Америкалық Amiga корпорациясының тарихы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы компьютер компаниясы,
алғашқы Amiga компаниясы.

Amiga Corporation – 1980 жылдардың басында Hi Toro деген атпен құрылған АҚШ компьютер компаниясы. Ол Lorraine кодовый атымен белгілі Amiga компьютерін жасағанымен әйгілі.

1982 жыл

1980 жылдардың басында Джей Майнер және басқа Atari қызметкерлері басшылыққа көңілі толып, компанияны тастап кетті. 1982 жылдың қыркүйегінде олар Санта-Кларада (Калифорния) Hi Toro деп аталған жаңа компания құрды (олар үшін бұл "жоғарғы бұқа" деген мағынаны білдірді, кейін Amiga деп өзгертілді), онда жаңа чип жиынтығы жобасын жүзеге асырып, шығармашылық еркіндікке қол жеткізе алатын еді. Олар 68000 процессоры негізіндегі жаңа ойын консолін жасауға кірісті, ол Lorraine деп аталды және толыққанды компьютерге дейін жаңартуға болатын. Amiga Corporation компаниясын бастапқыда Флоридадағы үш тіс дәрігері қаржыландырды, ал кейін Commodore компания оларды сатып алғаннан кейін олар инвестицияларын қайтарып алды. Lorraine жобасына қаражат жинау мақсатында Amiga Atari 2600 және ColecoVision сияқты танымал ойын консольдары үшін джойстиктер мен ойын картридждерін, сондай-ақ ойыншының үстінен тұрып ойнайтын Joyboard деп аталатын кіріс құрылғысын жасап сатты.

1983 жыл

1983 жылы Amiga-ны дамыту барысында венчурлік капитал таусылып, қосымша қаржыландыру қажет болды. Джей Майнер бұрынғы жұмыс берушісі Atari-ге жүгінді, ол Amiga-ға даму жұмысын жалғастыру үшін төлем жасады. Қарсылығында Atari компаниясы жобаны бір жылға эксклюзивті пайдалану құқығын алуға келісті. Atari 68000 негізіндегі машина жасауды жоспарлаған, "Микки" кодовый атымен белгіленген, арнайы чиптерді қолдануға ниеттенген, бірақ бұл туралы мәліметтер аз болды. Осы кезеңде видео ойын бизнесі құлдырап, 1983 жылғы видео ойын дағдарысына ұшырады. Жыл соңына қарай Atari күніне шамамен 1 миллион долларға дейін шығынға ұшырады, ал оның иесі Warner Communications компанияны сатуға тырысты. Біраз уақыт бойы ешкім қызығушылық танытпады.

