Кіріспе

Монмут округіне қарасты аудан, Нью-Джерси штаты, АҚШ

Матаван – АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Монмут округіне қарасты аудан. Рарритан шығанағының жанында орналасқан тарихи қауымдастық, Рарритан аңғарының ірі аймағындағы қалашық, Нью-Йорк қаласының Нью-Йорк қалалық аймағындағы шағын қала ретінде танылады. Матаван, солтүстік Монмут округінің тоғыз муниципалитетінің аймақтың экономикасын жандандыру мақсатындағы, дәстүрлі қала орталықтарын, тығыз тұрғын үйлерді, теңіз тарихын және Рарритан Бейшор жағалауының табиғи сұлулығын ерекше атап көрсеткен «Бейшор аймақтық стратегиялық жоспарының» бір бөлігі болды. Бұл жоспар кейіннен 2016 жылғы Монмут округінің бас жоспарына енгізілді. Матаван – «Нью-Джерси транзиттік ауылдары» бағдарламасының аясындағы, Абердин-Матаван теміржол станциясы төңірегіндегі тұрғын үйлерге бағытталған, көлікке ыңғайлы даму жобасының бір бөлігі.

Тарих

Ленапе тайпасы бұл аймақты "Механаниенк" деп атаған, осыдан голланд шаруалары "Матованконс" деп атаған жер пайда болды, содан "Матаван" атауы туындады. Атау "екі өзеннің қосылған жері" деген мағына беретін ленапе тіліндегі сөзден шыққан болуы мүмкін, немесе Оңтүстік Унами Матавонгден, "жаман өзен жағалауы" немесе "жаман төбе" деген мағынаны білдіруі мүмкін. Бұл 1970 жылдарға дейін эрозияға ұшыраған және құлаған Раритан шығанағы бойындағы тік жарларға сілтеме болуы мүмкін. Тағы бір мүмкін көз – Матаван, Солтүстік Унами тілінде "жаман тұман", бұл Раритан шығанағында пайда болатын тұманға қатысты болуы мүмкін. Басқа мүмкін мағыналары – "бақсы", "сиялы тері" немесе "көлге келеді". Қоғамды 17 ғасырда голланд шаруалары құрды (Матаван 1980 жылдары үш жүз жылдық мерейтойын атап өтті). 1686 жылы Нью-Гэмпширден келген шотланд-ирланд шаруалары қалаға Нью-Абердин, кейін Маунт-Плезант деп ат қойды. Қалада шіркеу және Оңтүстік Мейн-стрит пен Френэу даңғылының маңындағы бірнеше үй болды. Жақын орналасқан Матаван қалашығы 1970 жылдары тарихи атауын Абердин қалашығы деп өзгерткенде қайта қолданды. Матаван сағасында кемежайлар салынды, бұл ауданның Миддлтаун-Пойнт деп аталуына себеп болды, бұл қаладағы сауда мен коммерцияны дамытуға көмектесті. 18 ғасырдың ортасына қарай қала Монмут округы үшін су арқылы экспорттау және импорттаудың негізгі орталығына айналды. 18 ғасырдың соңында қаланың орталық бөлігі солтүстікке қарай, қазіргі Мейн-стритке қарай жылды. Осы кезеңде Монмут округының ең бай саудагерлері мен шеберлері Мейн-стрит бойында үй салды, олардың көптеген үйлері бүгінге дейін сақталған. 1778 жылдың 27 мамырында 1723 жылы салынған және Мейн-стритте орналасқан, 1769 жылы бай астық саудагері Джон "Астық патшасы" Берруз ағаға сатылған Берруз сарайы Революциялық соғыс кезінде патриоттар мен британдықтар арасындағы шайқасқа куә болды. Бұл сарай Континенталдық армияның алғашқы Нью-Джерси ротасы құрылған жер, өйткені Джон Берруз кіші жергілікті милицияны өз ауласында даярлады. Жергілікті патриоттар Матаван көлінде сақталған кит қайықтарын пайдаланып Раритан шығанағындағы британдық кемелерге шабуыл жасады. Жауап ретінде британдық генерал Кортландт Скиннер өзінің лоялист "Скиннердің жасылдары" жасағымен Матаванға шабуыл жасады, мақсаты Берруз иелігіндегі қоймалар мен диірмендерді өртеп, Берруз кішіні тұтқындау болды. 200 "жасыл" Сэнди-Хуктан келді және Матаван патриоттарынан көп есе басым болды. Берруз кіші Матаван өзенінен жүзіп өтіп, жасырынып қалуға үлкерді, бірақ Берруз аға және бірнеше патриоттар тұтқындалды. Жақын маңдағы Равин Драйвтегі үйге бай саудагер және Континенталдық армияның полковнигі, Джон Берруз ағаның серігі Сэмюэл Форман ие болды. Форманның үш ұлы болды, олардың барлығы Континенталдық армия офицерлері болды, ең үлкені Джонатан генерал атанды. Оның төрт қызының екеуі жергілікті белгілі адамдарға үйленді, Маргарет Джон Берруз кішіге үйленді (ол Берруз сарайындағы шайқаста лоялистердің шабуылына ұшырады), ал Элеонора "Революция ақыны" атанған Филип Френьоға үйленді. 