Кіріспе

АҚШ-тың Төменгі Миссисипи алқабындағы су тасқынына қарсы іс-шаралар

Бонетт Карре ағызу жолы – Төменгі Миссисипи алқабындағы су тасқынына қарсы іс-шаралардың бірі. Луизиана штатының Сент-Чарльз округінде, Жаңа Орлеан қаласынан батысқа қарай шамамен 19 километр жерде орналасқан. Ағызу жолы Миссисипи өзенінің тасқын суларын Поншартрейн көліне, содан кейін Мексика шығанағына құйылуына мүмкіндік береді. Бұл құрылыс 1929 және 1931 жылдар аралығында 1927 жылғы Ұлы Миссисипи су тасқынынан кейін салынды және Америка инженерлік қоғамы тарапынан Ұлттық тарихи инженерлік ескерткіш деп танылды.

Тарих

Боне Карре крепесі 1871 жылы Боне Карре аймағындағы бірнеше бөгеттің бұзылуының бірі болды. Жергілікті су бұру жүйелері су тасқынын тоқтатуға шама келмеді, ал күшті жел судың Поншартрейн көліне және оның төңірегіндегі қалалық аймақтарға таралуына себеп болды. Өзен бөгеті 1883 жылға дейін жаңартылмады. Бұл құйылыс жолы 1927 жылғы Ұлы Миссисипи су тасқынына жауап ретінде салынды, ол Миссисипи өзенінің кең аумағын су басты. Ол алғаш рет 1937 жылғы су тасқыны кезінде ашылды. 2007 жылы құйылыс жолының шаршы бөлігінде құм-қиыр тас алу жұмыстары басталды. Су тасқыны кезінде Миссисипи өзенінің артық суын шығаруға арналған бұл құйылыс жолы ұзақ жылдар бойы аймақтағы құрылыс жобаларында қолданылатын құм мен саздың маңызды көзі болып келді. Бірақ "Катринадан" кейінгі кезеңде құйылыс жолынан алынған саз Сент-Чарльз және Шығыс Джефферсон округтеріндегі бөгеттерді биіктеу үшін аса қажет болады. Құйылыс жолының бірнеше рет ашылуы Миссисипи шығанағындағы теңіз балық шаруашылығына елеулі әсер етті, нәтижесінде 2011 жылы федералдық сотқа өтемақы талабы түсті және құйылыс жолын басқару мәселесі бойынша федералдық сот процесі жалғасуда. 2019 жылғы ашылу 2019 жылдың 27 ақпанында басталды, сол кезде өзен деңгейінің 2019 жылдың 19 наурызында Жаңа Орлеанда шағын су тасқыны деңгейіне жетеді деп болжанды. Армия инженерлік корпусы бастапқыда 350 шлюздің 38-ін ашты, ал су тасқынының ең жоғары нүктесі келгенде бұл санды 206 шлюзге дейін арттырды. Армия инженерлік корпусы 2019 жылдың 11 сәуірінде құйылыс жолын жапты, бірақ оны 2019 жылдың 10 мамырында қайта ашты. Бұл құйылыс жолының тарихында бір жылдың ішінде екі рет ашылған алғашқы жағдай. 2020 жылдың сәуір айында құйылыс жолы тағы да 2020 жылдың 3 сәуірінен 2020 жылдың 1 мамырына дейін, барлығы 29 күнге ашылды.

Сипаттама

Боне Карре ағызу жолы екі негізгі құрамдас бөліктен тұрады: Миссисипи өзенінің шығыс жағалауындағы басқару құрылымы және су тасқыны суын көлге бағыттайтын арна. Монц және Норко қалалары арасында орналасқан басқару құрылымы – механикалық басқарумен бетон тоған, ол өзенге параллель 1,5 мильден астамға созылады. Ашылған кезде басқару құрылымы Поншартрейн көліне су ағызуға мүмкіндік береді. Көлдің Мексика шығанағына ашылуы су тасқынының кез келген көлемін сіңіріп, таратуға жеткілікті. Осылайша, Миссисипи өзеніндегі артық судың бөлігі негізгі арна мен айналма арна арасында бөлінеді, артық жүктеме Нью-Орлеан қалалық аймағын айналып өтеді, бұл аймақ арқылы өзен деңгейінің төмендеуіне және өзен жағалауындағы бөгеттерге түсетін күштің азаюына әкеледі. Бағыттаушы бөгеттермен шектелген ағызу арнасы Поншартрейн көліне дейін шамамен 6 миль (10 км) созылады. Ағызу жолының қосымша функциясы – демалыс аймағы ретінде пайдалану. Ол жолдан тыс көлік құралдары, велосипед, қайықпен жүзу, жаяу серуендеу, аң аулау және балық аулау үшін қолданылады. Луизиана штатының Жабайы табиғат және балық шаруашылығы департаменті оны қорғалатын жануарлар дүниесін басқару аймағы деп белгілеген. Балық аулауды жақсарту мақсатында, сазды шұңқырлар сумен толтырылып, көкқұйрық, шабақ және басқа балық түрлерімен қоныстандырылды.