1984 жыл

Осы уақытта Commodore International компаниясында президент Джек Трамиел мен негізгі акционер Ирвинг Гулд арасында тартыс күшейді. Трамиел Commodore 64 және одан туындаған машиналарының орнына 32 биттік машинаны жасауды қадағалап, Apple Macintosh сияқты жаңа буын машиналары 64-ті толыққанды ескірген қылар деп қорқыды. Трамиел 1984 жылдың 13 қаңтарында қызметтен босатылғанға дейін бәсекелес тараптардың арасындағы күрес жалғасты. Трамиел Tramel Technology, Ltd. ( «Tramiel» сөзінің дыбысталуын сақтаған жазу) атты холдингтік компания құрып, өндіріс және мүмкін болатын технологияларды сатып алу мақсатымен АҚШ-тың түрлі компьютерлік компанияларына сапарлады. Трамиел Mindset (бұрынғы Atari Computer Division басшысы Роджер Бадершер басқарады) және Amiga компанияларын аралады. Amiga-мен келіссөздер ақырында нәтижесіз аяқталды, себебі Трамиел Amiga қызметкерлеріне чипсетке қызығушылық танытқанын, бірақ қызметкерлерге емес екенін айтты. Осы уақытта ол өзінің бас инженеріне (бұрынғы Commodore инженері Шираз Шивжи) төмен құнмен, бірақ жоғары сапалы компьютерлік жүйені жасауды тапсырды. Трамиелдің келесі буын компьютерінің дизайны маусым айына дейін 95% аяқталды (бұл Шивжи және басқа инженерлер Commodore-дан технологияны алып кеткен деген күдіктерді күшейтті). Трамиел Warner Communications компаниясының Atari компаниясын сатуға ниеттенгенін білді, ол кезде компания күніне шамамен 10 000 доллар зиян көріп отырды. Жаңа компьютері үшін Atari-дің шетелдегі өндірісі мен бүкіл әлемдік тарату желісіне қызығушылық танытып, ол Atari компаниясына хабарласып, келіссөздерге кірісті. 1984 жылдың мамыр және маусым айларында Atari-мен ары-бері жүргізілген келіссөздерден кейін Трамиел қаржыландыруды қамтамасыз етіп, Atari-дің тұтынушылар бөлімін (консоль және үй компьютерлері бөлімдерін қоса) сатып алды; Tramel Technology, Ltd. Atari Corporation болып қайта құрылды. Commodore Трамиел мен Atari-ге қарсы сотқа шағымданып, олардың жаңа компьютерін шығаруына тыйым салуды талап етті. Atari Corp. құрғаннан кейін Трамиелдің алғашқы қадамдарының бірі – Atari-дің қалған қызметкерлерінің көп бөлігін жұмыстан босату және жобалардың баршасын қайта қарау үшін тоқтату болды. Осы уақытта шілде айының соңында Трамиелдің өкілдері Atari Inc./Amiga келісімшартының түпнұсқасын тапты. BYTE журналы 1984 жылдың сәуір айында Amiga-ның «68000 негізіндегі графикалық процессормен үй компьютерін жасап жатқанын, 128 килобайт жад және дискеталық дискімен жабдықталған компьютер осы жылдың соңында 1000 доллардан кем бағаға сатылатын болады» деп хабарлады. Көрсетілгендей, Amiga компаниясы Amiga чипсетін Atari Inc. компаниясына 1984 жылдың 30 маусымында жеткізуі керек еді, әйтпесе компания мен оның технологиясынан бас тартуға тиіс еді. Мерзім жақындап, әзірлемелерді аяқтау үшін жеткілікті қаржысы болмағандықтан, Amiga командасы Трамиелдің Atari сатып алуын аяқтау үшін жабық келіссөздер жүргізіп жатыр деген қауесеттерді естігеннен кейін сақтанды. Көктемдегі инвесторлық кампания кезінде Трамиелдің сапарын еске түсіріп, олар тағы бір ірі инвесторды іздеуге кірісті. Сонымен, Трамиел Atari компаниясымен келіссөздер жүргізіп жатқанда, Amiga Commodore компаниясымен келіссөздерге кірісті. Бұл талқылаулар Commodore компаниясының Amiga-ны толығымен сатып алуына әкелді, бұл (Commodore-дың көзқарасы бойынша) барлық қолданыстағы келісімшарттарды, соның ішінде қазір жойылған Atari Inc. компаниясына жасалған келісімшартты да жояды. Осылайша, Amiga чипсетті Atari-ге жеткізудің орнына, Commodore Amiga атынан Atari Corp. компаниясына 500 000 долларлық чек тапсырды (келісімшартты тапқан сәтте), Lorraine чипсетін аяқтау үшін Amiga-ға инвестицияланған қаражатты қайтарып берді.

