Кіріспе
Пасайк округі, Нью-Джерси штаты, АҚШ
Халедон (/h//eɪ//l//d//ə//n/ HAIL don) – АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Пасайк округінде орналасқан аудан. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, ауданның халқы 9 052 адамды құрады.
Халедон 1908 жылдың 8 сәуірінде Нью-Джерси заң шығарушы органының заңымен аудан ретінде құрылды, бұл 1908 жылдың 21 мамырында өткен референдум нәтижесінде бұрынғы Манчестер округінің орнына келді.
Тарих
Халедон өнеркәсіптік Патерсон қаласының солтүстік жағында дамыды. Ол голланд колониялық мұраға ие фермерлер, оның ішінде Ван Рипер, Бердан, Банта, Пост және Забриски отбасылары қоныстанған. Азамат соғысына дейін оларға Роу, Леонард және Стэнсфилд отбасылары қосылды, олар Сент-Мэри епископ шіркеуін құруға және жалпы дүкен мен Леонард Wax компаниясын қоса алғанда, бизнесті дамытуға көмектесті. Азамат соғысынан кейінгі жылдары бұл аймақ Патерсонның трамвай маңына айналды, орталық бөлігі Халедон деп, ал Биік Тау жолындағы үлкен көлдің маңындағы аймақ Олдхэм деп аталды. 1871 жылы құрылған Патерсон және Хейлдон жылқы темір жолы компаниясы Патерсоннан қазіргі Бельмонт даңғылы бойына троллейбус жолдары салды, олар 1888 жылы электрлендірілді. Троллейбус компаниясының көптеген иелері осы аймақтың үлкен бөліктерін сатып алған Cedar Cliff Land Company компаниясының негізін қалаушылары болды, ал ауданның көшелері осы өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлердің есімдерін сақтайды: Моррисси, Хоксей, Ван Дайк, Джон Райл және Барбур. Ауданның төменгі, жазық бөлігі қала көлеміндегі учаскелерге бөлінді, ал төбелерде Виктория стиліндегі «виллалар» салуға арналған үлкен жерлер болды. Вице-президент Гаррет А. Хобарт (қазір Уильям Патэрсон университетінің орналасқан жері) және зығыр өндіруші Барбур отбасы да осында салдырды. Халедонның виллалық құрылысы шектеулі болды, және 20 ғасырдың көп бөлігінде Халедон Cedar Cliff Land Company жоспарлаған шағын жер учакелерімен сипатталатын қара жұмысшылар қауымдастығы болып қала берді. Қазіргі Орталық және Батыс Хейлдон даңғылдарының қиылысынан жоғары орналасқан ауданның ең биік нүктесінде салынбаған сәнді қонақ үй жоспарланған еді. Cedar Cliff Land Company Патерсонның жібек өнеркәсібінде жұмыс істейтін жаңадан келгендерге арналған газет жарнамаларын жариялады, жер учаскелерін аукционда сатты (тегін түскі ас және оркестрлермен), аукциондар Сент-Мэри шіркеуінің залында өтті. Сондай-ақ, Cedar Cliff Silk Mill ашылды, ол аудандағы бірнеше жібек фабрикаларының бірі болды. Халедонның тұрғын үйге тартымдылығы – жұмысшылар көп жиналған өнеркәсіптік қаладан қашып, троллейбус арқылы тоқыма фабрикаларына қол жеткізуге болатындығы еді. Cedar Cliff Land Company және тәуелсіз жер иесі Уильям Бушманның жер сатуы нәтижесінде қалаға Еуропаның тоқыма орталықтарынан келген білікті жұмысшылар қоныстанды. Paramount Dining Car Company Халедон қаласында орналасқан және Нью-Джерсидің көптеген әйгілі тот баспайтын болаттан жасалған модульді қонақ үйлерін, соның ішінде Хакенсактағы White Manna және Розидің қонақ үйін (бұрын Литтл Ферридегі 46-шы жолда орналасқан) салды. Халедон 1908 жылы Манчестер қалашығының бұрынғы Пасайк округі муниципалитетінің Олдхэм ауданы болып құрылды. 