Сэм Харди: Англияның қақпашысы және футбол тарихындағы аңызы

Кіріспе

Сэм Харди (26 тамыз 1882 – 24 қазан 1966) – ағылшын футболшысы, қақпашы ретінде ойнаған.

Футбол мансабы

1902 жылы «Честерфилд» клубының бас жаттықтырушысы Джек Хоскин «Дерби Каунти» клубын басып озып, Хардимен келісім шарт жасады, бұл оқиға Ньюболдтағы шам жарығының астында болды. Харди көп ұзамай өзін танымал етіп, елдегі ең үздік клубтардың назарын өзіне аударды. «Ливерпуль» клубының бас жаттықтырушысы Том Уотсон «Энфилд» стадионында өткен 2-ші дивизион матчында оның командасына қарсы ойнағанын көрді. «Ливерпуль» 6:1 есебімен жеңіске жеткенімен, Уотсон Хардидің сол күні көрсеткен керемет ойынын еске алып, егер Хардидің еңбегі болмағанда, «Ливерпуль» тарихтағы ең ірі жеңісін тіркеуі мүмкін еді деді. Харди 77 ойында 30 рет қақпасын құрғақ сақтап, кейін Уотсон 1905 жылдың мамыр айында «Честерфилд» және Хардимен келісім шартқа отырып, оны 500 фунт стерлингке сатып алды. «Нед Дойг» маусымды бірінші нөмірлі қақпашы ретінде бастағаннан кейін, Харди 1905 жылдың 21 қазанында «Энфилд» стадионында «Ноттингем Форест» клубына қарсы лига матчында дебют жасады. «Ливерпуль» ойынды 4:1 есебімен жеңіп, Харди «қызылдардың» бірінші нөмірлі қақпашысы болып орнықты. Бірінші маусымының соңында ол «Футбол лигасының бірінші дивизионында» чемпиондық медалін жеңіп алды, себебі «Ливерпуль» бес жылдың ішінде екінші рет жеңіске жетті. Харди 1905-06 маусымда 30 лигалық (және 5 кубок) матчта өнер көрсетті, ал «қызылдар» екі ұпай жүйесінде «Престон Норт Энд» клубынан төрт ұпаймен басып өтті. 1907 жылы Харди «Футбол қауымдастығы» комитетінің назарына ілігіп, 14 қазанда «Гуддисон Парк» стадионында Англия құрамасы сапында дебют жасады. Қарсыласы – Ирландия болды және Харди Англия 1:0 есебімен жеңіске жеткенде алғашқы құрғақ ойынын өткізді. Харди келесі бірнеше маусымда өзінің буынының ең үздік қақпашыларының біріне айналды және 1912 жылы «Энфилдтен» кетуіне рұқсат берілген кезде ол өзіне «Қауіпсіз және тұрақты Сэм» деген лақап есімді қабылдады. «Қызылдар» сапында 239 матч өткізгеннен кейін, ол 1500 фунт стерлингке «Астон Вилла» клубына ауысты, онда 1913 және 1920 жылдары екі рет АФА кубогын жеңіп алды. Көптеген басқа кәсіби футболшылар сияқты, оның мансабы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтап қалды. Харди соғыс кезеңінде өзінің клубы «Вилла», «Плимут Аргайл», «Ноттингем Форест» және «Плимут Корольдік теңіз күштері» клубында төрт рет ойнады. Харди 1921 жылы «P.F.A» мүшесі болды және 183 матч өткізгеннен кейін «Вилладан» кетіп қалды. Ол 1000 фунт стерлингке «Ноттингем Форест» клубына қосылды және 1922 жылы клубтағы алғашқы маусымының соңында екінші дивизион титулын жеңіп алды. Ол «Форест» клубында 102 рет ойнады, бірақ жарақат алғаннан кейін 40 жасқа толмас бұрын карьерасын аяқтады. Халықаралық сапында ойнаған жылдары Харди 14 жыл бойы Англияның үздік қақпашысы болды және 21 рет құрама сапына шақырылды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Харди «Честерфилд» ауданында пабтар мен бильярд залдарын ұстап, мейрамханашы болды және ол 1966 жылдың 24 қазанында 84 жасында қайтыс болғанға дейін солай болды. Сэм Хардиді барлық уақыттағы ең үздік қақпашы деп есептейді, бұл мәлімдеме Хардидің BBC-дің «Футбол аңыздары» тізіміне енуімен толыққанды дәлелденеді. Ол сондай-ақ «Ливерпуль футбол клубының» ресми сайтында өткізілген дауыс беруде 94-ші орынды иеленді.

In 1902, Chesterfield manager Jack Hoskin beat Derby County to sign Hardy, doing so under a lamp post in Newbold. Hardy soon gained himself a reputation for being unfazeable and it wasn't long before he started attracting the attention of the top clubs in the country. Liverpool manager Tom Watson had witnessed him play against his side in a 2nd Division fixture at Anfield and although Liverpool won the match 6–1, Watson remembered that if it hadn't been for the performance of Hardy that day, Liverpool could well have gone on to record their biggest ever win. After 77 appearances, in which Hardy kept 30 clean sheets, Watson approached both Chesterfield and Hardy and signed him for £500 in May 1905. After Ned Doig had begun the season as number 1, Hardy came in to make his debut in the ninth game of the campaign on 21 October 1905 at Anfield in a league match against Nottingham Forest. Liverpool won the game 4–1 and Hardy established himself as the Reds number 1. By the end of his first season he had bagged a Football League First Division championship medal as Liverpool won their second title in five years. Hardy made 30 league (and 5 cup) appearances during the 1905–06 season as the Reds beat Preston North End by four points in the two points for a win system. In 1907, Hardy caught the eye of the Football Association committee who gave him his England debut on 14 October at Goodison Park; Ireland were the opponents and Hardy gained his first clean sheet as England won 1–0. Hardy became one of the best goalkeepers of his generation over the next few seasons and by the time he was allowed to leave Anfield in 1912 he had earned himself the nickname 'Safe and Steady Sam'. He had made 239 appearances between the sticks for the Reds when he left for Aston Villa for £1500 where he won two FA Cups in 1913 and 1920. Like so many other professionals, his career was interrupted by the outbreak of the First World War. Hardy kept his eye in during the conflict playing for his own club, Villa, four times, Plymouth Argyle, Nottingham Forest and the Royal Naval barracks Plymouth. Hardy became a member of the P. F. A in 1921 and also left Villa after making 183 appearances. He joined Nottingham Forest for £1000 and helped them to the Second Division title by the end of his first season at the club in 1922. He played 102 times for Forest before injury ended his career when just shy of his 40th birthday. By the end of his international days, Hardy had played for 14 years as England's premier goalkeeper, earning himself 21 caps. Upon retirement, Hardy became a publican, keeping pubs and billiard halls in the Chesterfield area and remained so until his death aged 84 on 24 October 1966. – regard Sam Hardy as the greatest keeper of all, a statement that goes a long way to be backed up by Hardy appearing on the BBC's Football Legends List. He also was voted in at No. 94 in the official Liverpool Football Club web site poll.

Жеке өмір

Харди «Нотингем Форест» командасының бас жаттықтырысы Стен Хардидің туысы болды. Оның ұлы Джек, немересі Сэм, сіңілі баласы Эдгар және туыстары Эрнест пен Гарридің бәрі футболшы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корольдік теңіз күштерінде қатарлы теңізші болып қызмет етті.