Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крипто және цифрлық валюталар үшін сауда-саттық биржасы
Trading exchange for crypto and digital currencies
Криптовалюта биржасы немесе цифрлық валюта биржасы (DCE) – клиенттерге криптовалюталарды немесе цифрлық валюталарды басқа активтермен, мысалы, дәстүрлі фиат ақшасымен немесе басқа цифрлық валюталармен сауда жасауға мүмкіндік беретін бизнес. Биржалар криптовалюталар немесе цифрлық валюталар үшін несиелік картамен төлемдерді, банк аударымдарын немесе басқа төлем түрлерін қабылдауы мүмкін. Криптовалюта биржасы нарық жасаушы бола алады, ол әдетте өзінің қызметі үшін транзакция комиссиясы ретінде bid-ask айырмасын алады немесе сәйкес келтіру платформасы ретінде жай ғана төлем алады. Robinhood және eToro сияқты акциялар сияқты басқа активтерге де назар аударатын кейбір брокерлік компаниялар пайдаланушыларға криптовалюталарды сатып алуға мүмкіндік береді, бірақ оларды криптовалюта әмианына шығаруға жол бермейді. Дегенмен, Binance және Coinbase сияқты арнайы криптовалюта биржалары криптовалюталарды шығаруға мүмкіндік береді.
A cryptocurrency exchange, or a digital currency exchange (DCE), is a business that allows customers to trade cryptocurrencies or digital currencies for other assets, such as conventional fiat money or other digital currencies. Exchanges may accept credit card payments, wire transfers or other forms of payment in exchange for digital currencies or cryptocurrencies. A cryptocurrency exchange can be a market maker that typically takes the bid–ask spreads as a transaction commission for its service or, as a matching platform, simply charges fees. Some brokerages which also focus on other assets such as stocks, like Robinhood and eToro, let users purchase but not withdraw cryptocurrencies to cryptocurrency wallets. Dedicated cryptocurrency exchanges such as Binance and Coinbase do allow cryptocurrency withdrawals, however.
Операция
Криптовалюталық биржа әдетте пайдаланушының жеке криптовалюталық әмиянына криптовалюта жібере алады. Кейбірлері сандық валюта қалдықтарын бүкіл әлемдегі банкоматтардан қаражат алуға болатын анонимді алдын ала төленген карталарға айналдырады, ал басқа сандық валюталар алтын сияқты нақты тауарлармен қамтамасыз етіледі. Сандық валютаның жасаушылары әдетте осы валютамен сауда-саттықты жеңілдететін криптовалюталық биржадан тәуелсіз болады. Көп жағдайда, криптовалюталық биржалар реттеуден және қудалаудан қашу үшін Батыс елдерінен тыс жерде жұмыс істейді. Дегенмен, олар Батыс фиат валюталарымен жұмыс істейді және әртүрлі ұлттық валютада депозиттерді жеңілдету үшін бірнеше елде банк шоттарын ұстайды.
A cryptocurrency exchange can typically send cryptocurrency to a user's personal cryptocurrency wallet. Some can convert digital currency balances into anonymous prepaid cards which can be used to withdraw funds from ATMs worldwide while other digital currencies are backed by real world commodities such as gold. The creators of digital currencies are typically independent of the digital currency exchange that facilitate trading in the currency. Often, the digital currency exchanges operate outside the Western countries to avoid regulation and prosecution. However, they do handle Western fiat currencies and maintain bank accounts in several countries to facilitate deposits in various national currencies.
2004-2008 крипто-сақтық мәселесі
2004 жылы Австралиядағы үш сандық валюта айырбастау компаниясы Австралияның Бағалы қағаздар және инвестициялар комиссиясының (ASIC) жүргізген тергеуінен кейін өз еркімен жабылды. ASIC ұсынған қызметтерге заң бойынша Австралияның қаржылық қызметтер лицензиясы қажет деп санды, ал компанияларда мұндай лицензия болмады. 2006 жылы АҚШ-та орналасқан Gold Age Inc. сандық валюта айырбастау бизнесі, Нью-Йорк штатының кәсіпорны, 2002 жылдан бері жұмыс істегеннен кейін АҚШ Құпия қызметімен жабылды. Бизнес операторлары Артур Будовский мен Владимир Кац «заңсыз сандық валюта айырбастау және ақша жіберу бизнесін жүргізгені» айыбымен сотқа тартылды, олар пәтерлерінен цифрлық валюта шоттарына 30 миллион доллардан астам ақша жіберген. Будовский мен Кац 2007 жылы «лицензиясыз ақша жіберу бизнесімен айналысқандығы үшін, мемлекеттік банктік заңнаманы бұзғандығы үшін» бес жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ соңында бес жылға шартты жаза алды. 2007 жылдың сәуір айында АҚШ үкіметі The Bullion Exchange, AnyGoldNow, IceGold, GitGold, The Denver Gold Exchange, GoldPouch Express, 1MDC (e-алтынға негізделген Цифрлық алтын валютасы) және басқаларға тиесілі және пайдаланатын шамамен 58 E Gold шоттарын бұғаттауға бұйрық берді, бұл G&SR (OmniPay иесі) тәркіленген активтерді сатуға мәжбүр етті. Бірнеше аптадан кейін E Gold төрт айыптамаға душар болды.
