Кіріспе
Монреальдегі радиостанция (1919–2010) – қазіргі радиостанцияның сол жиілігі.
the present radio station on the same frequency
CINW – Монреаль, Квебектегі ағылшын тіліндегі AM радиостанциясының соңғы шақыру таңбасы болды. Ол француз тіліндегі CINF бауырлас станциясымен бірге 2010 жылдың 29 қаңтарында сағат 19:00-де (ET) жұмысын тоқтатты. Corus Quebec компаниясына тиесілі және басқарылатын бұл станция 940 кГц жиілігінде, 50,000 ватт қуатпен, ашық арна ретінде, А класты станция ретінде жұмыс істеді. Монреаль қаласының орталығында қабылдауды жақсарту үшін сәл бағытталған антенна қолданылды. Тарихына байланысты, бұл станция Канаданың және әлемдегі ең алғашқы радиостанцияларының бірі саналады.
Тарих
Басқа көптеген алғашқы хабар тарату станциялары сияқты, осы станцияның алғашқы қызметі туралы мәліметтер жеткіліксіз. 1992 жылы жарық көрген «Listening In» атты канад радиосының тарихында автор Мэри Випонд: «XWA радиотелефониясымен тәжірибе жасаушыдан тұрақты хабар таратушыға (CFCF шақыру белгілерімен) бірте-бірте өзгеруінің бірнеше түсіндірмелері бар» және «XWA/CFCF станциясы тұрақты бағдарламалар таратуды қашан бастағанын нақты анықтау мүмкін емес» деп жазған. Бұл белгісіздік 1928 жылы станция директоры Оттавадағы Радио бөліміне «біздің алғашқы хабар таратуымыздың күнін білуге бола ма?» деп хат жазғанда айқын болды. Оған берілген жауапта: «Біздің құжаттарымызда осыған қатысты нақты мәліметтер жоқ, бірақ 1919 жылғы қысқы кештерінде Монреальде сіздің компанияңыз сынақ бағдарламаларын жүргізгенін, ал 1920 жылдың желтоқсанында сіздің тәжірибелік станцияңыз ‘XWA’ 1200 метрлік (250 кГц) толқын ұзындығында тұрақты, ұйымдастырылған бағдарламаларды бастағанын анықтадық» делінген.
XWA / 9AM (19191922)
CINW тарихы, әдетте, Канаданың Маркони сымсыз телеграф компаниясына лицензия берілген XWA эксперименталды стансасымен басталды деп айтылады. ("Канадалық Маркони"), бұл Лондондағы Маркони сымсыз телеграф компаниясының ("Британдық Маркони") толық меншігіндегі еншілес компаниясы болды. XWA-ның алғашқы лицензиясы 1914 жылдың 1 сәуірі мен 1915 жылдың 31 наурызы аралығында Родни көшесіндегі оқу мектебімен бірге берілді. Бұл Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери зерттеулер жүргізу үшін пайдаланылған Канадада жұмыс істеуге рұқсат етілген азау радиостанциялардың бірі болды. XWA хабарларын тарату бастапқыда Морзе кодын қолданатын "нүктелер мен сызықтармен" шектелді. Алайда, соғыс кезінде аудио хабарларын таратуды мүмкін ететін вакуумдық түтікшелер жасалды. 1919 жылдың көктемінде Канадалық Марконидің Артур Рунсиман Монреаль қаласының орталығында және Монреаль портында 500 вольттық батареямен жұмыс істейтін "Капитан Раунд" типіндегі вакуумдық түтікшелерді пайдаланып, дауыс беруді сынақтан өткізді, себебі үкімет соғыс кезінде әскери емес тұлғалар мен ұйымдар тарапынан радио қолдануға қатысты шектеулерді алып тастады. 1919 жылдың наурыз айында Канадалық Маркони "жақын арада Монреаль және оның айналасындағы маңызды орындарға жаңа сымсыз телефон орнатуды" жоспарлап отырғанын мәлімдеді, осылайша "халық алыс қашықтықтағы байланыстың соңғы жетістіктерін өздері сынап көре алады". Монреаль сауда кеңесінің президенті Дж.