Кіріспе
Антон Дэвид Оливер (9 қыркүйек 1975 жылы туған) – Жаңа Зеландия регби одағының бұрынғы ойыншысы. Ол бұрын Марлборо (қазіргі Тасман командасының ізашарларының бірі) және Отаго командаларында Ұлттық провинциялық чемпионатта және Air New Zealand кубогында хукер ретінде ойнаған, ал Super Rugby-де "Highlanders" командасымен он екі маусым өткізген. Ол ел құрамасы сапында 59 матч өткізіп, бір кезде "All Blacks" командасының капитаны болды. Антонның әкесі Фрэнк Оливер де "All Blacks" капитаны болған, осылайша олар тарихтағы алғашқы және жалғыз әке-бала "All Blacks" капитандығын атқарған адамдар болып табылады. Оның інісі Джеймс Оливер "Horowhenua Kapiti" (11 ойын), "Manawatu" (43 ойын) командаларында фланкер және 8-нөмірлі ойыншы ретінде ойнады және 2013 жылы Жаңа Зеландия университеттері командасының капитаны болды.
Ерте өмір
Оливер 1975 жылдың 9 қыркүйегінде Инверкаргилде дүниеге келді және өмірінің алғашқы жылдарын Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі бірнеше шағын қалаларда өткізді. Жеті жасында ол Бленхаймге көшіп келді, ол 1993 жылы Марлбороу ұлдар колледжінің бас оқушысы болды. Осы кезеңде Антон Жаңа Зеландияның барлық жастағы регби командаларына – 17 жасқа дейін, 19 жасқа дейін, 21 жасқа дейін және Жаңа Зеландия орта мектептері командасына қатысып, олардың барлығына капитан болды. Ол бастапқыда 17 жасқа дейінгі Жаңа Зеландия құрамасында 8-ші нөмірде ойнады. Келесі жылы ол позициясын хукерге (алдыңғы қатар ойыншысы) ауыстырды және он алты жасында Нельсон Бейске қарсы Марлборо үшін провинциялық дебют жасады. Ол 1993 жылы Жаңа Зеландия орта мектептері және 19 жасқа дейінгі құрамаларын да басқарды. 1994 жылы ол 19 жасқа дейінгі Жаңа Зеландия құрамасының (қайтадан капитан) және 21 жасқа дейінгі Жаңа Зеландия құрамасының құрамына ілікті, ал келесі екі жыл бойы 21 жасқа дейінгі құрама үшін өнер көрсетіп, соңғы жылы команданың капитаны болды. Антон 1994 жылы Отаго университетінде оқу үшін Данидинге барып, келесі 14 жылын сонда өткізді. 1994 жылы Отагоның бірінші командасы сапында дебют жасады және 13 жыл Отаго үшін ойнады. Оливер сонымен қатар «Хайлендерс» регби командасында өнер көрсетіп, «Хайлендерс» үшін ең көп ойын өткізген рекордты – 127 ойынды орнатты. Оливер екі команданың да капитаны болды. Ол сонымен қатар коммерция (қаржы) және дене шынықтыру салаларындағы мамандықтарды бітірді, сонымен қатар толық кәсіби регби ойыншысы болды.
