. Жалған теріс нәтижелер неон лампасының жарығын көруді қиындататын жарық жағдайында да болуы мүмкін.
A low cost type of test lamp contacts only one side of the circuit under test, and relies on stray capacitance and current passing through the user's body to complete the circuit. The device may have the form of a screwdriver. The tip of the tester is touched to the conductor being tested (for instance, it can be used on a wire in a switch, or inserted into a hole of an electric socket). A neon lamp takes very little current to light, and thus can use the user's body capacitance to earth ground to complete the circuit. Screwdriver type test lamps are very inexpensive, but cannot meet the construction requirements of UK GS 38. If the shaft is exposed, a shock hazard to the user exists, and the internal construction of the tester provides no protection against short circuit faults. Failure of the resistor and lamp series network can put the user in direct metallic contact with the circuit under test. For example, water trapped inside the screwdriver may allow enough leakage current to shock the user. Even if an internal short circuit does not electrocute the user, the resulting electric shock may result in a fall or other injury. The lamp provides no indication below the strike voltage of the neon lamp, and so cannot detect certain hazardous leakage conditions. Since it relies on capacitance to complete the circuit, direct current potential cannot be reliably indicated. If the user of the screwdriver is isolated from ground and capacitively coupled to other nearby live wires, a false negative may occur when testing a live circuit, and a false positive when testing a dead circuit. False negatives may also occur in brightly lit areas which make the neon glow hard to see.
Контактсыз кернеуді анықтау құрылғылары
Күшейтілген электрондық тестерлер (әдетте электр сынау қаламдары, сынақ қаламдары немесе кернеуді анықтағыштар деп аталады) тек сыйымдылық тогына сүйенеді және негізінен айнымалы токтан қуат алатын объектілердің айналасындағы электр өрісінің өзгеруін анықтайды. Бұл схемамен тікелей металл тігісі қажет емес екенін білдіреді. Пайдаланушы тұтқаның үстіне тиіп, жерге сілтеме жасауы керек (жерге тараған сыйымдылық арқылы), сонда индикаторлық диод жанғызылады немесе сыналып жатқан өткізгіш токтан қуат алса, динамик сызылдайды. Лампаны жандыру және күшейткішті қуаттау үшін қажетті қосымша энергия кішкентай ішкі батареямен қамтамасыз етіледі және пайдаланушының денесі арқылы өтетін жоқ. Құрылғы токтан қуат алатын өткізгіштің жанына қойылғанда, өткізгіш пен сенсор арасындағы және сенсор мен жер арасындағы (пайдаланушының денесі арқылы) паразиттік сыйымдылықтан тұратын сыйымдылық кернеуін бөлуші құрылады. Тестер осы бөлуші арқылы өтетін токты анықтаса, ол кернеудің бар екенін көрсетеді. Кейбір күшейтілген тестерлер анықталған өрістің салыстырмалы күшін бағалау үшін күштірек индикация (жарқын жарық немесе қаттырақ сызыл) береді, осылайша қуаттандырылған объектінің орналасқан жері туралы аздаған мәліметтер береді. Басқа тестерлер анықталған электр өрісінің бар-жоқтығын ғана көрсетеді. Кәсіби деңгейдегі тестерлерде батарея мен лампа жұмыс істеп тұрғанын пайдаланушыға сендіретін мүмкіндік болады. Кернеуді анықтағыш қаламдар желілік кернеу немесе төменгі кернеу (шамамен 50 вольт) диапазондары үшін жасалған. Желідегі кернеуді анықтауға арналған тестер төменгі кернеулі басқару тізбектерінде, мысалы, есік қоңырауларында немесе жылыту, вентиляция және кондициялау жүйелерінің басқару тізбектерінде ешқандай индикация бермеуі керек. Тоң амперметрлер өзгеріп жатқан магнит өрістерін сезетінімен қарамастан, бұл детекторларды сым арқылы ток өте алмаса да пайдалануға болады, себебі олар өткізгіштегі айнымалы токтан таралатын электр өрісін сезеді. Электр өрістерін сезетін жанаспайтын тестерлер қалқандалған немесе брондалған кабельдердің ішіндегі кернеуді анықтай алмайды (Фарадей клеткасының әсерінен туындаған негізгі шектеу). Тағы бір шектеу - бұл әдіспен тұрақты ток кернеуін анықтау мүмкін емес, себебі тұрақты ток конденсаторлар арқылы өтпейді (тұрақты күйде), сондықтан тестер іске қосылмайды. Бұл типтегі тестерлер сериялы жалғанған миниатюралық Рождество шамдарының тізбегінде қай шамның жанып кеткенін және тізбектің үзілгенін анықтау үшін қолданылуы мүмкін, осылайша жиынның (немесе оның бөлігінің) жарық бермейтінін анықтауға болады. Детектордың ұшын әр шамның ұшына бағыттау арқылы оның кем дегенде бір жағынан жалғанып тұрғанын анықтауға болады. Бірінші шам жанып тұрмаса, мәселелі шамға жақын орналасқан болуы мүмкін. (Айналма тізбекті толықтыратын айналма тізбек болса, жанып кеткен шамдар да жақсы көрінеді.) Жиынның айырғышын кері бұрып, оны қайтадан розеткаға қосу жиынның немесе тізбектің қарама-қарсы жағын анықтауға мүмкіндік береді.