Н. Гриншилдстің көлік ғимаратындағы кеңсесіне де мұндай құрылғы орнату жоспарланған, ол "брокерлерге Кингстон, Оттава, Три Риверс және Квебек қалаларымен сөйлесуге мүмкіндік береді". 1919 жылдың басында Британдық Маркони Монреальдегі 173 Уильям көшесіндегі (кейін 1017 деп қайта нөмірленген) Канадалық Маркони ғимаратына тік пианиноға ұқсайтын 500 ватттық таратушымен бірге үлкен комбайн үстел жіберді. Екі жақты радиотелефон және ұзақ қашықтыққа радиотелеграфты іске қосуға қабілетті бұл құрылғы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін пайдасыз болды. Бас компания Канаданың қағаз және целлюлоза өнеркәсібінде мұндай таратушыларды олардың фабрикалары мен кеңселер арасында байланыс үшін пайдалануға коммерциялық қызығушылық болуы мүмкін деп үміттенді. Ол ғимараттың жоғарғы қабатына орнатылды және XWA шақыру белгісімен жұмыс істеді. Алғашқы сынақтар мен демонстрациялар радио хабарларын таратуға емес, нүктеден нүктеге байланыс үшін таратушыны пайдалануға көбірек назар аударды. Бұл үшін инженерлер қарапайым сөз тіркестерін қайта-қайта айтып, жауап келсе, тыңдап отыруға мәжбүр болды. 1919 жылдың желтоқсанына қарай компания XWA радиосы арқылы музыканы таратуды пайдаланып, адамдарды қабылдау құрылғыларын сатып алуға қызықтырып, осылайша Канадаға жаңа индустрияны енгізді, сондай-ақ "Әуесқой тәжірибелік біліктілік куәлігін" алу үшін қажетті емтиханды тапсыруға мүмкіндік берді. Бұл емтихан минут сайын бес сөзбен Морзе кодын жіберу және қабылдау қабілетін талап етті. 1922 жылдың қаңтар айында үкімет радио хабарларын қабылдауға ғана қызығушылық танытқан адамдар үшін жаңа лицензиялық санатты – жеке қабылдау стансасын енгізу арқылы кедергіні төмендетті. Бастапқыда бұл лицензиялар 1 доллар тұратын және жыл сайын жаңартылуы керек еді. XWA-ның жалпы аудиторияға арналған ойын-сауық туралы алғашқы деректі хабарлауы 1920 жылдың 20 мамырында кешке болды, ол кезде Канада Корольдік қоғамының аудиториясы үшін 175 шақырым қашықтықтағы Оттава астанасындағы Шато-Лориерде концерт дайындалды. Бұл "Ұлы соғыстың кейбір өнертабыстары" тақырыбында лекция оқыған Корольдік қоғамның докторы А. С. Ив ұйымдастырған радиотелефонияның алыс қашықтыққа жету мүмкіндігін көрсетудің бір бөлігі болды. Монреальде Канадалық Марконидің бас инженері Дж. О. Г. Канн хабарландырулар сериясымен хабарландыруды ашты, оның ішінде доктор Р. Ф. Рутанның бұрын жіберген мөрленген хабарын оқыды, бұл бір айдан кейін Лондонға жақын жердегі Эссекс графтығындағы Челмсфордтағы Маркони стансасында жасалған ұқсас хабарламаға қарама-қайшы, Деме Нелли Мелбаның қатысуымен, ол халықаралық назарын аударды. 2020 жылдың мамыр айында Canadian Post осы хабарламаның таралуының жүз жылдығын атап, екі ескерткіш марка шығарды. XWA ақырында радиоқабылдағыштар сатуды ынталандыру үшін тұрақты кестеде жұмыс істей бастады, ал бастапқыда станцияны Дарби Коутс дерлік жалғыз өзі басқаратын. (Коутс ұзақ уақыт радио хабарларын таратумен айналысты.) Санаға шыққандар үшін Sainte Catherines West музыка дүкенінен фонограф ойнатқышы мен пластинкалар берілді. Орындаушыларға жалақы төленбеді, сондықтан тікелей эфирде өнер көрсетуге жарнамалық әндерді насилендіретін адамдар, әуесқойлар (кейде таланттан гөрі көбірек ынтасы бар) және жаңа технологияға қызығушылық танытқан немесе жарнама іздеген кәсіби өнерпаздар қатысты. 