Кіріспе

Розель (/r/oʊ/'/z/ɛ/l/ row ZELL) – АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Юнион округіне қарасты қала. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қаланың халқы 22 695 адамды құрады.

Тарих

1883 жылғы 19 қаңтарда Розельде жоғары сымдарды пайдаланатын әлемдегі алғашқы электр жарықтандыру жүйесі жұмыс істеуге кірісті. Оны Томас Эдисон бүкіл қауымды электрмен жарықтандыруға болатынын көрсету үшін салған. Бұл сәттілік көптеген ауылдар мен қалаларда электр жарығын орнатуға түрткі болды. Батыс 5-авеню мен Каштановый көшесінің қиылысында орналасқан Бірінші Пресвитериан шіркеуі – АҚШ-та электрмен жарықтандырылған алғашқы шіркеу, ал Лондондағы Сити Темпл шіркеуінен кейін әлемдегі екінші шіркеу болды. Розель 1894 жылғы 20 желтоқсанда, сол кезде Нью-Джерси штатында кеңінен таралған «Борогит» құбылысының қақпасында, екі күн бұрын Линденнің аймақтары бойынша өткізілген референдум нәтижесінде құрылды. Розель атауы 1866 жылы Нью-Джерсидің Орталық темір жолындағы Мулфорд станциясының маңындағы қалашықты салу үшін құрылған «Розель жерін жақсарту компаниясынан» шыққан. «Розель» атауы компанияның негізін қалаушы Джон Конклин Роуз немесе темір жол президентінің досы Джон Пьер Розельдің есімінен алынған делінеді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, бұл ауданның жалпы көлемі 2,65 шаршы миль (6,86 км2) құрайды, оның ішінде 2,64 шаршы миль (6,82 км2) құрлық және 0,01 шаршы миль (0,03 км2) су (0,49%). Бұл аудан солтүстікте Розель Парк, оңтүстікте Линден, батыста Кранфорд және шығыста Уоринанко паркінің жиектерімен Элизабет қалалық муниципалитеттерімен шектеседі. Морс-Крик ағыны ауданнан өтеді.

2020 жылғы халық санағы

+Розель қаласы, Нью-Джерси – Расалық және этникалық құрамЕскерту: АҚШ халық санағы испан тілділерді/латиноамерикандықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Осы кестеде латиноамерикандықтар нәсілдік категориялардан тысқары қарастырылып, жеке категорияға жатқызылған. Испан тілділер кез келген нәсілге жатуы мүмкін. Раса / Этностық топ (NH = Испандық емес) Халқы 2000Халқы 2010Халқы 2020% 2000% 2010% 2020Тек ақ раса (NH) 5,6743,3892,47426.67%16.07%10.90%Тек қара немесе афроамерикалық раса (NH) 10,66911,14810,80050.15%52.87%47.59%Тек американдық немесе Аляска тумасы (NH) 4625370.22%0.12%0.16%Тек азиялық раса (NH) 5734645802.69%2.20%2.56%Тек Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар (NH) 12070.06%0.00%0.03%Басқа раса (NH) 9511222420.45%0.53%0.98%Қосымша расалар немесе көп расалық (NH) 5643036752.65%1.44%2.97%Испандық немесе латиноамерикандық (кез келген раса) 3,6415,6447,90017.11%26.77%34.81%Барлығы 21,27421,08522,695100.00%100.00%100.00%

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша бұл ауданда 21 085 адам, 7 407 шаруашылық және 5 096 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 7 953,5 адам (3 070,9 км2) шамасында болды. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 2994,7 (1156,3 км2) құрады. Этностық құрамы: 29,59% (6 240) ақ нәсілді, 55,06% (11 610) қара немесе афроамерикалық, 0,31% (65) жергілікті американдықтар, 2,23% (471) азиялық, 0,02% (5) Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 9,63% (2 030) басқа нәсілдер және 3,15% (664) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латын американдықтары халықтың 26,77% құрады (5 644 адам).

Өнер және мәдениет

Розель үйі музыка фестивалі әр шілде айында Уоринанко паркінде өтіп тұрады, оны қалалық кеңес, Юнион округі комиссарлар кеңесі және коммерциялық брендтер демеушілік етеді.

Саябақтар мен демалыс

Уоринанко паркі – 1920 жылы құрылған және Розель мен Элизабет қалаларын қамтитын Юнион округінің паркі.

