Кіріспе

Руделл Ститч (7 қаңтар 1933 – 5 маусым 1960) – Кентукки штатының Луисвилл қаласынан шыққан кәсіби боксшы. Ол жеңіл салмақта әлемдегі екінші боксшы саналды және Исаак Логарт, Яма Бахама, Чико Вежар, Гаспер Ортега, Луис Мануэль Родригес, Ральф Дупас, Холли Мимс және Стэн Харрингтон сияқты көптеген талапкерлермен жұдырық тістесті. Ститч Огайо өзенінде досын судан құтқаруға тырысып батқанда қаза тапты.

Бокс карьерасының алғашқы жылдары

Жеңіл және орта салмақта бокспен айналысқан Ститч 57 аматорлық жекпе-жектің 45-інде жеңіске жетті. Ол 1951, 1952, 1953, 1955 және 1956 жылдары Кентукки штатының чемпионатында жеңіске жетті. Ститч 1956 жылы Чикагоның «Алтын қолғаптары» жартылай финалына және Ұлттық ААУ турнирінің финалына өтті. Бад Брунерді менеджері және жаттықтырушысы ретінде алып, Ститч 1956 жылы кәсіби бокс мансабын велтер салмақта бастады. Ол алғашқы үш кәсіби жекпе-жегін жеңіп, төрт раундтық дауыс берумен Арт Глассқа жеңіліп қалды. Алғашқы кәсіби жеңілісінен кейін екі нокаутпен жеңіске жетіп, содан кейін Арт Гласспен өткен реванш жекпе-жегінде алты раундтық дауыс берумен жеңіліп қалды. Тағы екі жеңіске жеткен соң, Ститч сегіз раундтық дауыс берумен орта салмақтағы Педро Брэдлиден жеңіліп қалды. Көңілін көтеру үшін Ститч бокс мансабын жалғастыра жүріп, ет өңдеу зауытында толық жұмыс істеді. Оның әйелі, бір қызы және бес ұлы болды.