1921 жылдың маусымына қарай хабар таратуға қызығушылық артып, Канадалық Маркони "Канадалық сымсыз журналды" шығаруды бастады, редакторы – Коутс, бастапқыда төрт беттік болған, бірақ радиоға өсіп келе жатқан қызығушылықты көрсете отырып, бір жылдан кейін жиырма бетке дейін ұлғайды. Бұл 1919 жылы бекітілген шақыру белгісі саясатының өзгеруімен және азаматтық радиостанцияларды қалпына келтірумен байланысты болды. (Хабар тарату лицензиялары осы уақытта жоқ еді.) 1921 жылдың қараша айындағы QST журналындағы қысқа хабарламада станцияның, енді 9AM қолданып, сейсенбі күндері сағат 20:00-де 1200 метрлік толқын ұзындығымен (250 кГц) аптасына бір рет хабар тарататыны айтылды.
КФКК (1922-1991)
1922 жылдың сәуірінде Канада үкіметі «радио телефон хабар тарату станциялары» үшін арнайы алғашқы лицензиялар беруді бастады. Бастапқыда барлық станциялар «CF», «CH», «CJ» немесе «CK» әріптерімен басталатын төрт әріпті шақыру белгілерін алды, сондай-ақ үшінші немесе төртінші әріп ретінде қосымша «C» әрпі қосылды. Бірінші жиырма үш станцияның ішінде Монреальдегі Канадалық Marconi компаниясына 440 метр (682 кГц) толқын ұзындығы және CFCF шақыру белгілері берілді. Кейін жаңа шақыру белгісіне негізделген «Канаданың біріншісі, Канаданың ең жақсысы» деген ұран қабылданды. Көптеген жиіліктердің өзгеруінен кейін, CFCF 1925 жылдан 1928 жылға дейін 730 кГц жиілігінде CKAC станциясымен бірге эфир уақытын бөлісті. 1933 жылы CFCF 600 кГц жиілігінде толыққанды жұмыс істеуге көшті, және осы жиілік 1999 жылға дейін станцияның тарату жиілігі болып қала берді. CFCF 1944 жылдан 1962 жылға дейін Канада радио хабар тарату корпорациясының Доминион желісіне қатысты; сонымен қатар, кемінде 1939 жылдан бастап АҚШ-тың NBC Blue Network желісінен кейбір бағдарламаларды да көрсетті. 1968 жылы Канада радио, теледидар және телекоммуникациялар комиссиясы (CRTC) барлық хабар тарату ұйымдарының 80% акциясы канадалықтарға тиесілі болуын талап етті. Осы жылдың басында Канадалық Marconi компаниясының британдық бас компаниясын Ұлыбританияның General Electric Company plc сатып алған еді. Осыған байланысты Канадалық Marconi өзінің барлық телерадио хабар тарату бөлімдерін – CFCF TV, CFCF (AM), CFQR FM және CFCX – сатуға мәжбүр болды. Станцияларды Оттава қаласындағы CJOH DT станциясының иесі Эрни Бушнеллге сату туралы келісім 1971 жылдың көктемінде Бушнелл қажетті қаржыландыруды қамтамасыз ете алмағандықтан сәтсіз аяқталды. Кейін 1971 жылы Канадалық Marconi станцияларды компьютерлік және телекоммуникациялық Multiple Access Ltd. компаниясына сатуға келісті, оның иесі Bronfman отбасы болды.
CINW және 940 кГц-ке көшу (1999)
CIQC Канада радио және телекоммуникация комиссиясынан (CRTC) 940 кГц жиілігіне көшуге рұқсат алды, бұл CBC-нің тікелей басқаратын CBM станциясының бұрынғы жиілігі (қазір CBME FM).
