Кіріспе
Ларри Коэн режиссерлік еткен 1987 жылғы қорқынышты фильм. "Салемнің лотына оралу" – 1987 жылы шыққан американдық вампирлер туралы фильм, сценарийін Ларри Коэн жазып, режиссерлік еткен. Басты рөлдерде Майкл Мориарти, Эндрю Дагган, Сэмюэл Фуллер, Эвелин Киз және Джун Хэвок ойнаған. Бұл фильм 1979 жылғы "Салемнің лоты" мини-сериалының театрлық жалғасы. Фильмде антрополог пен оның ұлы Иерусалимнің лоты деген шағын қалашықта кездесетін табиғаттан тыс оқиғалар мен вампиризмді көрсетеді. Коэн бұрын 1979 жылғы "Салемнің лоты" мини-сериалының сценарийін жазған, бірақ ол Warner Bros. компаниясы тарапынан қабылданбаған. Бірнеше жыл өткен соң студия Коэнге арзан бюджеттік фильм жазуды және режиссерлік етуді ұсынды, ол "Салемнің лоты" фильмінің жалғасын жасауды ұсынды. Сценарийді жазу кезінде Коэн Торнтон Уайлдердің "Біздің қаламыз" пьесасынан шабыттанды және вампирлер туралы фильмдердегі таныс мотивтерді қайта қарастыруға тырысты, вампирлерді Еуропадан келген, 1600 жылдары Америкаға келіп, колония құрған типтік американдықтар ретінде бейнеледі. 1986 жылдың соңында Вермонт штатында түсірілген "Салемнің лотына оралу" фильмі 1987 жылы Канн кинофестивалінде көрсетілді, содан кейін Warner Bros. компаниясы оны шектеулі көрсетуге шығарды.
A Return to Salem's Lot is a 1987 American vampire film co written and directed by Larry Cohen and starring Michael Moriarty, Andrew Duggan, Samuel Fuller, Evelyn Keyes, and June Havoc. A theatrical sequel to the 1979 miniseries Salem's Lot, the film follows an anthropologist and his son who encounter supernatural incidents and vampirism in the small town of Jerusalem's Lot. Cohen had previously written a screenplay for the 1979 Salem's Lot miniseries that had been rejected by Warner Bros. at the time. Years later, the studio approached Cohen to write and direct a low budget feature for them; he proposed a sequel to Salem's Lot. While writing the screenplay, Cohen was inspired by Thornton Wilder's play Our Town, and sought to rework familiar tropes of the vampire film, presenting the vampires as typical Americans descended from Europe, having fled their native country to establish a colony in America in the 1600s. Filmed in Vermont in late 1986, A Return to Salem's Lot was screened at the 1987 Cannes Film Market before receiving a limited theatrical release from Warner Bros. in the fall of that year.
Сюжет
Оңтүстік Америкада жұмыс істейтін антрополог Джо Веберді бұрынғы әйелі Салли АҚШ-қа шақырады. Ол Джо араласпаса, олардың дисфункционалды жасөспірім ұлы Джереми психиатриялық мекемеге жіберілетінін айтады. Джо Джеремиді қамқорлығына алады және өзінің туған қаласы Мейн штатының Салемс Лот қаласына оралуға шешім қабылдайды, онда оның марқұм Клара әпкесі мұра етіп қалдырған тасталған, құлаған ферма үйі бар. Джо Салемс Лоттың вампирлер ошағы екенін білмейді. Бір түні, жасөспірімдер тобын полиция қызметкерлері тоқтатады, олар кейіннен – қала тұрғындарымен бірге – оларды жеуге