Билл Лидер: Британдық халық музыкасын жаңғыртушының өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Билл Лидер (26 желтоқсан 1929 жылы туған) – ағылшын дыбыс режиссері және дискі продюсері. Ол ерекше 1960-1970 жылдардағы британдық халық музыкасының қайта жандануымен байланысты, Пэдди Тунни, Дейви Грэм, Берт Янш, Джон Ренборн, Франк Харт және тағы да көптеген музыканттардың жазбаларын жасады.

Өмірбаян

Лидер Америка Құрама Штаттарының Нью-Джерси штатында британдық ата-аналардан дүниеге келген. Оның ата-анасы ол кішкентай кезінде Ұлыбританияға оралды, ол Дагенхэм, Мотингхэм және Шиплиде өсті. Бала кезінен-ақ ол үн жазу инженері болуды армандады және 1955 жылы киноиндустриясында жұмыс істеу ниетімен Лондонға қайтып келді. Ол Польша елшілігінің кино кітапханасында жұмыс істеді. Кейін Topic Records компаниясында жұмыс істей бастады, әсіресе 1950-жылдардың соңында Лондонда болған ирландтық халық музыкасының орындаушыларын жазды, сондай-ақ Topic үшін Rambling Jack Elliott пластинкасын шығарды. Жазу жұмысынан түскен қарапайым табысын толықтыру үшін ол Лондонның Оксфорд көшесіндегі Коллетт пластинкалар дүкенінде (халық, блюз және джаз пластинкаларына маманданған) жұмыс істеді. Дүкенде жұмыс істеу барысында ол Transatlantic Records компаниясын құрған Нейтан Джозефпен танысты және 1962 жылдан бастап, жартылай уақытпен продюсер ретінде онымен жұмыс істеді. Англияда халық әндерін жазудың алғашқы күндері төмен бюджет және импровизацияланған технологиямен ерекшеленді. 1960-жылдары Лидер Камденде тұрып, жартылай кәсіби Revox магнитофонының көмегімен өз пәтерінде көптеген әртістердің жазбаларын жасады, бөлмені жамылғылар мен жұмыртқа қораптарымен дыбыс өткізбейтін етіп жабдықтады. Джон Ренборн өзінің және Берт Янштың алғашқы жазбаларын еске алып, Лидердің «таспаны раковинаға орнатып, бізді қоймада ойнатқан» деді. 1969 жылы екінші әйелі Хеленмен бірге Leader және Trailer Records деген екі жазба компаниясын құрды. Leader компаниясы Алан Ломакс сияқты жазбаларға, кең ауқымды академиялық түсіндірмелермен арналды. Trailer компаниясы қайта жандану ағымына бағытталды. Trailer тректерінің соңғы жинағы – Never The Same – Leave Taking From the British Folk Revival 1970–1977, онда оның өмірбаянының кейбір мәліметтері келтірілген. Лидер Солфорд университетінің аудио бөлімін басқарды. 2009 жылы Topic Records компаниясының 70 жылдығына арналған Three Score and Ten жинағына қоса берілген кітапта Лидердің өмірбаяны жарияланды. Кітапта классикалық альбомдар тізімі бар, соның ішінде Лидер инженерлік немесе продюсерлік жасаған альбомдар да бар, мысалы, Her Mantle So Green (Эван Макколлмен бірге).

Leader was born in New Jersey, United States of America, of British parents. His parents returned to the UK while he was still young and he was brought up in Dagenham, Mottingham and Shipley. Even as a child, he wanted to be a recording engineer and he moved back to London in 1955 to work in a film library at the Polish Embassy, with the intention of working in the film industry. He began working for Topic Records and particularly recorded some of the Irish folk musicians who were in London in the late 1950s, as well as releasing a Rambling Jack Elliott record for Topic. To supplement the meagre income from his recording work, he took a job in Collett's record shop (specialising in folk, blues and jazz records) in Oxford Street, London. Through his work in the shop, he met Nathan Joseph who had set up Transatlantic Records and, from 1962, began working with him, part time, as a producer. The early days of recording folk artists in England were characterised by low budgets and improvised technology. In the 1960s, Leader lived in Camden and, using a semi professional Revox tape recorder, recorded a number of artists in his own flat, sound proofing the room with blankets and egg boxes. John Renbourn described the early recordings of himself and Bert Jansch, in which Leader proceeded by "setting up the tape machine in the sink and having us play in the broom cupboard". In 1969, together with his second wife, Helen, he set up two record labels: Leader and Trailer Records. The Leader label was intended for recordings like those made by Alan Lomax, with extensive academic liner notes. The Trailer label was focused on the revival scene. A recent compilation of Trailer tracks is Never The Same – Leave Taking From the British Folk Revival 1970–1977, in which some biographical details are given. Leader was in charge of the Audio Department at University College Salford. In 2009, the accompanying book to the Topic Records 70 year anniversary boxed set Three Score and Ten provides Leader's biography. The book lists classic albums, including some engineered or produced by Leader such as Her Mantle So Green (with Ewan MacColl),