Meanwhile, at Commodore International a fight was brewing between Jack Tramiel, the president, and Irving Gould, the primary shareholder. Tramiel was pressing the development of a 32 bit machine to replace their earlier Commodore 64 and derived machines, fearing a new generation of machines like the Apple Macintosh would render the 64 completely obsolete. The fighting continued until Tramiel was dismissed on January 13, 1984. Tramiel formed a holding company, Tramel Technology, Ltd., (a phonetic spelling of "Tramiel") and visited various US computer companies with the intention of purchasing a company for manufacturing and possible technology acquisitions. Tramiel visited Mindset (run by Roger Badersher, former head of Atari's Computer Division), and Amiga. Amiga's talks eventually fell through as Tramiel told Amiga staff that he was very interested in the chipset, but not the staff. In the meantime, he had set his chief engineer (former Commodore engineer Shiraz Shivji) the task of developing a new low cost, high end computer system. Tramiel's design for his next generation computer was 95% completed by June (which only fueled speculation that Shivji and other engineers had taken technology with them from Commodore). Tramiel discovered that Warner Communications wanted to sell Atari, which at that point was losing about $10,000 a day. Interested in Atari's overseas manufacturing and worldwide distribution network for his new computer, he approached Atari and entered talks. After on again/off again negotiations with Atari in May and June 1984, Tramiel had secured his funding and bought Atari's Consumer Division (which included the console and home computer departments) that July; Tramel Technology, Ltd. became Atari Corporation. Commodore filed an injunction against Tramiel and Atari, seeking to bar them from releasing their new computer. One of Tramiel's first acts after forming Atari Corp. was to fire most of Atari's remaining staff and cancel almost all ongoing projects in order to review their continued viability. It was during this time in late July that Tramiel's representatives discovered the original Atari Inc./Amiga contract. BYTE had reported in April 1984 that Amiga "is developing a 68000 based home computer with a custom graphics processor. With 128K bytes of RAM and a floppy disk drive, the computer will reportedly sell for less than $1000 late this year". It turned out that Amiga was supposed to deliver the Amiga chipset to Atari Inc. on June 30, 1984, or forfeit the company and its technology. With the deadline fast approaching and still not having enough funds to finish development, the Amiga crew went on alert after having heard rumors that Tramiel was in closed negotiations to complete the purchase of Atari in several days. Remembering Tramiel's visit that Spring during their investor campaign, they began scrambling for another large investor. So, at around the same time that Tramiel was in negotiations with Atari, Amiga wound up entering into discussions with Commodore. The discussions ultimately led to Commodore wanting to purchase Amiga outright, which would (from Commodore's viewpoint) cancel any outstanding contracts — including the contract given to the now defunct Atari Inc. So instead of Amiga delivering the chipset to Atari, Commodore delivered a check of $500,000 to Atari Corp. on Amiga's behalf (right about the time they were discovering the contract), in effect returning the funds invested into Amiga for completion of the Lorraine chipset.

Commodore компаниясының сатып алуы 1984 жылдың тамызы

Біршама әсер ету мүмкіндігін көріп, Tramiel дереу жағдайды пайдаланып, Commodore компаниясына өзінің жаңа (күтіліп отырған) еншілес компаниясы Amiga арқылы қарсы сотқа берді, бұл 1984 жылдың 13 тамызында болды. Ол зиянды өтеуді және Amiga (және тиімді түрде Commodore) осы технологияны пайдаланып бірдеңе жасаудан тыйым салу туралы сот шешімі шығаруды талап етті. Сот Commodore-дің жаңа сатып алуын (және оның келесі буын компьютерлерінің бастапқы көзін) пайдасыз етуге, сондай-ақ Commodore-ға олар оған жасауға тырысқандай жағдай жасауға тырысты. Осы уақытта Commodore-да Amiga командасы (Atarimuseum.com сайтының Курт Венделдің Amiga компаниясының өкілі Дэйв Нидлмен және сондай-ақ Amiga компаниясының өкілі Джо Декуирмен тікелей сөйлескен сөздеріне сәйкес) жаз бойына сот процесіне байланысты белгісіздікте отырды. Чипсеттің жағдайы, Lorraine компьютерлік жүйесінің немесе команданың тағдыры туралы ешқандай ақпарат болған жоқ. Соңында 1984 жылдың күзінде Commodore командаға Lorraine жобасы қайтадан іске қосылғанын, чипсетті жақсарту, операциялық жүйені әзірлеу және аппараттық дизайнды аяқтау қажеттігін хабарлады. Осы сәттен бастап бұрынғы Amiga Corporation Commodore бөлімшесіне айналды. Келесі бірнеше жылда көптеген қызметкерлер Commodore басшылығының Atari басшылығына орайлас келетінін сезінді, ал команда мүшелерінің көпшілігі жұмыстан кетті, жұмыстан босатылды немесе жұмыстан қуылды. Осы уақытта Atari компаниясы осы мүмкіндікті пайдаланып, Amiga шығарылымынан бірнеше ай бұрын Atari ST компьютерін аяқтау және шығару үшін жұмыс істеді. Екі сот ісі де 1987 жылдың наурыз айында аяқталды, ол кезде Commodore және Atari Corp. жабық есіктердің артында келісімге келді.