кіріседі. Шерри, жасөспірімдердің бірі, Джо мен Джеремидің үйіне тап болып, қала сыртына қашып барар алдында шіркеуде жасырынуға тырысады. Джо Шерриді қала әкімі, судья Аксельмен кездесуге алып келеді. Ішінде Джо, Шерри және Джеремиді түрлі жоғары қоғам өкілдерімен бірге кешкі асқа шақырады, олардың арасында қала дәрігерінің жас немересі Аманда Фентон бар. Әжесінің тілегі бойынша Аманда Джеремиді қала бойынша саяхатқа шығарады, ал ересектер жиналады. Шерри жиналыста өзіне шабуыл жасағандардың біреуін байқағанда, ол истерикалық болады және басқа бөлмеге алып кетеді. Джоның шошына қарай, судья Аксель өзін және қала тұрғындарын вампирлер деп жариялайды. Аксель Джоның объективті антропологиялық әдістемесіне жүгінуге тырысады, оның қауымдастығына кеңінен таныстыруға және ақырында олар үшін діни мәтін жазуға мүмкіндік беруді үміттенеді. Аксель Джоға қала бойынша экскурсия жасайды, оның барысында ол 20-шы ғасырдың соңында адам қанды ішудің қауіптерін түсіндіреді, олардың арасында гепатит және ЖИТС сияқты жұқпалы вирустар бар. Бұл мәселені шешу үшін Аксель жергілікті тұрғындардың сүт фермасында сиырдың қанын жеуін ұйымдастырады. Экскурсия барысында Джоны оның қайтыс болды деп ойлаған Клара әпкесі кездестіреді – ол да вампир, және ол өзінің «ішу проблемасы» туралы ойшалап айтады. Оқығандарына таң қалған Джо Салемс Лотта қалып, отбасылық үйін жөндеуге шешім қабылдайды. Түнгі мектеп жиналысында Джереми мен Джо қала тұрғындары «дрон» өсіргенін біледі, бұл адамдар күн сәулесіне қауіпсіздікпен ұшырауына мүмкіндік береді, соның арқасында қауымдастықтың күнделікті жұмысын қадағалайды және қалыпты жағдайды сақтайды. Мектеп директоры вампирлердің тегін және олардың паломниктік кезеңмен бірге АҚШ-қа қалай келгенін түсіндіреді. Джо Кэтимен (ол да вампир) романтиканы қайта жақтайды, ол жасөспірім кезінде қарым-қатынас жасаған әйел. Осы уақытта Джереми Джоға вампир болуды және қауымдастықта мәңгі өмір сүруді жоспарлап отырғанын айтады. Джереми күн сәулесіне сезімтал болып, ауырып қалғанда, Джо оның өзгеруі басталғанын түсінеді. Джо Джеремимен бірге қашып кетуге тырысқанда, өзен бойында екі жергілікті дрон шабуыл жасайды, оның біреуін таспен ұрып өлтіреді, содан кейін ол да есінен танып құлайды. Джо Аксельдердің үйінде шабуылдан оянады, онда Клара әпке, Кэти және басқалары Кэтидің Джоның баласына жүкті екенін айтады. Олар оған Джеремидің «қайта туылғанына» да хабарлайды. Көп ұзамай Джо Ван Меермен кездеседі, ол эксцентрикалық нацист аңшысы, ол қалада бақылау жүргізіп жүрген. Джо мен Ван Меер Джеремиді вампирлердің ықпалынан құтқаруға үміттенеді және бірігеді. Ван Меермен бірге қала тұрғындарына қарсы қоршау жасап, үйлерін өртеп жібергеннен кейін Джо мен Джеремиге өзін нағыз, қорқынышты вампир түрінде көрсеткен Аксель кезеді. Қорада ұрыс басталып, Аксель американдық тумен қадалғаннан кейін жеңіледі. Ван Меер мектеп автобусын ұрлап, Джо мен Джеремиді құтқарады. Үш адам Салемс Лоттан күн шыға бастағанда кетеді, қалған вампирлер тірідей күйіп кетеді.
