Кіріспе

Жоғары қуатты электрлік итеру (HiPEP) – ядролық электрлік итеру жүйелерінде қолданылатын иондық итерушінің бір түрі. Ол 2003 жылы НАСА тарапынан сынақтан өтті және 2005 жылы жойылған Юпитердің мұзды айларын зерттеу орбиталық аппаратында қолдану жоспарланған еді.

Теория

HiPEP қозғалтқышы бұрынғы иондық қозғалтқыштардан өзгеше, себебі ксенон иондары микротолқынды және магниттік өрістердің үйлесімі арқылы туындайды. Ионизациялау электрондық циклотрон резонансы (ЭЦР) деп аталатын процесте жүзеге асырылады. ЭЦР-да бейтарап газдың азаз электрондары статикалық магниттік өріс сызықтарының айналасында айналады. Инъекцияланған микротолқындардың жиілігі осы айналу жиілігімен сәйкестендіріледі, соның нәтижесінде резонанс орнатылады. Микротолқынның оң полярланған бөлігінен энергия электрондарға беріледі. Бұл энергия кейін газ/плазманың көп бөлігіне электрондар мен бейтарап бөлшектер арасындағы сирек, бірақ маңызды соқтығысулар арқылы жеткізіледі. Осы соқтығысулар барысында электрондар бейтарап бөлшектерден бөлініп, ион-электрон жұптарын құрайды. Бұл процесс төмен тығыздықтағы газдарда плазма жасаудың жоғары тиімді тәсілі болып табылады. Алдыңғыда қажетті электрондар қуыс катод арқылы қамтамасыз етілген.

Сипаттамалар

Осы қозғыштың қуаты 20-50 кВт диапазонында, нақты импульсі 6000-9000 секундты құрайды және 100 кг/кВт-тан астам жанармас шығынын қамтамасыз етеді. 24,4 кВт-қа дейін төмендетілген HiPEP 5,6 мг/с жанармас қолданғанда 8270 секундтық нақты импульс және 460 мН итермелеу күшіне ие болды.

Жоба мен даму тарихы

HiPEP-тің әзірлеуінің 1-кезеңі 2003 жылдың басында аяқталды. Жетекшінің тұжырымдық дизайны толыққанды, ал жеке компоненттердің сынақтары аяқталды. HiPEP-тің әзірлеуінің 2-кезеңі үшін толық көлемді зертханалық жетекші құрастырылды. Дегенмен, 2005 жылы Юпитердің мұзды спутниктеріне арналған орбиталық миссия тоқтатылғандықтан, HiPEP-тің дамуы да тоқтады. Тоқтатуға дейін HiPEP 2000 сағаттық тозу сынағын аяқтады.