1779 жылдың 23 мамырында Форман үйінің жанында американдық милиция мен британдық әскерлер арасында тағы бір шайқас болды, милиция британдықтарды төбеден кері шегінуге және Матаван өзенінен Раритан шығанағына жүзуге мәжбүр етті. Үй көптеген жараланған сарбаздарға көмек көрсетілгендіктен "Ескі аурухана" деп аталды. 1795 жылы Филип Френьо Монмут округының алғашқы газетін, "Джерси Хроникасын" шығарды. 1830 жылдары бу кемесінің пайда болуымен Матаван өсіп-өркендеді, өйткені бұл Нью-Йорк аймақтық нарығына тауарларды жеткізуді жеңілдетті. 1820 мен 1870 жылдар аралығында жер иелері жерлерін бөліп ала бастады, бұл Мейн-стриттің маңында жаңа көшелер мен үйлердің ашылуына себеп болған құрылыс шарына әкелді. Мидуэй аллеясы, қазіргі Джексон көшесі 1821 жылы Равин Драйвтен Черч-стритке дейін ашылды. 1833 жылы Уайкофф және Спринг көшелері ашылды. 1840 жылдары Вашингтон, Монро, Франклин, Джексонның бір бөлігі, Литтл, Солтүстік, Оңтүстік және Милл көшелері, сондай-ақ Қоян жолағы мен Бу борттары аллеясы ашылды. Бұрын Екінші көше деп аталған Кең көше Черч пен Оңтүстік көшелерінің арасында, сондай-ақ Кішкентай көшеден қысқаша бөлігінде ашылды. 1852 жылы ол Литтлден Оңтүстік көшеге дейін ұзартылды және Кең көше деп аталды. 1850 жылдары Орчард, Центр, Стиллвелл (бұрынғы Дивизия) және Хай-стрит, сондай-ақ Парк-авеню (бұрынғы Нью-стрит) ашылды. 1860 жылдары Клинтон және Атлантик көшелері, сондай-ақ Хойт-стрит және Джонсон-авеню ашылды. 1882 жылы Матаван қаласы Матаван деп өзгертілді. 1883 жылы Матаванды бороншаға айналдыру туралы референдум 93–79 есебімен сәтсіз аяқталды. 1885 жылы тағы да референдум өткізілді, ол 144–133 есебімен қабылданды, бірақ бұған өзгеріске қарсы жылдар ұласты. Матаван бороншасы 1895 жылдың 28 маусымында Матаван қалашығының аумағынан (қазіргі Абердин қалашығы) құрылды, сол күні өткізілген референдум нәтижелеріне сүйене отырып. Матаван 1931 және 1933 жылдары Матаван қалашығының аумағын, ал 1939 жылы Мэдисон қалашығының (қазіргі Олд-Бридж қалашығы) аумағын кеңейтті. Атлант мұхитынан 18 шақырым (11 миль) қашықтықта орналасқан Матаван 1916 жылдың 12 шілдесінде Матаван өзенінде үш акула шабуылына ұшырады, салдарынан екі адам қайтыс болды. Бұған дейін 1 шілдеде Бич-Хейвенде және 6 шілдеде Спринг-Лейкте болған шабуылдар 1916 жылғы Джерси Шор акула шабуылдарының бір бөлігі болды. Бүгінде Матаван өзенінде, Хай-стриттен көрінетін акула суреті салынған қабырға бар. 1894 жылы Кең көше мен Оңтүстік көшесінің бұрышында сегіз бөлмелі кірпіш мектеп салынды. 1901 жылы Матаван тарихындағы ең қауісті өрт қаланың бизнес ауданының ең маңызды бөлігіндегі алты ғимаратты қиратты. 1924 жылы ескі мектептегі орын жетіспеушілігіне байланысты Матаван орта мектебі сол жерде салынды. 1928 жылы Матаван өзені Лефферт көлін құру үшін бөгеттелді. Сондай-ақ 1928 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагерлерін құрметтеу үшін Мемориалдық саябақ құрылды. VAR кейіннен VOR-ға қайта құрылды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, ауданның жалпы ауданы 2,41 шаршы миль (6,24 км2) құрайды, оның ішінде 2,27 шаршы миль (5,87 км2) құрлық және 0,14 шаршы миль (0,37 км2) су (5,89%). Аудан Абердин және Марлборо қалашықтарымен (Монмут округі) және Миддлсекс округіне қарасты Олд Бридж қалашығымен шектеседі. Матаван Абердин қалашығын екі үзіліссіз емес бөлікке бөледі, қалашықтың оңтүстік-батыс бұрышында 79-жолдың қарсы бетінде орналасқан Матаван бөлігімен бөлінген кішкентай үшбұрышты эксклав бар.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағында бұл ауданда 8,810 адам, 3,358 шаруашылық және 2,280 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 3,896.6 адам (1504.5/км²) болды. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 1,594.9 (615.8/км²) құрады. Этностық құрамы: 80.98% (7,134) ақ нәсілді, 7.04% (620) қара немесе афроамерикалық, 0.11% (10) жергілікті американдықтар, 6.41% (565) азиялық, 0.01% (1) Тынық мұхиты аралдарынан, 2.77% (244) басқа нәсілдер және 2.68% (236) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латын американдықтары халықтың 10.77% (949 адам) құрады.