1913 жылы Патерсондағы жібек ереуілі кезінде Халедонның мэрі ереуілшілерге Халедонда жиналыс өткізуге мүмкіндік берді, өйткені Патерсонда жұмысшылардың жиналыстарына тыйым салынған еді. Ашық кеңістіктермен қоршалған төбеде орналасқан Пьетро мен Мария Ботто үйі сол кездегі еңбек көшбасшыларына – Биг Билл Хейвудқа, Карло Трескаға, Элизабет Гурли Флиннге және Джон Ридке мыңдаған адамдар жиналғанда сөз сөйлеуге арналған табиғи амфитеатр ұсынды. Ботто үйі қазір Ұлттық тарихи ескерткіш және Америка еңбек мұражайы болып табылады. 2008 жылы Пасайк округінің полиция қызметкері және қалалық кеңес мүшесі Алан Суто полиция бөлімінен 250 мың доллардан астам сомадағы есірткі таратқаны үшін дәлелдемелер бөлмесінен героин мен кокаин ұрлаған деген айыппен тұтқындалды. Қылмысты мойындағаннан кейін, ол 2009 жылдың мамыр айында 85 айға федералды түрмеге қамалды. 2008 жылдың сәуірінде Соутоның орнына коммерциялық сот ісі жөніндегі және азаматтық құқықтарды қорғау жөніндегі бұрынғы адвокат Марк Батл тағайындалды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, ауданның жалпы аумағы 1,22 шаршы миль (3,15 км2) құрайды, оның ішінде 1,22 шаршы миль (3,15 км2) құрлық және <0,01 шаршы миль (<0,01 км2) су (0,08%). Аудан Пасаик окруғының Солтүстік Хейлдон, Патерсон, Проспект Парк, Тотова және Уэйн қалаларымен шектеседі.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы АҚШ халық санағында бұл ауданда 8 318 адам, 2 778 шаруашылық және 2 028 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 7 203,9 адамды (2 781,4 км²) құрады. 2 932 тұрғын үй болды, олардың орташа тығыздығы 2 539,3 тұрғын үй бір шаршы мильге (980,4 км²) шамаласты. Халықтың этникалық құрамы: 62,38% (5 189) ақ нәсілді, 11,77% (979) қара немесе афроамерикалық, 0,53% (44) американдық үндістер, 6,35% (528) азиялық, 0,10% (8) Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 14,72% (1 224) басқа нәсілдер және 4,16% (346) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латын америкалықтары халықтың 41,60% (3 460) құрады. 2010 жылы бір жынысты жұбайлар 20 шаруашылыққа басшылық етті, бұл 2000 жылы саналып алынған 13-тен көп.
Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер
Халедон 9-шы округтік округте орналасқан және Нью-Джерси штатының 35-ші заңнамалық округінің құрамына кіреді.
Саясат
2011 жылдың наурыз айында Халедон қаласында тіркелген сайлаушылардың жалпы саны 4 289 болды, олардың 1 763-і (41,1%, ал округ бойынша 31,0%) – демократтар, 692-сі (16,1%, ал округ бойынша 18,7%) – республикашылдар және 1 834-і (42,8%, ал округ бойынша 50,3%) – партияға мүше емес сайлаушылар. Басқа партияларға тіркелген сайлаушылар жоқ. 2010 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, округтың 51,6% (Пассейк округінде 53,2%) сайлауға тіркелген, оның ішінде 18 және одан жоғары жастағылардың 70,0% (округ бойынша 70,8%). 2012 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 73,7% дауыс (2 142 дауыс) жинады, республикашыл Митт Ромни 25,3% (735 дауыс) және басқа кандидаттар 1,0% (29 дауыс) алды. Қаланың 4 689 тіркелген сайлаушысы берген 2 935 бюллетеньнің ішінде (29 бюллетень жарамсыз деп танылды) 62,6% сайлауға қатысты. 2008 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 1 973 дауыс (66,8%, округ бойынша 58,8%) алды, республикашыл Джон Маккейн 858 дауыс (29,0%, округ бойынша 37,7%) және басқа кандидаттар 31 дауыс (1,0%, округ бойынша 0,8%) алды. Қаланың 4 364 тіркелген сайлаушысы берген 2 955 бюллетень бойынша сайлауға қатысу деңгейі 67,7% (Пассейк округінде 70,4%) құрады. 