Барлығы қара нәсілділер
Оливер 1995 жылы 19 жасында Бледисло кубогының сынақ матчында резерв ретінде алғаш рет «All Blacks» құрамына іліккен. Ол тікелей Жаңа Зеландияның 21 жасқа дейінгі құрамасынан шақырылған. Келесі жылы Оңтүстік Африканың Порт-Элизабет қаласында Шығыс Провинциясына қарсы «All Blacks» сапындағы алғашқы ойынын өткізді. Қызығы, оның әкесі дәл сол жерде, сол командаға қарсы «All Blacks» үшін алғашқы ойынын өткізгеннен кейін, шамамен жиырма жыл өткен. Оливер 1997 жылы Фиджиға қарсы өзінің алғашқы тестілік матчын өткізді. 2001 жылы «All Blacks» капитаны болып тағайындалғанда Оливер «All Blacks» үшін әке мен ұлдан тұратын алғашқы капитандық дуэтті құрды. 1978 жылы «All Blacks» командасын басқарған Фрэнк Оливер – Жаңа Зеландия регбиінің беделді тұлғаларының бірі болған. 2002 жылы Супер-12 маусымының соңында Ахилл сіңірінің жарылуына ұшырады, осының салдарынан ол «All Blacks» маусымын толығымен өткізіп алуға мәжбүр болды. Оливер келесі жылы қайтадан «All Blacks» құрамына енді, ал Рубен Торн енді команда капитаны болды. Оливер Австралияда өткен Әлем Чемпионатына қатыспады, бірақ 2004 жылы жыл соңындағы турнеге күтпеген жерден шақырылды. Бұл жаттықтырушылар штабының 1995-97 жылдардағы «All Blacks» командасын сипаттаған алдыңғы қатардағы күшке қайта оралуға ниеттенгенін көрсетті. Сол кезден бастап 2007 жылғы Регби Әлем Чемпионатынан халықаралық регбиден зейнеткерлікке шыққанға дейін ол «All Blacks» үшін бірінші нөмірлі хукер ретінде ойнады немесе Кевин Меаламумен бірінші нөмірлі орын үшін күресті. Барлығында ол 298 жоғары деңгейдегі ойын өткізді [2] және 13 жыл бойы «All Blacks» құрамында болды – бұл таңғаларлықтай ұзақ мерзім және Оливердің қабілетіне, төзімділігіне және табандылығына куәлік. Оливер «ойлы регбиші» деп танылды және 2005 жылы жарық көрген «Антон Оливер, Ішкі» атты автобиографиялық кітабында қазіргі заманғы «All Blacks» алдында тұрған көптеген мәселелерді талқылады, бұл мәселелер бұрын кеңінен талқыланбаған. «Ішкі» кітабы білімді, көреген және регби әдебиетінің дәстүрлі емес туындысы ретінде жоғары бағаланды.
Қаралар тобынан кейін
2007 жылдың мамыр айында Антон Оливер регби әлем чемпионаты аяқталғаннан кейін француздық «Тулон» регби клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол әлемдік регбидің аңыздарымен бірге ойнады, олардың ішінде Спрингбок Виктор Матфилд, бұрынғы Уаллаби капитаны Джордж Греган, бұрынғы All Black Эндрю Мехертсен және бұрынғы All Black капитаны Тана Умага болды. Отагода 14 жыл регби ойнағаннан кейін Оливер өзгеріс жасау уақыты келді деп шешті. Ұлыбританияда регби ойнау туралы көптеген ұсыныстардан бас тартып, Оливер Францияда ойнауды жөн көрді, себебі ол бұл елдің мәдениетке деген құштарлығына сай келеді деп ойлады. Оливер «Тулонның» Pro D2 титулын жеңіп алуына және келесі маусымдағы Top 14 лигасына автоматты түрде өтуіне көмектесті. Бірақ бір жылдан кейін «Тулонды» тастап, кәсіби регбиден зейнеткерлікке шығып, Оксфорд университетіне жоғары білім алуға кетті.