Жергілікті билік

Розель Нью-Джерсиде мемлекеттік басқарудың ең көп тараған түрі болып табылатын штаттың 564 муниципалитетінің 218-і қолданатын Нью-Джерси муниципалитетінің қалашықтық нысаны бойынша басқарылады. Басқарушы орган қала әкімі мен қалалық кеңестен тұрады, барлық лауазымдар қарашадағы жалпы сайлаудың бөлігі ретінде партиялық негізде сайланады. Қала әкімі төрт жылдық мерзімге сайлаушылармен тікелей сайланады. Қалалық кеңес үш жылдық мерзімге сайланатын алты мүшеден тұрады, әр жылы үш жылдық цикл бойынша екі орынға сайлау өтеді. Розель бес сайлау округіне бөлінген, олар округтер деп аталады. Әр бес округтен бір кеңес мүшесі, ал қаланың бүкіл ауманынан бір кеңес мүшесі сайланады. Розель штаттың тек екі қалашығының бірі, округтерді пайдаланады (екіншісі – Розель-парк). Розельде қолданылатын қалашықтық басқару нысаны – «әлсіз әкім / күшті кеңес» үкіметі, онда кеңес мүшелері заң шығарушы орган ретінде әрекет етеді, ал әкім отырыстарға төрағалық етеді және дауыс беру кезінде теңдік болған жағдайда ғана дауыс береді. Әкім кеңестің үштен екісінің көпшілік дауысымен бұзылатын жарлықтарға вето қою құқығына ие. Әкім кеңес мүшелеріне комитеттерді және байланыс тапсырмаларын бөледі, ал көптеген тағайындамалар әкімнің кеңеспен кеңесіп, келісімімен жасалады. Қалалық әкімші, қалалық кеңес тағайындайды, муниципалитеттің күнделікті жұмысын қадағалайды. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Розель қаласының әкімі – демократ Дональд Шоу, оның өкілеттігі 2027 жылдың 31 желтоқсанында аяқталады. Розель қалалық кеңесінің мүшелері: кеңес төрағасы Синди Томас (4-округ; D, 2025), Брэндон Берниер (2-округ; D, 2024), Джон Фортуна (5-округ; D, 2024), Синтия Джонсон (3-округ; D, 2026), Изабель Суса (1-округ; D, 2026) және Денис Уилкерсон (Жалпы кеңес; D, 2025). 2020 жылдың қаңтарында қалалық кеңес 2020 жылдың желтоқсанында аяқталатын Бірінші округтің орнын толтыру үшін Изабель Сузаны тағайындады, бұл орын Денис Уилкерсон жалпы кеңес мүшесі болып тағайындалғанға дейін басқарған еді. 2015 жылдың наурызында Джамель Холли Нью-Джерси Бас Ассамблеясындағы бос орынды толтырғаннан кейін кеңес төрағасы Ким Шоу әкім міндетін атқарушы болып тағайындалды. Ол 2015 жылдың 11 наурызында Дансеро ант бергенге дейін қызмет етті, осылайша қала тарихында әкім болып қызмет еткен алғашқы әйел атанды. 2015 жылдың сәуірінде Демократиялық муниципалитеттік комитет ұсынған үміткерлер негізінде қалалық кеңес Рой Локктың 5-округіндегі бос орынды толтыру үшін Сэмюэл Бишопты таңдады, ал Кристин Дансеро әкім болып ант берген кезде бос қалған жалпы орынды толтыру үшін Реджинальд У. Аткинс таңдалды. Локк 2015 жылдың ақпанында сол кездегі әкім Джамал Холлидің қысымымен, кеңес отырыстарына жиі қатыспағанын айтып, жұмыс және жеке жауапкершіліктерінің қайшылығына байланысты қызметінен кетті.

Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер

Розель 10-шы округтік конгресс аймағында орналасқан және Нью-Джерси штатының 20-шы заң шығару округінің құрамына кіреді.

