Томас Саутвуд: Зоолог, Оксфорд университетінің вице-канцлері

Кіріспе

Зоолог, Оксфорд университетінің вице-канцлері Сэр Томас Ричард Эдмунд Саутвуд (20 маусым 1931 – 26 қазан 2005) – британдық биолог, зоология профессоры және Оксфорд университетінің вице-канцлері. Энтомология саласындағы маман, ол жәндіктер экологиясын және зерттеу техникаларын дамытты. Ол көптеген басылымдарға енген "Экологиялық әдістер" атты маңызды оқулықтың авторы. Сонымен қатар, Силвуд Паркіндегі зерттеушілер тобына жетекшілік ету арқылы энтомология саласын дамытуда кеңінен танылды.

Өмірбаян

Саутвуд Гревсендке жақын Нортфлиттегі Марлбороу коттеджінде дүниеге келді, онда оның әкесінің отбасы фермалық және сүт өнімдерімен айналысты. 1935 жылы отбасы Паррок Манорға көшіп келді. Оның ата-анасы табиғат тарихына деген қызығушылығын қолдады. Ричард ерте жасында табиғат тарихымен қызығушылық танытып, дағдыларын Кенттегі отбасылық сүт фермасында жетілдірді; он бес жасында «Британ құстары» журналында құстардың күнге жаюы туралы, ал бір жасқа толғанда «Энтомологтың ай сайынғы журналында» жарық көрген жәндіктер туралы алғашқы ғылыми мақаласын жариялады. Оның әкесі Уай колледжінде білім алған. Басқа ерте ықпал етушілердің қатарында Том Лонгстафф болды. Ол Бронте мектебінде, Грейвсенд грамматикалық мектебінде және Лондон Император колледжінде биология мамандығы бойынша бакалавр, ботаника мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды, содан кейін Ротамстед эксперименталды станциясында зоология бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол Империалға ғылыми қызметкер және оқытушы ретінде оралды, ал 1967 жылы зоология және қолданбалы энтомология кафедрасының меңгерушісі және Силвуд паркіндегі Империал колледжінің далалық станциясының директоры болды. Кейін ол ғылым факультетінің деканы және өмір ғылымдары бөлімінің төрағасы болды. 1979 жылы Оксфорд университетінде зоологияның Линакр кафедрасын иеленді және Мертон колледжінің мүшесі болып сайланды. 1989 жылы ол зоология кафедрасының меңгерушісі қызметінен университет вице-канцлері лауазымына ауысты. Осы лауазымда ол университет басқаруын реформалауды ұсынатын жұмыс тобын құрды. 1993 жылы осы лауазымнан кеткеннен кейін ол зерттеу, оқыту және жазумен айналысты, ал 2003 жылы Оксфордтағы бірінші курс студенттеріне оқыған лекцияларына негізделген «Өмір тарихы» атты кітабын жариялады. Саутвуд 1981 жылдан 1985 жылға дейін қоршаған ортаны ластау жөніндегі Корольдік комиссияның төрағасы болды, ол комиссияға алғаш рет 1974 жылы тағайындалды. Оның төрағалығымен 1983 жылы жарық көрген «Қоршаған ортадағы қорғасын» атты есеп қоғамның қорғасынның ластануына қатысты алаңдаушылығын тудырды. Ол 1985 жылдан 1994 жылға дейін Ұлттық радиологиялық қорғау кеңесінің төрағасы болды, сондай-ақ 1988 жылы британ үкіметі құрған Ірі қара малдың спонгиформалы энцефалопатиясы (ИСЭ) жөніндегі жұмыс тобын басқарды. 1993–1994 жылдары Будапешттегі Орталық Еуропа университетінің қоршаған ортаны қорғау ғылымдары және саясаты кафедрасының бірінші меңгерушісі болды. Саутвуд сонымен қатар қазіргі заманғы мәселелерді талқылау үшін салааралық форум – Оксфорд дөңгелек үстелінің мүшесі болды. Сэр Ричард Саутвудтың портреті Оксфордтың Мертон колледжінде ілулі тұр.

Southwood was born in Marlborough Cottage in Northfleet near Gravesend, where his father's family dealt in farm and dairy products. In 1935 the family moved to Parrock Manor. His parents encouraged his interest in natural history. Richard became interested in natural history at an early age, and developed his skills on the family dairy farm in Kent; he had his first research article on sunbathing in birds in British Birds when he was fifteen and about insects published in the Entomologist's Monthly Magazine when he was a year older. His father had received some education at the Wye College. Other early influences included Tom Longstaff. He was educated at Bronte School, Gravesend Grammar School and Imperial College London BSc in biology, MSc botany, then worked for his PhD degree in zoology studies at Rothamsted Experimental Station. He returned to Imperial as a research assistant and lecturer, and in 1967 became head of the department of zoology and applied entomology, and director of Imperial College's Field Station at Silwood Park. He later became dean of science and chair of the division of life sciences. In 1979, he took up the Linacre Chair of Zoology in the University of Oxford, and was elected a Fellow of Merton College. In 1989, he moved from being head of the department of zoology to take up the vice chancellorship of the university, from which position he set up a working party that would recommend the reform of the university's governance. Having stepped down from that position in 1993, he continued to research, teach and write, and in 2003 published The Story of Life, a book based on the first year undergraduate lectures he gave at Oxford. Southwood served as chairman of the Royal Commission on Environmental Pollution from 1981 to 1985, having been first appointed to the commission in 1974. Under his chairmanship, the 1983 report Lead in the Environment aroused public concern about lead pollution. He was chairman of the National Radiological Protection Board from 1985 until 1994, and also chaired the Working Party on Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) set up by the British Government in 1988. In 1993–1994 he was the first head of the department of environmental sciences and policy at the Central European University in Budapest. Southwood was also a contributing member of the Oxford Round Table, an interdisciplinary forum for the discussion of contemporary issues. A portrait of Sir Richard Southwood hangs at Merton College, Oxford.