Кіріспе

Маргарет () – 2011 жылы түсірілген американдық эпикалық психологиялық драмалық фильм. Фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын Кеннет Лоннерган жасаған. Басты рөлдерде Анна Паквин, Жан Рено, Мэтт Дэймон, Марк Раффало, Дж. Смит Камерон, Джинни Берлин, Эллисон Дженни, Мэтью Бродерик, Киран Калкин, Оливия Тирлби және Розмари ДеУит ойнайды. «Маргарет» фильмі 2005 жылы түсірілді және бастапқыда Fox Searchlight Pictures компаниясы сол жылы көрсетуге жоспарлаған еді, бірақ Лоннерган қанағаттандыратын соңғы нұсқасын жасауға тырысқанда бірнеше рет кешіктірілді, соның салдарынан бірнеше сот процесі болды. Сот дауы 2014 жылы аяқталды. Студия фильмнің ұзақтығы 150 минуттан аспауы керек деп талап еткенмен, Лоннерганның қалаған нұсқасы үш сағатқа жуық болды. Мартин Скорсезе мен Тельма Шонмейкер Лоннерган бекіткен 165 минуттық нұсқаны монтаждауға көмектесті; алайда, продюсер Гэри Гилберт оны мақұлдамағандықтан, бұл нұсқа жарық көрмеді. Ақырында, Fox Searchlight Pictures 2011 жылдың 30 қыркүйегінде АҚШ-та шектеулі көрсетуде 150 минуттық фильмді шығарды, ол сыншылардан жағымды пікірлер алды. Кейбіреулер оны тым ұзақ деп есептесе де, актерлік шеберлігі үшін мақтады және кейіннен жылдың үздік фильмдерінің тізіміне енді. Сыншылардың мақтауы уақыт өте келе артты, қазір «Маргарет» 2000-шы жылдар мен 21-ші ғасырдың ең жақсы фильмдерінің бірі саналады және BBC сыншыларының 21-ші ғасырдың 100 ең ұлы фильміне жасаған сауалнамасында 31-орынға ие болды. Лоннерган қосымша түсірілген материалдарды, жаңартылған музыкалық қосымшаны және дыбыс жазбасын қамтитын үш сағаттық кеңейтілген нұсқасын аяқтады, ол 2012 жылдың шілдесінде DVD форматында жарық көрді. Фильмнің атауы Джерард Мэнли Хопкинстің «Көктем мен күз: жас балаға» атты өлеңінен алынған, ол Лизаның ағылшын тілі сабағында талқыланады.

Сюжет

17 жасар Манхэттен студенті Лиза Коэн Үстіргі Вест-Сайдта сауда жасап жүргенде, оның қозғалып жатқан автобусы қасынан жүгіріп бара жатқан автобус жүргізушісі Джеральд Мареттимен қарым-қатынаста болады; ол өзіне алаңдауға жол береді, бұл оны кейін Лизаның қолында қайтыс болған Моника Паттерсон атты жаяу жүргіншіге соққы беруге әкеледі. Бастапқыда Лиза полицияға жүргізушінің көк сигнал бар екенін айтады, бірақ кейін өкінішпен өз әңгімесін өзгертеді. Лизаның анасы Джоанмен қарым-қатынасы қиын, ол актриса, жақында бір спектакльде ойнап, табысқа жетті. Олар кейде ұрысып жатады, ал Лиза Джоанның театрдағы табысына және оның жаңа жігіті Рамонға қатысты екіталай. Осы арада Лиза әкесімен оның үйіне сапарға шығуға қатысты екі жаққа барып, сөйлесіп жатыр. Лизаның өмірі әртүрлі бұрыштарға ұласады: ол математика мұғалімі Аарон Кайемен флирт жасайды, бұл кейін олармен жыныстық қатынасқа түседі, оның сыныптасы Пол Хиршке пәктігін жоғалту туралы шешімі және сыныптастарымен саясат пен терроризм туралы әртүрлі қызу пікірталастар. Көп уақыттан кейін ол басқа мұғалімнің қатысуымен, Caije-ге өзінің аборт жасағанын және әкесінің кім екенін білмейтінін айтады, бірнеше мүмкіндіктер бар екенін айтады. Лиза Мареттидің үйінде оған қарсы шығады. Ол апаттың егжей-тегжейін ұмытып кеткендей әрекет етеді, бірақ кейіннен ашуланып, оларды есіне түсіретіні, бірақ ол ештеңе істемегеніне сенеді. Лиза оның жұмыстан босатуын құмарлықпен жалғастыруға шешім қабылдайды. Мониканың ең жақсы досы Эмили мен туысы Әбигелмен бірге Лиза ақыр соңында Метрополитен Транзит Уәкілеттілігіне қарсы заңсыз өлім туралы сот ісіне араласады. Лиза мен Эмили жақын болады, бірақ достық та тасты, әсіресе кейін олар дауласқанда, Эмили Лизаны жағдайды пайдаланып, өмірін драмаға айналдырды деп айыптайды. Лиза, Джоан, Эмили және Рамон шоудан кейінгі кешкі асқа қатысады, ол Рамонның Эмили антисемит деп санайтын ескертумен аяқталады. Жоан мен Рамонның баласымен дау-дамай болып, Рамон сол кезде жүрек соғысынан қайтыс болады. Сот ісі $350 000 сомасында қорытындыға жетеді, бірақ МТА еңбек дауларын қозғайды деп алаңдай отырып, Мареттиді жұмыстан шығарудан бас тартады. Әбигел ақшалай келісімнің өзінің негізгі мотивациясы болғанын білдіріп, келісім ұсынысын талап етеді; бұл Лизаны істің нәтижесіне қатты ашуландырады және көңілі қалдырады. Лиза мен Джоан Рамонның өлімінен бұрын Джоанмен бірге оперге барады. Жолда Лиза Мониканы өлтірген автобусты жүргізуші Мареттиді көреді және екеуі бір-бірін көретін қысқаша сәт бар. Опералық қойылым кезінде Лиза болған оқиғалардың жинақталған эмоциясының нәтижесінде жылап, жылап, опера жалғасқанда анасымен бірге жылап, бір-бірін құшақтап, сүйіспеншілікпен қайта қосылады.