Саясат

2011 жылдың наурызында Розельде тіркелген сайлаушылардың жалпы саны 11 743 болды, оның ішінде 7 127-сі (60,7%, округ бойынша 41,8%) демократтар ретінде, 526-сы (4,5%, 15,3% округ бойынша) республикалықтар ретінде және 4 087-сі (34,8%, 42,9% округ бойынша) партиясыз тіркелген. Либертариандық немесе «Жасылдар» партиясынан тіркелген 3 сайлаушы болды. 2010 жылғы халық санағы бойынша округтың 55,7% (Юнион округінде 53,3%) сайлауға тіркелген, оның ішінде 18 және одан жоғары жастағылардың 72,8% (округ бойынша 70,6%). 2012 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 8 034 дауыс (88,8%, округ бойынша 66,0%) алды, республикашыл Митт Ромни 875 дауыспен (9,7%, 32,3% округ бойынша) және басқа кандидаттар 53 дауыспен (0,6%, 0,8% округ бойынша) басып озды. Округтың 12 694 тіркелген сайлаушысы берген 9 043 бюллетень бойынша сайлауға қатысу 71,2% (Юнион округінде 68,8%) құрады. 2008 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 8 055 дауыс (85,4%, округ бойынша 63,1%) алды, республикашыл Джон Маккейн 1 262 дауыспен (13,4%, 35,2% округ бойынша) және басқа кандидаттар 52 дауыспен (0,6%, 0,9% округ бойынша) одан өтті. Округтың 12 533 тіркелген сайлаушысы берген 9 428 бюллетень бойынша сайлауға қатысу 75,2% (Юнион округінде 74,7%) болды. 2004 жылғы президенттік сайлауда демократ Джон Керри 6 325 дауыс (79,4%, округ бойынша 58,3%) алды, республикашыл Джордж Буш 1 564 дауыспен (19,6%, 40,3% округ бойынша) және басқа кандидаттар 40 дауыспен (0,5%, 0,7% округ бойынша) одан асып түсті. Округтың 11 609 тіркелген сайлаушысы берген 7 971 бюллетень бойынша сайлауға қатысу 68,7% (округ бойынша 72,3%) құрады. 2013 жылғы губернаторлық сайлауда демократ Барбара Буоно 71,3% дауыс (2 882 дауыс) алды, республикашыл Крис Кристи 27,6% (1 115 дауыс) және басқа кандидаттар 1,1% (44 дауыс) жинады. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда демократ Джон Корзин 3 816 дауыс (77,3%, округ бойынша 50,6%) алды, республикашыл Крис Кристи 866 дауыспен (17,5%, 41,7% округ бойынша), тәуелсіз Крис Даггет 170 дауыспен (3,4%, 5,9% округ бойынша) және басқа кандидаттар 35 дауыспен (0,7%, 0,8% округ бойынша) одан өтті. Округтың 12 148 тіркелген сайлаушысы берген 4 939 бюллетень бойынша сайлауға қатысу 40,7% (округ бойынша 46,5%) болды.

Жолдар мен автомобиль жолдары

2010 жылы ауданның жалпы ұзындығы 49,96 миль (80 км) болатын жолдары болды, оның ішінде 40,32 миль (65 км) муниципалитет тарапынан, 8,60 миль (14 км) Юнион округі тарапынан және 1,04 миль (2 км) Нью-Джерси көлік департаменті тарапынан күтілді. Нью-Джерсидің 27-бағдарламалық жолы Розельдегі ең маңызды тас жол болып табылады. Ол Линденмен ауданның оңтүстік-шығыс шекарасын құрайды.

Қоғамдық көліктер

NJ Transit 112 және 115 маршруттары бойынша Нью-Йорктегі Port Authority автобус терминалына, 59, 62 және 94 маршруттары бойынша Ньюаркқа автобус қызметін ұсынады, ал 56 және 57 маршруттарында жергілікті қызмет бар. Conrail компаниясының жүк тасымалына арналған Lehigh Line желісі, бұрынғы Lehigh Valley темір жолының рельстерімен қаланың аумағынан өтеді. Бұрын қала, Нью-Джерсидің Орталық темір жолының магистральдық желісінде Розель Паркімен бірлесіп жолаушылар стансасын пайдаланған. Аталған желі қазірде қолданылмайды. Staten Island темір жолы көп жылдар бойы тоқтап тұрғаннан кейін қайта іске қосылды. Оны Morristown & Erie Railway жандандырды, бірақ Morristown & Erie өздерінің опциясын жаңартпады және олардың 10 жылдық жалға мерзімі 2012 жылдың 15 мамырында аяқталды. Newark Liberty халықаралық әуежайы Розель қаласынан шамамен алшақтықта орналасқан.