Зейнеткерлік
Оксфорд университетінде Оливер Вустер колледжінде биологиялық әртүрлілік, қорғау және басқару саласы бойынша магистр дәрежесін оқыды. Оның диссертациясы үшін Фиджи архипелагының шеткі аралдарына, Рингголд аралдарына бір айға зерттеу сапары жасады, онда ол кедейлік пен табиғатты қорғау арасындағы байланысты зерттеді. 2008 жылы Кембриджге қарсы өткен Varsity матчында маңызды рөл атқарды, бұл Оксфордтың төрт жылдан кейінгі алғашқы жеңісі болды. [4][5]
Оливер келесі үш жылды Лондонда тұрып, жұмыс істеумен өткізді. Қазіргі таңда ол Лондондағы M&G активтерді басқару компаниясында M&G-нің жаһандық акциялар тобының корпоративтік басқаруына жауапты лауазымда жұмыс істейді. Осы кезеңде ол Кембридж университетінде Executive MBA бағдарламасын оқып, Пемброк колледжінің мүшесі болды. Оливердің диссертациясы бизнестегі басшылыққа, әсіресе мәнді түсіну мен мәнді беруге қатысты: басшылар қалай белгісіз, хаотикалық экономикалық жағдайды түсінеді, содан кейін осы ақпаратты әртүрлі мүдделі тараптарға қалай жеткізеді және оған "мағына береді".
Регбиден тыс өмір
Оливер спортқа, академиялық саладағы ізденістерге, өнерге және түрлі экологиялық, әлеуметтік және саяси мәселелерге деген сирек қызығушылығы мен белсенді қатысуы үшін заманауи Жаңа Зеландияның қайта жаңарған адамы ретінде танымал. Ол өнерді ынталы түрде қолдайды және бірнеше белгілі Жаңа Зеландия ақындарымен, жазушыларымен және суретшілерімен жақын дос. Ол Саймон Ричардсонның мәдени және спорттық стереотиптерге сын бағыттаған реалистік суреті үшін жалаңаш түрде поза берді, бірақ ол суретшінің моделі екенін жұртшылыққа жария етуді жоспарламаған еді. 2013 жылы Оливер Жаңа Зеландия симфониялық оркестрімен бірге елді аралап, Прокофьевтің «Петр мен қасқыр» шығармасын оқып берді. Тур аясында Оливер бірнеше мектепке барып, өнердің олардың өміріндегі рөлін, әсіресе өнердің адамның өзінің нағыз жанын табуындағы және өзімен терең эмоционалды байланыс құру құралы ретіндегі рөлін түсіндірді. Ол сондай-ақ Save Central мүшесі болды және Meridian Energy компаниясының жоспарлаған 630 МВт жел электр стансасы – Project Hayes жобасына қарсы өткір сыншы болды. Save Central жоғары соттағы соңғы отырыста жеңіске жетті және Project Hayes жобасына рұқсат берілмеді. Оливер сол кездегі All Black ойыншысы ретінде бұл мәселеге қатысуы өте сирек және даулы жағдай болды. Соңғы кезде Оливер Fish and Game ұйымының суды сақтау жөніндегі өкілі болып, Жаңа Зеландиядағы өзендердің ластануы және шамадан тыс пайдалану мәселелеріне назар аударды. Ол қоршаған орта мәселелері туралы «Landfall» әдеби журналында мақалалар жазды. Оливер Marlborough Boys' College мектебінің онжылдықтың үздік спортшысы атанды және Отаго университетінің Даңқ залына енгізілді. Ол сонымен қатар KEA ұйымының «World Class New Zealanders» тізіміне де кірді. Оливер «Inside» атты автобиографиялық кітабын жазды және үш деректі фильм көрсетті. Ол бірнеше экологиялық және балалар денсаулығын қорғау ұйымдарының меценаты және елшісі, соның ішінде сарыкөз пингвинге көмектесетін Yellow-eyed Penguin Trust қорының және климаттың өзгеруін азайтуға бағытталған жастар ұйымы Generation Zero-ның меценаты. Ол Cure Kids қайырымдылық қорының елшісі, балалардың өмірін қауіпке тікейтін ауруларға ем табу үшін зерттеулерді қаржыландыратын ұйым, және Shackleton Foundation-ның елшісі, бұл ұйым жас көшбасшыларды және әлеуметтік кәсіпкерлерді мүңкісіз жағдайға түскен және әлеуметтік жағынан шеттетілген жастардың өмірін жақсартуға бағытталған жобаларды қолдайды.