In 2004 three Australian based digital currency exchange businesses voluntarily shut down following an investigation by the Australian Securities and Investments Commission (ASIC). The ASIC viewed the services offered as legally requiring an Australian Financial Services License, which the companies lacked. In 2006, U. S. based digital currency exchange business Gold Age Inc., a New York state business, was shut down by the U. S. Secret Service after operating since 2002. Business operators Arthur Budovsky and Vladimir Kats were indicted "on charges of operating an illegal digital currency exchange and money transmittal business" from their apartments, transmitting more than $30 million to digital currency accounts. Budovsky and Kats were sentenced in 2007 to five years in prison "for engaging in the business of transmitting money without a license, a felony violation of state banking law", ultimately receiving sentences of five years' probation. In April 2007, the U. S. government ordered E Gold administration to lock/block approximately 58 E Gold accounts owned and used by The Bullion Exchange, AnyGoldNow, IceGold, GitGold, The Denver Gold Exchange, GoldPouch Express, 1MDC (a Digital Gold Currency, based on e gold) and others, forcing G&SR (owner of OmniPay) to liquidate the seized assets. A few weeks later, E Gold faced four indictments.
2008-2014 крипто валютаның пайда болуы
2008 жылы орталықтандырылмаған криптовалюта – биткоин іске қосылғаннан кейін, сосын басқа криптовалюталар енгізілгеннен кейін, орталықтандырылмаған криптовалюталарды сату-алыуда арнайы құрылған көптеген виртуальді платформалар пайда болды. Олардың реттелуі елден елге өзгеше. 2008 жылдың шілдесінде WebMoney өзінің ережелерін өзгертті, бұл көптеген биржаларға әсер етті. Осыдан кейін WebMoney-ді E-алтын, Liberty Reserve және басқа да танымал электрондық валюталарға айырбастауға тыйым салынды. Сондай-ақ 2008 жылдың шілдесінде E gold компаниясының үш директоры прокурорлармен келісімге келіп, «ақша жылыстыруға қатысты сөз байласу» және «лицензиясыз ақша беру бизнесін жүргізу» қылмыстары бойынша өзінің кінәлі екенін мойындады. E gold 2009 жылы қызметін тоқтатты. 2013 жылы ESSEC ISIS зерттеушісі Жан Лу Рише, Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі мен қылмысқа қарсы басқармасы үшін дайындалған есепте киберқылмыскерлер қолданатын ақша жылыстырудың жаңа тәсілдерін зерттеді. Кибер ақшаны жылыстырудың кең таралған тәсілі – долларды Liberty Reserve-ке айналдыратын және анонимді түрде жіберуге болатын цифрлық валюта айырбастау қызметін пайдалану еді. Алушы Liberty Reserve валютасын аз комиссия төлеп қолма-қол ақшаға айналдыра алатын болды. 2013 жылдың мамырында цифрлық валюта айырбастаушы Liberty Reserve компаниясы, оның негізін қалаушы деп саналатын Артур Будовский Беланчук және тағы төрт адам Коста-Рика, Испания және Нью-Йорк қалаларында «ақша жылыстыруға қатысты құлық жасау және лицензиясыз ақша беру бизнесін жүргізу» айыптары бойынша тұтқындалды. Компанияның 6 миллиард долларлық қылмыстық жолмен алынған қаражатты жылыстырғаны анықталды.