AM940 Монреальдің ең үлкен хиттері (2008)
2008 жылдың 6 маусымында CINW станциясы әңгімелік бағдарламаларын тоқтатып, 14 маусымда сағат 17:00-ден бастап ескі әндер форматına көшетінін хабарлады, себебі Монреаль нарығында жұмыс істеу қиындықтары туындады. Формат өзгерісіне дейінгі соңғы рейтингтік есеп бойынша станция Монреальдегі ағылшын тілді тыңдаушылар арасында 3,8% үлеске ие болып, алтыншы орында болды; бірақ бұл нарықтағы ең төмен рейтингті коммерциялық ағылшын тіліндегі радиостанциялардың бірі еді (CKGM (The Team 990) станциясынан жоғарырақ, бірақ CJAD және CBC Radio One сияқты сөздік бағдарламалар ұсынатын бәсекелестерінен қалып қойды). Тікелей эфир 1 шілде күні сағат 9:40-та жаңа таңғы эфир жүргізушісі Марк Денистің қатысуымен басталды.
Жабылу (2010)
2010 жылдың 29 қаңтарында Corus компаниясы CINW және CINF станциялары сол күні сағат 19:00-ден бастап нашар рейтингіге байланысты хабар таратуды тоқтататынын хабарлады. Тұрақты хабарлар сағат 10:00-де аяқталды да, бас менеджер Марк Диккидің жазылған хабарламасы қайталап берілді, онда станция жабылып жатыр және тыңдаушылар CFQR FM станциясына көшуге шақырылды. Хабар тарату күрт тоқтады – циклдық хабарламаның ортасынан үзіліп қалды, ресми қоштасу болған жоқ – сағат 19:02-де, түрлі шақыру белгілерімен және форматтармен 90 жылдық эфир аяқталды. CINW және CINF лицензиялары жою үшін CRTC-ге қайтарылды, ол 2010 жылдың 8 маусымында күшін жоюға келісім берді. Сол жылдың соңында Cogeco Corus компаниясының Квебектегі станция активтерін сатып алды; сатуға CINF және CINW үшін Кахнавакеде пайдаланылған хабар тарату құрылғылары мен жабдықтары кірді, бірақ жойылған жұмыс лицензиялары кірмеді.
Қысқа толқын релесі
1930 жылғы 25 желтоқсанда Канадалық Marconi компаниясы CFCF AM бағдарламаларын қысқа толқын радиосы арқылы 6005 кГц жиілікте және 4000 Вт қуаттылықпен тарату үшін VE9DR эксперименталды қысқа толқын релелік станциясын іске қосты. Реле Квебек штатының Драммондвилл қаласында орнатылған Marconi хабар таратушысын пайдаланды. Бұл хабар таратушы 1932 жылы Монреальге көшірілді. 1934 жылы станцияның шақыру белгілері CFCX болып өзгертілді. 1963 жылы хабар таратушы Кахнавакеге көшірілді, ол 1956 жылдан бері CFCF-тің AM хабар таратушысы орналасқан жері болды, қуаты 500 Вт-қа дейін төмендетілді. 1991 жылы CFCF CIQC болып өзгергенде, қысқа толқын релесі CFCX атауымен жалғасты. Кейін 1990-шы жылдары CFCX орнына CKOI FM станциясын бір уақытта таратуды бастады. 1999 жылы хабар таратушының ескіруіне байланысты қызметтен алынып, жөнделмеді немесе жаңасымен ауыстырылмады, соның салдарынан қысқа толқындық хабар тарату тоқтатылды.