Жарысқа қатысу

Алты рет қатарынан жеңіске жеткен соң, Ститч әлемдегі екінші салмақтағы Айзек Логартпен жекпе-жек өткізді. Бұл жекпе-жек 1958 жылғы 27 тамызда Луисвиллдегі Джефферсон округінің қару-жарақ қоймасында өтті. Рейтингсіз Стич, Логартты он раундтық бірауыз шешіммен жеңді. 1958 жылғы 6 қазанда олар Нью-Йорктегі Сент-Николас аренасында реванш өткізді. Стич велтер салмағы бойынша оншы орында болды. Логарт 11–5 есебімен фаворит болып, бесінші орында тұрды. Бұл шайқас өте тартысты болды. Логарт күшті финиш жасап, он раундтық бірауыз шешіммен жеңіске жетті. 1958 жылғы 26 қарашада Стич Луисвиллдегі Экспозиция орталығында 52 кәсіби жеңісі бар ветеран Яма Бахамамен кездесті. Стич Бахаманы он раундтық бірауыз шешіммен жеңді. 1958 жылғы 28 желтоқсанда Стич Луисвиллдегі Джефферсон округінің қару-жарақ қоймасында орта салмақтағы Чико Вежарды он раундтық бірауыз шешіммен жеңді. Ол 83 жекпе-жегінде жеңіске жеткен Вежарға 11½ фунт салмақ берді. Стичтің 1959 жылғы 6 ақпанда Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гарденде өткен Гаспер Ортегамен алғашқы жекпе-жегі оның мінез-құлқын көрсетті. Үшінші раундта кездейсоқ бас соқтығысу болды. Стич жарақат алмады, бірақ Ортега шатқаяқтап қалды. Стич артқа шегініп, Ортеганың есін жинауына мүмкіндік берді: ол мұндай жағдайда қарсыласын пайдалануға сенбеді. Ортега он раундтық бөлінген шешіммен жеңіске жетті, бірақ Стичтің спорттық әдепкілігі оған көп құрмет әкелді. 1959 жылғы 8 мамырда Сиракузада (Нью-Йорк) реванш өтті, Стич он раундтық бірауыз шешіммен жеңіске жетті. Ортегамен реванш күні Стич Огайо өзенінде суға батып бара жатқан адамды құтқарғаны үшін Карнеги Батырлар қорынан қола медаль алды. 1958 жылғы 18 қыркүйекте Жозеф Шифкар, инженерлер корпусының жұмысшысы, өзенге құлап, суға батып кетті. Балық аулап жүрген Стич суға кіріп, Шифкарды ұстады. Ағын Стичті аяғынан жығып жіберді, бірақ ол Шифкарды берік ұстап тұрды. Стич оны су бетінде ұстап, су астындағы алты метр тереңдіктегі жартастардың үстінен 68 фут қашықтыққа итерді. Содан кейін жас жігіт суға кіріп, Стичке Шифкарды қауіпсіз жерге сүйреуге көмектесті. Стич Руди Сойерді 1959 жылғы 1 шілдеде Луисвиллде бірінші раундта нокаутқа түсірді. Алдыңғы жекпе-жегінде Сойер болашақ әлем чемпионы Бенни Паретке он раундтық бірауыз шешіммен жеңіліп қалды. Стичке нокаутпен жеңілу Сойердің мансабындағы жалғыз тоқтатылған жеңіліс болды. 1959 жылғы 26 тамызда Стич Луисвиллдегі Мемлекеттік жәрмеңке алаңында болашақ әлем чемпионы Луис Мануэль Родригеспен жекпе-жек өткізді. Стич велтер салмағы бойынша екінші, ал Родригес жетінші орында болды. Родригес он раундтық бөлінген шешіммен жеңіске жетіп, есебін 23–0-ға жеткізді. Келесі жекпе-жегінде әлемдегі сегізінші орында тұрған Стич 7 қазанда Луисвиллдегі Freedom Hall-да Ральф Дупаспен жекпе-жек өткізді. Дупас болашақ жасөспірімдер арасындағы орта салмақтағы әлем чемпионы, үшінші орында тұрды және 77 кәсіби жеңіске ие болды. Стич он раундтық бірауыз шешіммен жеңіске жетті. Дупасты жеңгеннен кейін Стич орта салмақта әлемнің сегізінші нөміріндегі Холли Мимске қарсы жекпе-жек өткізді. Бұл жекпе-жек 1959 жылғы 23 қарашада Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында өтті. Стич он раундтық бөлінген шешіммен жеңіске жетті. Стич 1960 жылғы 6 қаңтарда Чикагода Карл Хаббардпен жекпе-жекке дайындалып жатқанда, Иллинойс штатының спорттық комиссиясы оның сол көзінде катаракта бар екенін анықтап, жекпе-жекке қатысуын тоқтатты. Ол үйге оралып, Луисвиллдегі екі көз дәрігерінен тексеріліп, катарактаның оның мансабын тоқтатуға жеткіліксіз екенін анықтады. Стич 1960 жылғы 17 ақпанда рингке оралып, төрт раундта Чарли "Томбстоун" Смитты нокаутқа түсірді. Стич тағы да әлемдегі екінші орында тұрды, 1960 жылғы 2 мамырда Сиднейдегі Сидней стадионында Ральф Дупаспен реванш өткізді. Олар 11 мың көрерменнің алдында шайқасты. Дупас басында баяу болғаннан кейін күшті өрбуге ұшырады, жылдамдығы мен бокс шеберлігін пайдаланып ұпай жинады. Дупас 12 раундтық бірауыз шешіммен жеңіске жетті. 1960 жылғы 24 мамырда Стич Гавайидің Гонолулу қаласында Стэн Харрингтонмен жекпе-жек өткізді. Жеңіліс алдында қалған Стич екінші жартысында қарқынын күшейтіп, он раундтық бірауыз шешіммен жеңіске жетті. Бұл жеңісі оның көрсеткішін 27–7, 13 нокаутқа жеткізді. Стич Луисвиллдегі Кассиус Клей атты әуесқоймен жаттығу жүргізетін, кейін Мұхаммед Али ретінде танымал болды. Жас Али кейде Бад Брунердің Headline Boxing Gym-інде жаттығып, өзін тәжірибелі Стичке сынап бақты. Бұрынғы боксшы және промоутер Рич Килинг: «Кассиус күн сайын: «Мен ертең қайта келем, мен сені жеңемін» деп айтып кететін. Бір-екі аптадан кейін оралды. Ол Стичке жеңіле алмады». Стичтің қазасынан үш ай өткен соң, Али 1960 жылғы Рим Олимпиадасында алтын медаль жеңіп алды.