Құрылымы мен көпмемлекеттік жоспары

Су тасқынының кіреберісі Миссисипи өзенінің жағалауына орналасқан, кем дегенде екі ғасыр бойы табиғи су тасқынына ұшыраған жерде. Бетонды құрылым өзен жағалауына шөгуді азайту үшін жобаланған. Сағаны ашу және жабу 350 тікбұрышты бөліктерге орналастырылған 7000-ге дейін ағаш "тұмсықтарды" (8" x 12" ағаш қабырғалар) көтеру арқылы жүзеге асырылады. Бұл жұмыс сағаның үстінде орналасқан екі рельстік кранмен жасалады. Алынған тұмсықтардың саны сағаға ағып кіретін су мөлшерін анықтайды. Әрбір бөліктегі саңылаулар өзен деңгейі бөліктердің төменгі жағына жеткен кезде шектеулі сіңуге мүмкіндік береді. Барлық 7000 тұмсықты алып тастауға шамамен 36 сағат уақыт кетеді, бірақ әдетте бірнеше күннің ішінде орындалады. Саға, Миссисипи өзені және оның салалары жобасы (MR&T) деп аталатын АҚШ Әскери инженерлер корпусының көп штаттық жоспарының бір бөлігі болып табылады, ол Миссури штатындағы Кейп Жирадо мен Луизиана штатындағы Венеция маңындағы өзен сағасы арасындағы аллювиалды аңғарды су тасқынынан қорғауды қамтамасыз етеді. Жобаның кең ауқымы мен күрделі мәселелеріне байланысты жоспар әртүрлі мүмкіндіктерді қамтиды. MR&T жобасы су тасқынын ұстап тұруға арналған бөгеттерді, Миссисипиден артық су ағынын басқа бағытқа бұру үшін Бонне Карре сияқты су тасқыны жолдарын, сондай-ақ тиімді жүзу және бөгет жүйесін қорғау үшін арнаны жақсарту және өзен жағалауын бекіту сияқты басқа да аспектілерді қарастырады. Бұған қоса, су тасқынын бақылау үшін су қоймалары мен сорғы станциялары да кіреді.

Ашылу орындарының тізімі

Келесі кестеде төгілу жолы ашылған жылдар, ашық күндердің саны, ең көп ашылған бөліктердің саны, ең жоғары ағынның пайыздық көрсеткіші және ең жоғары ағын мөлшері көрсетілген. Барлық 350 бөлік толық ашылғанда, яғни әр бөлікке шамамен 714 куб. фут/с, төгілу жолының жобалық сыйымдылығы 250,000 куб. фут/с құрайды. Жыл Ашылу күні Ашық күндер саны Ең көп ашылған бөліктер саны Ең жоғары ағынның пайыздық көрсеткіші Ең жоғары ағын мөлшері 1937 қаңтар 28 48 285 81,4% 203,571 куб. фут/с 1945 наурыз 23 57 350 100% 250,000 куб. фут/с 1950 ақпан 10 38 350 100% 250,000 куб. фут/с 1973 сәуір 8 75 350 100% 250,000 куб. фут/с 1975 сәуір 14 13 225 64,3% 160,714 куб. фут/с 1979 сәуір 17 45 350 100% 250,000 куб. фут/с 1983 мамыр 20 35 350 100% 250,000 куб. фут/с 1997 наурыз 17 31 298 85,1% 212,857 куб. фут/с 2008 сәуір 11 31 160 45,7% 114,286 куб. фут/с 2011 мамыр 9 42 330 94,3% 235,714 куб. фут/с 2016 қаңтар 10 22 210 81,2% 203,000 куб. фут/с 2018 наурыз 8 22 183 78,4% 196,000 куб. фут/с 2019 ақпан 27 43 206 85,2% 213,000 куб. фут/с 2019 мамыр 10 79 168 64,4% 161,000 куб. фут/с 2020 сәуір 3 29 90 36,0% 90,000 куб. фут/с