AM 940
2011 жылдың мамырында Cogeco компаниясы Монреаль аймағы үшін Transports Québec компаниясымен бірлесіп екі жаңа AM жол қозғалысы туралы ақпарат радиостанциясын құруды жоспарлап отырғанын хабарлады. Ағылшын тіліндегі эфир CINW радиостанциясының бұрынғы 940 кГц жиілігінде таратылатын болады. Екі станцияның да 2011 жылдың күзінде іске қосылуы күтілуде, апта ішінде сағат 4:30-дан, ал демалыс күндері сағат 6-дан 1-ге дейін хабар тарату жоспарлануда. Екі станцияға да жаңа лицензиялар берілсе де, жаңа станцияның лицензиары CINW радиостанциясының бұрынғы лицензиары Metromedia CMR Broadcasting Inc. болды.
CFNV
2011 жылдың 29 шілдесінде CRTC бос 690 және 940 жиіліктеріне басқа өтініштерді қабылдауға кірісті, бұл Cogeco-ның станциялар жөніндегі жоспарларын күмәнді етті. 2011 жылдың 7 қыркүйегінде CRTC 940 жиілігіне үміткерлерді жариялады; Cogeco-ға қарсы бәсекелес – диктор Джек Титольманның ұлы Пол Титольман болды, ол 940 жиілігін ағылшын тілді жаңалықтар мен талқылаулар форматындағы станция үшін пайдалануды жоспарлаған. 2011 жылдың 21 қарашасында Титольманға жиілік берілді, бірақ ол бастапқыда 690 жиілігінде өтініш берген франкофондық жаңалықтар форматы үшін. 2014 жылдың 19 қыркүйегінде CRTC TTP тобына 600 және 940 жиіліктерінде хабар таратуды бастауға тағы бір жыл берді. Бұл 940 жиілігі үшін екінші және бастапқыда соңғы ұзарту болды, станцияға 2015 жылдың 21 қарашасына дейін хабар таратуды бастауға немесе лицензиясы жойылуы мүмкін екенін білдірді, алайда ол 2015 жылдың 30 қазанында тағы бір жылға жаңартылды, ал 2016 жылдың 21 қарашасы тоқтату күні ретінде белгіленді. 2016 жылдың 26 қазанында AM 940 жиілігінде сынақ сигналы таратыла бастады. Сол күні CFNV шақыру белгілері жарияланды. 2016 жылдың 16 қарашасында станция музыка мен жаңа станцияның іске қосылуын жариялайтын, сигналдың бұзылуы туралы хабарлауға арналған телефон нөмірі бар жазбамен әуеде сынақ жүргізуді бастады.
CFQR
2017 жылдың 28 маусымында CFNV-нің жоғарыда аталған иелері AM 600 жиілігінде сынақ хабарларын таратуды бастады. Шақыру таңбасы CFQR деп хабарланды (бұрынғы CFQR FM және қазіргі CKBE FM радиостанцияларымен ешқандай байланысы жоқ).
Басымдық мәртебесі
Оның әртүрлі түрлерінде, әсіресе CFCF ретінде, станция қызметкерлері 1920 жылдың 20 мамырындағы алғашқы хабар таратуына сүйене отырып, олардың станциясы Канададағы ең көне ғана емес, сонымен қатар "жоспарланған хабар таратуды" жасаған алғашқы станция болды деп жиі айтатын. Бұл мәлімдеме кеңінен қабылданбайды, себебі көптеген елдерде одан бұрын жарияланған радио хабарларының көптеген мысалдары бар. Бұл әсіресе АҚШ-та айқын, онда Чарльз Херрольд 1912 жылы Калифорния штатының Сан-Хосе қаласында алғашқы тұрақты апталық хабар таратуды жүргізген. Нью-Йорктегі De Forest Radio Телефон және Телеграф компаниясының 2XG станциясы 1916 жылдың қазанынан 1917 жылдың сәуіріне дейін тұрақты хабар таратуды жүргізіп, 1919 жылдың күзінде оны қайта бастады. Сонымен қатар, Нидерландыдағы PCGG станциясы 1919 жылдың 6 қарашасында апталық хабарларын бастады, ал Англияның Челмсфорд қаласындағы Маркони станциясы 1920 жылдың 23 ақпанынан 6 наурызына дейін күн сайын екі жарты сағаттық жаңалықтар мен ойын-сауық бағдарламаларын таратып тұрды.