Өлім

1960 жылы 5 маусымда Ститч Бад Брунермен, Брунердің ұлы және оның досы Чарльз Оливермен балық аулауға барды. Олар McAlpine құлыптары мен бөгеті астындағы тасты жартаста балық аулап жатқанда Оливер сығалап түсті. Ол Стичті ұстап алды, және екеуі де Огайо өзеніне құлады. Жағаға қайтып жүзіп бара жатқанда, Ститч Оливердің айқайын естіп, оны құтқаруға кері қайтты. Ауыр су өткізбейтін киімдер мен пальтолардың салмағынан Стич пен Оливертің екеуі де толқынды суға батып кетті. Олардың денелерін сағаттардан кейін жағалау күзетшілері тапты. Ститч Луис Мануэль Родригеспен реванш жекпе-жегіне қол қоюға бір күн қалғанда көз жұмды. Бұл кездесу 1960 жылдың 24 шілдесінде өтуі тиіс болған. Родригес 1960 жылдың 6 шілдесінде Луисвиллдегі Freedom Hall аренасында бұрынғы әлемнің орта салмақтағы чемпионы Виргиль Акинспен жұдырық тірестірді. Промоутер Билл Кинг Стичтің жесірі мен алты баласына түскен табыстың 35 пайызын бөлді. Бад Брунер Акинстің екінші боксшысы болуға шақыруды қабылдады. Ститчтің қайтысынан кейін бір ай өткен соң, Ұлттық бокс қауымдастығы Рюделл Ститч Есімдігі сыйлығын тағайындады, ол рингте және одан тыс жерде ең жоғары спорттық рухта көрсететін кәсіби боксшыға жыл сайын табысталатын болды. Өзінің ұлы құрбандығы үшін Ститч Карнеги Батырлар Қорынан күміс медальмен марапатталды. Карнеги Батырлар Қорының екі медалін тек үш адам ғана алған. Стичтің, Hope Presbyterian шіркеуінің қарттарының бірі, жастық шағында көп естіген Киелі кітаптағы аят оның екі Карнеги Батырлық медалінің шетін айналдыра жазылған: "Адам досы үшін өмірін беруден артық сүйіспеншілік жоқ" (Жохан 15:13).

Отбасы

1964 жылғы 20 қаңтарда Стичтің жесірі Роза Мэй Стич үйінде атып өлтірілді, ал оның алты баласы көрші бөлмелерде ұйықтап жатқан еді. Ол, өзін-өзі өлтіруге дейін кісі өлтірген деген болжаммен, осы оқиғаның құрбаны болды. Оның денесі, көкірегінің жоғарғы бөлігінде оқ жарасымен, ванна бөлмесінің есігіне сүйеніп жатыр. Ол кезде танысқан Филандер Браянт бірнеше метр қашықтықта бас жарақатымен табылса, келесі күні қайтыс болды. "Әжеміз әкеміз қайтыс болғаннан кейін Детройттен келді, ал анамыз қайтыс болғаннан кейін бізді бөліп жібермей, үйдің ішінде бәрімізді бірге ұстады", - деп еске алды үлкен баласы Дональд Ститч. "Ол бізді шіркеуге апарып, күндізгі жұмыста жұмыс істеді, әлеуметтік жәрдемақы алды, біз ешнәрседен мұқтаж болған емеспіз. Жарық ешқашан сөнбеді". Дональд Ститч футбол ойнап, Джексон мемлекеттік университетіне оқуға түсуге стипендия алды. Стичтің кіші ұлы Дэрил әуесқой боксшы болды және Бад Брунерден жаттығу алды. 1982 жылғы 9 қазанда Ститч АҚШ/АБФ Кентукки қауымдастығының ашық чемпионатының велтер салмағы бойынша жартылай финалда Чарльз Лавпен жұдырыққа түсті. Бұл жекпе-жек өте қызыл болды. Ститч бір рет ескерту алды, ал Лав екі рет. Кездесу бірінші раундтың 1:55-те Ститчтің пайдасына тоқтатылды. Тоқтатылғаннан кейін Лав өзінің бұрышына барып, орындыққа отырып, кейін есінен танып құлады. Ол ауруханаға жатқызылып, миындағы қан құйрылған жерлерді жою үшін екі операция жасалды. Лав жекпе-жек өткеннен кейін алты күннен кейін қайтыс болды.

Туған жері

2013 жылдың 5 маусымында, оның қайтыс болғандығының 53 жылдығында, Ститч Луисвиллдегі үлкен Hometown Hero суретімен құрметке бөленді. Сурет 4th Street Live! тұрақ қоймасының қабырғасына, Бесінші көшеде, Еске алу соборының жанында орналастырылды. Ститч 2002 жылы Greater Louisville Pride Foundation ұйымы құрған бағдарлама бойынша Туған қаланың Батыры суретімен құрметтелген 22-ші луисвиллдық болды. Басқалардың арасында Мұхаммед Али, Пи-Ви Риз, Мэри Т. Мигер, Пэт Дей, Пол Хорнунг, Даррелл Гриффит және Фил Симмс сияқты спортшылар, сондай-ақ Kentucky Fried Chicken негізін қалаушы Харланд Сандерс, суретші Эд Гамильтон, баскетбол жаттықтырушысы Денни Крум, актер Виктор Матур және тележурналист Даян Сойер бар. Ститч 2014 жылы Кентукки Атлетикалық Даңқ залына енгізілді. Әрбір енгізілген адам Луисвиллдің Азаттық залында орналасқан қола тақташамен еске алынады. Кентукки әнші-сазгері Микки Кларк, бұрын Ститчпен таңертеңгі жаттығулар жасаған, 2014 жылғы "Reasons & Rhymes" альбомында екі әнмен досына құрмет көрсетті. Альбом "Song for Rudell (Stitch)" және "Rudell's Story" - Ститчтің ұлының әкесі туралы айтқан жазбасымен аяқталады.