Өндіріс

2005 жылы түсірілген фильмнің ұзақ пост-өндіріс кезеңі бірнеше сотқа шағымдануға себеп болды, олардың ісі 2009 жылы қаралуға жоспарланған. 2010 жылдың шілдесінде Fox Searchlight компаниясы Lonergan фильмнің жұмысын аяқтағанын және оның 2011 жылы көрсетілетінін хабарлады.

Саундтрек

Түпнұсқа музыканы Нико Мюлли шығарды, ал Эллиотт Картер қосымша музыкалық сүйемелдемелерді жазды. Фильмде Метрополитен операсындағы екі сахна да бар, онда Беллинидің "Норма" операсынан "Каста дива" және Жак Оффенбахтың "Хоффманның әңгімелері" операсынан "Белле ноут, о ноут д'амур" (Баркароль) орындалады.

Сыни жауап

Маргарет сыншылардан көбінесе жағымды пікірлер алды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, фильмнің Rotten Tomatoes сайтындағы мақұлдау рейтингі 74% құрайды, бұл 100 шолуға негізделген, орташа бағасы 10-нан 7,15. Сыншылардың пікірі бойынша: «Көптеген идеялар Маргареттің экран уақытын ұзартады, бірақ Анна Паквин көрермендерді эмоционалдық қиындықтар арқылы табысты жетелеуде». Фильм Metacritic сайтында 100 баллдан 61 балл алды (27 сыншының пікіріне сүйене отырып), бұл «жалпы жағымды пікірлерді» көрсетеді. Лиза Коэн рөлі үшін Пакин 2011 жылы Лондон киносыншылары шеңберінен «Үздік әйел актер» сыйлығын бөлісіп алды және Чикаго киносыншылары қауымдастығынан «Үздік әйел актер» номинациясын алды. Ол LA Weekly, Village Voice және International Cinephile Society сыншылары жүргізген сауалнамаларда бірінші орынға ие болды. 2011 жылдың 23 желтоқсанында Fox Searchlight AMPAS мүшелеріне фильмнің үзінділерін жіберді. Маргарет Time Out, The Daily Telegraph және The Guardian басылымдарынан бес жұлдызды пікірлер алды. Сондай-ақ, BBC-нің 2016 жылғы 21 ғасырдың ең ұлы фильмдері туралы сауалнамасында 31-ші орынға ие болды. Кейбір сыншылар бұл фильмді Нью-Йорк қаласының көркем бейнесінің және 9/11 оқиғасынан кейінгі Манхэттеннің ауыр халдегі портретінің мысалы ретінде қарастырады.

Кассалық жинақ

Сарапшылар оны жақсы қабылдағанымен, "Маргарет" фильмі коммерциялық тұрғыдан сәттілікке жете алмады. Фильм Солтүстік Америкада 14 кинотеатрда шектеулі көрсетілімге шығып, 46 495 доллар жинады. Ұлыбританияда ол тек бір кинотеатрда – Лондон қаласындағы Odeon Panton Street кинотеатрында ғана дебют жасады. Фильмге деген қызығушылық соншалық болды, ол алғашқы апта соңында 4 595 фунт стерлинг тауып, сол кезде көрсетілімде болған кез келген фильмнің ең жоғары экрандық орташа көрсеткішіне ие болды. Фильмнің бүкіл әлем бойынша жинаған сомасы 623 292 долларды құрады, бұл оның 14 миллион долларлық өндіріс бюджетінен әлдеқайда төмен. АҚШ-та фильмнің Blu-ray нұсқасы да шығарылды, онда фильмнің кинотеатрлық нұсқасы жоғары сапада ұсынылған.