Куглер және Кеннер зираттары

Құйылыс арнасында екі зират орналасқан. Зираттарда африкалық құлдар мен бос афроамерикандықтардың қалдықтары сақталған, ал тарихи жер беті бірнеше фут шөгіндінің астында жатыр. Құйылыс арнасының шлюздері ашылғанда, зираттар суға кетеді. 1975 жылдың мамырына дейін, АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы құйылыс арнасында қазба жұмыстарын жүргізгенге дейін, қабірлердің орналасқан жері белгісіз болды. Осы процесте бір қабір тасы мен сандық табылды. 1986 жылы Корпус құйылыс арнасының тарихи зерттеуін тапсырды және екінші зиратты анықтады. Екі зират 1987 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1986 жылғы зерттеу кезінде табылған артефакттарға сандықтың жиһаздары, сандықтар, қабір тастары, мәдени және адам дене қалдықтары кірді. Кеннер және Куглер зираттары археологиялық аймағы осы екі зираттан тұрады. Зираттарды зерттеу 2002–2005 жылдары, ал археологиялық қазба жұмыстары 2008–2009 жылдары жүргізілді. Кеннер зираты және Куглер зираты деп аталатын бұл зираттар – 1800-жылдардың басында пайда болған және 1929 жылға дейін қолданылған афроамерикандықтардың жерлеу орындары. 1930 жылы бірнеше афроамерикандық АҚШ Армиясының Азамат соғысы ардагерлері құйылыс арнасының зираттарынан Шалметтегі Ұлттық зиратқа көшірілді. Екі зираттағы жерленгендердің жалпы саны белгісіз. Бұл орындар 19-шы және 20-шы ғасырдың басындағы қант плантацияларының жанында, Сент-Чарльз округінде орналасқан. Ауызша тарихтарға және ГИС-талдауларға сәйкес, екі зират та тиесілі плантациялардың қамысты далаларының ортасында орналасқан. Бұрынғы Розеланд плантациясында орналасқан Кеннер зираты пайдалану кезеңінде темір және ағаш кресттермен белгіленгені хабарланды. Археологиялық зерттеулерде мұндай белгілер расталмады, бірақ бір граниттік АҚШ ардагерінің қабір тасы табылды. Бұрынғы Эрмитаж плантациясында орналасқан Куглер зиратында темір кресттер мен металл қоршау болғаны айтылды. 1986 жылғы археологиялық зерттеулер кезінде осындай темір крест пен қоршаудың қалдықтары табылды. Қазіргі уақытта зираттардың орны жас жасыл емен ағаштарымен белгіленген.

Диверсиялық жобалар

Caernarvon Freshwater және Davis Pond Freshwater Diversions жобаларының табысы, әсіресе сулы жерлерді жаңадан салуға қарағанда, оларды күтіп ұстауға қатысты, тағы да су бұру жобаларын зерттеуге алып келді. Caernarvon және Davis Pond бұрылыстарының жұмысы заңдармен реттеледі, олардың мақсаты – острицтерге зиян тигізбеу үшін тұщы су ағынын шектеу. Bonnet Carré ағызу жолының бұрылысы Миссисипи өзенінің шығыс жағасында салынбақ, ол Пончартрейн көлі мен Миссисипи шығанағына секунд сайын 25 000 куб. фут (яғни ft³/с) тұщы су мен шөгінді бұруға мүмкіндік береді. Бұл бұрылыс жердің шөгуін баяулатуы немесе тоқтатуы мүмкін, келесі 50 жылда 10 500 акр батпақ жердің жоғалуын азайтады, балық пен жануарларды қорғауға, сондай-ақ дауыл толқындарынан қосымша қорғауға мүмкіндік береді. Бұл жоба 1988 жылғы Су ресурстарын дамыту заңымен (WRDA 1988) бекітілді, ал Конгресс (1990) шығындар мен күтімді федералды үкімет – 75%, Луизиана – 20% және Миссисипи – 5% арасында бөліп берді. Луизиана мен Миссисипи жобаның соңғы дизайнына келісуі керек, бірақ 1996 жылдың шілдесінде Луизиана демеушіліктен бас тартты және 2016 жылға дейін келісімге қол жеткізілген жоқ.