Тақырыптар
Ларри Коэннің өмірбаясын жазған Тони Уильямс "Салемнің жеріне оралу" фильмінің біріктіретін тақырыбын "адамгершілікке толу" деп сипаттайды. Уильямс фильмдегі вампирлерді капиталистік тұтыну қоғамының бір бөлігі ретінде көрсетеді, олар туралы былай деп жазады: "Вампирлердің ежелгі тұтыну қоғамы шын мәнінде американдық, [фильм] вампирлерді Американың экономикалық және институционалдық құрылымының негізгі бөлігі ретінде ұсынады". Автор Майк Мейо "The Horror Show Guide: The Ultimate Frightfest of Movies" (2013) кітабында Коэн "Стивен Кингтің қан сорғыштар басып алған шағын қала туралы идеясын консервативті американдық мақтанды сатиралау үшін пайдаланады" деп жазады.
Даму
Коэн 1979 жылы Стивен Кингтің сол аттас романы негізінде түсірілген мини-сериалға сценарий жобасын жазған еді, бірақ ол кезде Warner Bros. компаниясы оны қабылдамады. Бірнеше жыл өткен соң Warner Bros. Коэнге тағы бір төмен бюджетті фильм түсіруді ұсынды, ол «Салемнің Лот» фильмінің жалғасын жасады, ол Кингтің түпнұсқа романын тек шамалы ғана пайдаланды. Коэн сценарий жазғанда Торнтон Уайлдердің «Біздің қаламыз» пьесасынан шабыттанды. «Мақсатымыз – вампирлер туралы фильмдердің белгілі элементтерімен ойнай отырып, фильмге көңіл көтеру сезімін сыйлау болатын. Көрермендер мифологияның қырларын таниды және олардың мәнін біледі, бірақ мен жеке вампирлер туралы фильмдерді ұнатып ішпеймін. Шындығында, оларды өте жалықтырады деп санаймын. «Салемнің Лотқа оралу» фильмімен мен вампирлер туралы аңызды жаңаша түсіндіруге тырыстым, оларды Еуропада ең қуғынға ұшыраған халық ету арқылы.»
Түсірілім
Фильм түсірілімі 1986 жылдың күзінде Вермонт штатында, Сент-Джонсбери, Ньюбери және Пичем қалаларында өтті. Кейбір қосымша түсірілімдер Нью-Йорк қаласында жүргізілді. Бұл оқиғаның болған күні 1987 жылдың 13 мамыры болған, бірақ нақты айтылмаған. 1987 жылдың қыркүйегінде Warner Bros. компаниясы фильмді АҚШ кинотеатрларында шектеулі көрсетімге шығарды. "The Age" газетінің шолушысы Жим Шембри фильмнің "шамамен бес минуттан кейін көрерменнің қызығуын жоятынын" атап өтті. Уильям Томас фильмге төрт жұлдыздық шкала бойынша бір жұлдыз берді, былай деп жазды: "Ларри Коэн, Q және It’s Alive! фильмдерінің режиссері, киноиндустриясының екінші дәрежелі инкубусымен иеленгендей режиссуралайды. Сұрғылт сипаттама беруге болмайды. Бұл барлық жағынан қорқынышты және бір жерде шіріп қалған дұрыс." Алан Джонс Radio Times газеті фильмге жағымды баға берді, 5 жұлдыздың 3-ін берді және былай деп жазды: "Коэн американ арманына қуана шабуыл жасайды, көптеген сатира мен аллегория ұсынады, сонымен қатар моральдық дилеммаларды зерттейді, сондай-ақ Джун Хавок, Эвелин Киес және режиссер Сэмюэл Фуллердің шеберлігін көрсетеді, ол бір мақсатты вампир аңшысы рөлінде көзге түседі." DVD Talk фильм туралы "Қызықты, бірақ өкінішке орай, қорқынышты емес" деп пікір білдірді.
Үй медиасы
Келесі жылы «Салемнің үйіне оралу» фильмі Warner Home Video компаниясымен VHS форматында шығарылды. 2010 жылы фильм Warner Archive Collection арқылы DVD-ге жазуға дайын форматта (burn on demand) шығарылды. 2021 жылдың маусым айында Shout! Factory компаниясы, Scream! Factory деген қорқыныш фильмдеріне арналған еншілес лейблі арқылы, фильмді алғаш рет 2021 жылдың 21 тамызында Blu-ray форматында шығаратыны жарияланды.