Amplified electronic testers (informally called electrical tester pens, test pens, or voltage detectors) rely on capacitive current only, and essentially detect the changing electric field around AC energized objects. This means that no direct metallic contact with the circuit is required. The user must touch the top of the handle to provide a ground reference (through stray capacitance to ground), at which point the indicator LED will light up or a speaker will buzz, if the conductor being tested is live. Additional energy to light the lamp and power the amplifier is supplied by a small internal battery, and does not flow through the user's body. When the device is placed near a live conductor, a capacitive voltage divider is established, comprising the parasitic capacitance between the conductor and the sensor, and between the sensor to ground (through the user's body). When the tester detects current flowing through this divider, it indicates the presence of voltage. Some amplified testers will give a stronger indication (brighter light or louder buzz) to gauge relative strength of the detected field, thus giving some clues about the location of an energized object. Other testers give only a simple on/off indication of a detected electric field. Professional grade testers will also have a feature to reassure the user that the battery and lamp are working. Voltage detector pens are made for either line voltage or lower voltage (around 50 volt) ranges. A tester intended for mains voltage detection may not provide any indication on lower voltage control circuits such as those used for doorbells or HVAC control. Unlike tong ammeters which sense changing magnetic fields, these detectors can be used even if no current is flowing through the wire in question, because they sense the alternating electric field radiating from the AC voltage on the conductor. A non contact tester which senses electric fields cannot detect voltage inside shielded or armored cables (a fundamental limitation due to the Faraday cage effect). Another limitation is that DC voltage cannot be detected by this method, since DC current does not pass through capacitors (in the steady state), so the tester is not activated. These types of testers can be used on series connected strings of mini Christmas lights to detect which bulb has failed and broken the circuit, causing the set (or a section of it) not to light. By pointing the end of the detector at the tip of each bulb, it can be determined whether it is still connected at least on one side. The first bulb which does not register is likely the one just past the problem bulb. (Burnt out bulbs will still show as good, if there is a bypass shunt which completes the circuit.) Flipping the set's plug over and reinserting it in the outlet will cause the opposite end of the set or circuit to register instead.
Қойманы сынау
Розетка сынағышы (шығыс тестілеуші немесе ұя тестілеуші) розеткаға қосылады және сымдаудың кейбір қателіктерін анықтай алады. Сымдаудың нақты қателігі үш шамның әртүрлі комбинациялары арқылы көрсетіледі. Анықталатын қателіктерге кері қосылған фаза/нейтраль, жоқ электрлік жер немесе нейтраль және басқалары жатады. Дегенмен, қуат таспасының нейтралі мен жері арасында қосылған, импульстік қорғаныш металл оксидты варисторлар арқылы ағып жатқан ток жерлеу қосылымы бар сияқты жалған көрсетуді тудыруы мүмкін.
A receptacle tester (outlet tester or socket tester) plugs into an outlet, and can detect some types of wiring errors. The particular error in wiring is shown by various combinations of three lights. Detectable errors include reversed hot/neutral, missing electrical ground or neutral, and others. However, leakage current through surge protective metal oxide varistors connected between neutral and ground of a power strip can give a false indication that a ground connection exists.
Тұрақтылықты сынаушы жарықтар
Контактты жабу немесе сымның жалғасқандығын тексеру үшін шам мен батареяны қолдануға болады. Ұздіксіздік сынағышы шамды пайдаланар алдында барлық тізбектер толығымен қуатынан ажыратылғанына көз жеткізіңіз, әйтпесе шам бүлінеді. Кейде қанағат шамдары (шамыра) сынақ сымдарымен дала жағдайында өзгертіліп немесе зауытта жасалады, бұл шамды жалғасқандықты тексеру құралы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.
A lamp and battery can be used to test for contact closure or wire continuity. Care must be taken to ensure that all circuits are completely de energized before use of a continuity tester lamp, or the lamp will be destroyed. Sometimes a flashlight (torch) is field modified or factory manufactured with test leads, to allow the flashlight to be used as a continuity tester.