Кіріспе

Неміс-американдық энтомолог және эколог (1929–2011)

Томас Эйснер (25 маусым 1929 – 25 наурыз 2011) – неміс-американдық энтомолог және эколог, "химиялық экологияның әкесі" деп танылды. Ол Корнелл университетінде химиялық экология профессоры және Корнелл химиялық экология зерттеу институтының директоры болды. Ол жануарлардың мінез-құлқы, экологиясы және эволюциясы саласындағы әлемдік сарапшы болды, сондай-ақ Корнеллдегі әріптесі Джеррольд Майнвальдпен бірге организмдердің химиялық өзара әрекеттесуін зерттейтін химиялық экология ғылымын дамытушылардың бірі еді. Ол 400-ге жуық ғылыми мақаланың және жеті кітаптың авторы немесе тең авторы болды.

Жеке өмір

Томас Эйснер 1929 жылғы 25 маусымда Германияның Берлин қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Ханс Эйснер еврей тегінен шыққан химик және Берлиндегі Кайзер Вильгельм электрохимия институтында Фриц Хабердің әріптесі болды; кейін Корнелл университетінде химия кафедрасын басқарды. Оның анасы Маргарет Хайл Эйснер суретші болған. Нацистік режимнен қашып, отбасы Барселонаға, ал Испания Азамат соғысынан кейін Уругвайға көшті. Эйснерлер 1947 жылы АҚШ-қа келді. Томас Эйснер америкалық азаматтыққа қол жеткізіп, Корнелл университетіне бакалавр ретінде түсуге өтініш берді, бірақ қабылданбады. Ол Гарвард университетінен бакалавр және доктор ғылымының дәрежесін алып, 1957 жылы Корнелл университетінің энтомология факультетіне қызметке орналасты. Ол Мария Эйснерге үйленді, ол оның зертханасының мүшесі болды. 1964 жылы ол нейробиология және мінез-құлық кафедрасын құруға көмектесті, онда өмірінің соңына дейін жұмыс істеді. Академиялық қызметінен басқа, ол табиғатты суретке түсіруге және бейнежазуға құмар болды. Оның "Құпия қарулар" фильмі Нью-Йорк кинофестивалінде "Grand Prix" жүлдесін жеңіп алды және Британдық ғылымды дамыту қауымдастығы оны "Ең үздік ғылыми фильм" деп таныды. Ол сонымен қатар пианинода ойнауды ұнататын және кейде дирижерлік таяқ көтеріп тұратын. Эйснер 2011 жылғы 25 наурызда Паркинсон ауруынан қайтыс болды.

Жұмыс

Айснердің негізгі еңбегі химиялық экология саласында болды, ол негізінен жәндіктердің жыртқыштардан қорғану үшін қолданатын химиялық қорғанысын зерттеді. Оның ең танымал жұмыстары бомбалағыш қоңызға қатысты, ол денесінде химиялық реакция туындап, ішкі мүшесінен қайнап тұрған, зиянды сұйықтықты шашып жіберетінін анықтады. Төрт құрлықта тәжірибе жинаған дала биологы болған ол, сонымен қатар белсенді табиғатты қорғаушы да еді. Ол Ұлттық Аудубон қоғамының, Табиғатты қорғау ұлттық ғылыми кеңесінің және Дүниежүзілік ресурстар институты кеңесінің директорлар кеңесінде қызмет етті. Ол Америка табиғаттанушылар қоғамының экс-президенті және Америка ғылымын дамыту қауымдастығының биология бөлімінің төрағасы болды. Айснер Вашингтондағы Конгресс тағайындалғандар бағдарламасын бастауға және Флорида мен Техастағы жабайы жерлерді сақтауға үлкен үлес қосты. Ол сонымен қатар Ұлттық ғылым академиясының, Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды. Ол көптеген наградаларға ие болды, соның ішінде қоршаған ортадағы жетістіктері үшін Тайлер сыйлығы, Гарвардтың жүз жылдық медалі, 1994 жылғы Ұлттық ғылым медалі және ғылым туралы жазу үшін Льюис Томас сыйлығы. Ол Швеция, Германия, Швейцария және АҚШ университеттерінен құрметті ғылыми дәрежелер алды және Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі атанды. Айснер Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina және Academia Europaea мүшесі де болды. 2008 жылы Айснер Ұлттық ғылым академиясының Джон Дж. Карти сыйлығымен марапатталды.

Жарияланымдар

Айснер, Т, (2003) Құбылыстарға құмарлық. Гарвард университетінің баспасы. ; Эйснер, Т, Эйснер, М, & Сиглер, М, (2005) Жасырын қарулар: жәндіктердің, саркофагтардың, шаяндардың және көп аяқты басқа да жануарлардың қорғанысы. Гарвард университетінің баспасы. Айснер, Т, Берт Хёлльдоблер және Мартин Линдауэр: Химиялық экология, территориялық мінез-құлық, өзара байланыс. Фишер, Штутгарт/Нью-Йорк 1986, .