Жергілікті билік

Матаван Нью-Джерсидегі 218 муниципалитетте (барлығы 564-тің ішінде) қолданылатын қалашық басқару нысаны бойынша басқарылады, бұл оны Нью-Джерсидегі ең көп таралған басқару нысаны етеді. Басқару органы қала әкімі мен қалалық кеңестен тұрады, барлық лауазымдар қарашадағы жалпы сайлаудың бөлігі ретінде партиялық негізде жалпыға сайланады. Қала әкімі төрт жылдық мерзімге сайлаушылармен тікелей сайланады. Қалалық кеңес үш жылдық мерзімге сайланатын алты мүшеден тұрады, әр жылы үш жылдық цикл бойынша екі орын сайлауға шығарылады. Матаван қалашығының басқару нысаны – «әлсіз әкім / күшті кеңес» үкіметі, онда кеңес мүшелері заң шығарушы орган ретінде әрекет етеді, ал әкім отырыстарды жүргізеді және дауыстар тең болған жағдайда ғана дауыс береді. Әкім кеңестің үштен екі көпшілігімен вето құқығын жоя алатын жарлықтарға вето қоя алады. Әкім кеңес мүшелеріне комитеттерді және байланыс тапсырмаларын бөледі, ал көптеген тағайындамалар әкімнің кеңеспен кеңесіп, келісімімен жасалады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Матаван қаласының әкімі – демократ Жозеф Алтомонте, оның өкілеттігі 2023 жылдың 31 желтоқсанында аяқталады. Матаван қалалық кеңесінің мүшелері: Кеңес төрағасы Дина Ганн (D, 2023), Стефани Баккел (D, 2023), Брайан Ливзи (D, 2025), Чарльз Росс (R, 2024), Стивен Рассел (D, 2025) және Мелани Ванг (R, 2024). 2019 жылдың шілдесінде Брайан Ливзи бұрынғы айда қайтыс болған Дейвид Вергареттиден босаған, 2021 жылдың желтоқсанында аяқталатын орынды толтыру үшін тағайындалды; Ливзи 2019 жылдың қарашасындағы жалпы сайлауға дейін уақытша қызмет етеді, онда сайлаушылар мерзімнің қалған бөлігін атқару үшін үміткерді сайлайды. 2019 жылдың қарашасында өткен жалпы сайлауда Ливзи үш жылдық толық мерзімге сайланды, ал Джон Лазар Вергареттидің мерзімінің қалған бөлігін атқаруға сайланды. Сонымен қатар, Матаван Нью-Джерси штатының 12-ші заңнамалық округінің құрамына кіреді.

Жолдар мен автомобиль жолдары

2010 жылы ауданда барлығы 31,45 миль (51 км) жол болды, оның ішінде 24,37 миль (39 км) муниципалитет, 4,50 миль (7 км) Монмут округі және 2,50 миль (4 км) Нью-Джерси көлік департаментінің күтімінде болды. Матаван қаласынан 34, 79 және 516 тас жолдары өтеді. «Гарден-стейт-парквей» ауданның солтүстік жағымен өтеді (оңтүстік бағытындағы қатарлары қысқа ғана уақытқа ғана өтеді); ең жақын шығу орындары 118 және 120.

Қоғамдық көліктер

20 ғасырдың соңында Матаван Абердин-Матаван теміржол станциясының көп қолданылуымен танымал болды. NJ Transit Солтүстік Джерси жағалау желісінде қалалық теміржол қызметі бар, ол Батыс Монмут округінің барлық аймақтарынан жолаушыларды тартады және Нью-Йорк қаласының Пенн станциясына тікелей немесе Секаукус түйіскен жері арқылы қызмет көрсетеді. Абердин-Матаван станциясы Монмут окруғындағы ең жұқ жүретін станция болып табылады, күніне шамамен 2500 жолаушы мінеді.