2004 жылғы президенттік сайлауда демократ Джон Керри 1 666 дауыс (59,0%, округ бойынша 53,9%) алды, республикашыл Джордж Буш 1 047 дауыс (37,1%, округ бойынша 42,7%) және басқа кандидаттар 26 дауыс (0,9%, округ бойынша 0,7%) алды. Қаланың 3 982 тіркелген сайлаушысы берген 2 825 бюллетень бойынша сайлауға қатысу деңгейі 70,9% (округ бойынша 69,3%) құрады. 2013 жылғы губернаторлық сайлауда демократ Барбара Буоно 54,9% дауыс (858 дауыс) жинады, республикашыл Крис Кристи 43,8% (684 дауыс) және басқа кандидаттар 1,3% (20 дауыс) алды. Қаланың 4 783 тіркелген сайлаушысы берген 1 609 бюллетеньнің ішінде (47 бюллетень жарамсыз деп танылды) 33,6% сайлауға қатысты. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда демократ Джон Корзин 957 бюллетень (57,9%, округ бойынша 50,8%) алды, республикашыл Крис Кристи 598 дауыс (36,2%, округ бойынша 43,2%), тәуелсіз кандидат Крис Даггет 63 дауыс (3,8%, округ бойынша 3,8%) және басқа кандидаттар 16 дауыс (1,0%, округ бойынша 0,9%) алды. Қаланың 4 235 тіркелген сайлаушысы берген 1 653 бюллетень бойынша сайлауға қатысу деңгейі 39,0% (округ бойынша 42,7%) құрады.
Білім
Haledon School District Haledon Public School-да балабақшадан сегізінші сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. 2021–22 оқу жылының мәліметтері бойынша, бір мектептен тұратын ауданда 1020 оқушы және 96,0 сынып мұғалімі (толық жұмыс күні есебімен) болды, оқушы-мұғалім арақатынасы 10,6:1 құрады. Тоғызыншы сыныптан он екінші сыныпқа дейін мемлекеттік мектеп оқушылары Манчестер аймақтық орта мектебіне қатысады, ол Haledon, North Haledon және Prospect Park оқушыларына қызмет көрсетеді. Мектеп Haledon қаласында орналасқан. Манчестер ауданы Аудан аралық мемлекеттік мектеп таңдау бағдарламасына қатысады, бұл бағдарлама тұрғын емес оқушыларға ата-аналарынан ақы төленбейтін аудан мектептеріне мемлекеттік қаржы есебінен қатысуға мүмкіндік береді. Бос орындар жыл сайын сыныптар бойынша жарияланады. 2021–22 оқу жылының мәліметтері бойынша, жоғары мектепте 748 оқушы және 65,5 сынып мұғалімі (толық жұмыс күні есебімен) болды, оқушы-мұғалім арақатынасы 11,4:1 құрады. Жоғары мектеп округінің білім беру кеңесіндегі тоғыз мүшелік орын құрамына кіретін округтердің халқына пропорционалды түрде бөлінеді, соның ішінде Haledon-ға үш орын беріледі.
Жолдар мен автомобиль жолдары
2010 жылы ауданда барлығы 17,73 миль (29 км) жол болды, оның 11,71 милі (19 км) муниципалитет тарапынан, ал 6,02 милі (10 км) Пасаик округі тарапынан күтілді. Халедон ауданынан өтетін маңызды жол – 504 округтік жолы, ол Уэйннен кіріп, Помптон жолы мен Халедон даңғылы арқылы шығысқа қарай ауданды кесіп өтеді, содан кейін Проспект Паркі мен Патерсонға шығады.
Қоғамдық көліктер
NJ Transit 703, 744 және 748 бағыттары бойынша жергілікті автобус тасымалын жүзеге асырады.
Танымал мәдениетте
Хэйлдоннан шыққан музыкалық топтардың ішінде The Feelies рок-тобы бар.
Қызықты орындар
Пьетро мен Мария Боттоның үйі Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Үй Америка Еңбек мұражайына орналасқан, ол аймақтағы итальяндық көші-қон және 1913 жылғы Патерсон жібек ереуілінің тарихын айтады. 1894 жылы салынған Коссут көшесіндегі мектеп 1980 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне қосылды.