Кіріспе
Альберт Харольд Рукс (29 желтоқсан 1891 – 1 наурыз 1942) – Екінші дүниежүзілік соғысында қаза болғаннан кейін «Құрмет медалімен» марапатталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны.
Өмірбаян
Альберт Харольд Рукс 1891 жылғы 29 желтоқсанда Вашингтон штатының Колтон қаласында дүниеге келген. Ол 1910 жылғы 13 шілдеде АҚШ Әскери-теңіз академиясына мичман болып түсіп, 1914 жылғы 6 маусымда бітіргеннен кейін прапорщик шеніне ие болды. Келесі жеті жылда, соның ішінде 1917-1918 жылдардағы Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында, ол бірнеше кемеде қызмет етті, олардың ішінде «Батыс Вирджиния», «Сент-Луис» кемелері болды. Ол «Пайк», «B 2», «F 2» және «H 4» су асты кемелеріне қолбасшылық етті. 1921 жылы лейтенант Рукс Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Он екінші әскери-теңіз округінің штабына қосылды және 1925 жылға дейін сол жерде қызмет етті, сол жылы ол лейтенант-коммандер шеніне көтерілді. Одан кейін үш жыл «Нью-Мексико» линкорда, сосын АҚШ Әскери-теңіз академиясында қызмет етті. 1930 жылы ол «Нортгемптон» жаңа крейсерін іске қосуға көмектесті және 1933 жылға дейін оның құрамында болды, содан кейін екінші рет Әскери-теңіз академиясына оралды. 1936 жылғы ақпанда командир Рукс жаңа эсминец «Фелпс»-тің іске қосылуын қадағалады және 1938 жылға дейін оның командирі болды. Оның келесі міндеті – Әскери-теңіз колледжінде оқушы болып табылу болды, ал оқуын аяқтағаннан кейін сол мекеменің штабында қызмет етті. 1940 жылғы 1 шілдеде, әлі де Колледжде оқып жүргенде капитан шеніне өрледі. 1941 жылы Рукс Азиялық флоттың флагманы – «Хьюстон» ауыр крейсерінің басқаруын өз қолына алды. Ол кемесін Тынық мұхитындағы соғыстың қиын үш айынан өткізді, онда Азиялық флот пен оның британдық және голландтық әріптестері Оңтүстік-Шығыс Азияға, Филиппинге және Шығыс Индияға басып кірген жапондық күштерге қарсы күресті. «Хьюстон» және оның командирі 1942 жылғы 1 наурызда Сунда бұғазы шайқасында қаза тапты. Капитан Рукс «USS Хьюстонның командирі ретінде 1942 жылғы 4 ақпан мен 27 ақпан аралығында көрсеткен ерекше ерлігі, көрнекті батылдығы, жауынгерлік іс-қимылдарындағы қайраткерлігі және кәсіби міндетін өтеудегі еңбегі үшін» Мақтау медалін алды. Осы кезеңде «Хьюстон» алты әуе шабуылынан және бір ірі теңіз шайқасынан аман қалды, жауға елеулі зиян келтірді, ал өзі бір әуе шабуылында және теңіз шайқасында ауыр зақымдар алды. Капитан Рукс жаудың салдарынан көпірде қаза тапты және батыл күрестен кейін кемесімен бірге суға батып кетті.
St. Louis. He commanded the submarines Pike, B 2,
F 2, and H 4. In 1921, Lieutenant Rooks joined the staff of the Twelfth Naval District, at San Francisco, California, remaining there until 1925, the year he was promoted to lieutenant commander. He next spent three years on board the battleship New Mexico, followed by duty at the U. S. Naval Academy. In 1930, he helped commission the new cruiser Northampton and served on her until 1933, when he returned to the Naval Academy for a second tour. In February 1936 Commander Rooks placed the new destroyer Phelps in commission and remained as her commanding officer until 1938. His next assignment was as a student at the Naval War College, and, upon completion of his studies, he served on that institution's staff. He was promoted to the rank of captain on July 1, 1940, while still at the War College. In 1941 Rooks took command of the heavy cruiser Houston, flagship of the Asiatic Fleet. He took his ship through the painfully difficult first three months of the Pacific War, when the Asiatic Fleet and its British and Dutch counterparts fought desperately against an overwhelming Japanese onslaught into Southeast Asia, the Philippines and the East Indies. Both Houston and her commanding officer were lost in the Battle of Sunda Strait, on March 1, 1942. Captain Rooks posthumously received the Medal of Honor for "extraordinary heroism, outstanding courage, gallantry in action and distinguished service in the line of his profession as Commanding Officer of the USS Houston during the period of 4 to February 27, 1942, while in action with superior Japanese enemy aerial and surface forces." During this period Houston survived six air attacks and one major naval engagement, doing considerable damage to the enemy while being heavily damaged herself in one air attack and in the naval engagement. Captain Rooks died on the bridge as a result of enemy inflicted wounds and went down with his ship after her courageous fight against overwhelming odds.
Атаулар мен құрметтер
1944 жылы "Рукс" эсминці капитан Рукс құрметіне аталды. АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы Вашингтон штатындағы Уолла-Валла қаласынан шығысқа қарай 8 шақырым жерде орналасқан, капитан Рукс құрметіне аталған Рукс паркін күтіп ұстайды.