Following the launch of a decentralized cryptocurrency bitcoin in 2008 and the subsequent introduction of other cryptocurrencies, many virtual platforms were created specifically for the exchange of decentralized cryptocurrencies. Their regulation differs from country to country. In July 2008, WebMoney changed its rules, affecting many exchanges. Since that time it became prohibited to exchange WebMoney to the most popular e currencies like E gold, Liberty Reserve and others. Also in July 2008 E gold's three directors accepted a bargain with the prosecutors and pleaded guilty to one count of "conspiracy to engage in money laundering" and one count of the "operation of an unlicensed money transmitting business". E gold ceased operations in 2009. In 2013, Jean Loup Richet, a research fellow at ESSEC ISIS, surveyed new money laundering techniques that cybercriminals were using in a report written for the United Nations Office on Drugs and Crime. A common approach to cyber money laundering was to use a digital currency exchanger service which converted dollars into Liberty Reserve and could be sent and received anonymously. The receiver could convert the Liberty Reserve currency back into cash for a small fee. In May 2013, digital currency exchanger Liberty Reserve was shut down after the alleged founder, Arthur Budovsky Belanchuk, and four others were arrested in Costa Rica, Spain, and New York "under charges for conspiracy to commit money laundering and conspiracy and operation of an unlicensed money transmitting business." The company was estimated to have laundered $6 billion in criminal proceeds.
2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2014 жылдың ақпан айында Mt. Gox, сол кездегі ең ірі криптовалюта биржасы, сауда-саттықты тоқтатты, веб-сайтын және биржа қызметін жапты, сондай-ақ Жапонияда кредиторлардан банкроттық қорғауға өтініш берді. 2014 жылдың сәуірінде компания тарату рәсімдерін бастады. Бұл 2011 жылдың соңынан бастап Mt. Gox-тың ыстық қаптамасынан тікелей ұрланған үлкен көлемдегі биткоиннің ұрлануының салдарынан болды. 2021 жылдың желтоқсан айында MyCryptoWallet биржасы таратушыларды шақырды. 2022 жылдың маусым айында АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы Binance-ді компания ретінде, оның крипто өнімдерімен айналысуы емес, тергеді. 2022 жылдың 11 қарашасында FTX, сол кезде көлем бойынша үшінші ірі криптовалюта биржасы және 18 миллиард долларға бағаланған, АҚШ сот жүйесінде банкроттық рәсімдерге кірді, биржа бұл жағдайды «ликвидиттік дағдарыс» деп сипаттады. Құлаудың қаржылық әсері FTX клиенттерінен асып түсті, хабарламада айтылғандай, ал Reuters конференциясында қаржы индустриясының басшылары «регуляторлар крипто инвесторларын қорғау үшін қадам жасауы керек» деді. Технология сарапшысы Авива Литан криптовалюта экожүйесі туралы «пайдаланушы тәжірибесі, бақылау, қауіпсіздік және клиенттік қызмет көрсету жағынан барлығы күрт жақсаруы керек» деп мәлімдеді. 2022 жылдың 13 желтоқсанында FTX-тің негізін қалаушы және бас директоры Сэм Бэнкман-Фрид Багамадан экстрадицияланғаннан кейін АҚШ-тың Нью-Йорк оңтүстік округінің прокуратурасы оны алаяқтық, ақшаны жылыстауға қатысты құлық жасау, АҚШ-ты алдау және сайлау қаржы заңдарын бұзу айыптарымен күйеге алды.
In February 2014, Mt. Gox, the largest cryptocurrency exchange at the time, suspended trading, closed its website and exchange service, and filed for bankruptcy protection in Japan from creditors. In April 2014, the company began liquidation proceedings. This was the result of a large theft of bitcoins that were stolen straight out of the Mt. Gox hot wallet over time, beginning in late 2011. In December 2021 the MyCryptoWallet exchange called in liquidators. In June 2022, the US Securities and Exchange Commission launched an enquiry into Binance as an entity and not into the crypto products it was dealing in. On 11 November 2022, FTX, which was at that time the third largest cryptocurrency exchange by volume and valued at $18 billion, entered bankruptcy proceedings in the US court system, following what the exchange termed as "a liquidity crisis". The financial impact of the collapse extended beyond the immediate FTX customer base, as reported, while, at a Reuters conference, financial industry executives said that "regulators must step in to protect crypto investors." Technology analyst Avivah Litan commented on the cryptocurrency ecosystem that "everything needs to improve dramatically in terms of user experience, controls, safety, [and] customer service." On 13 December 2022, FTX founder and CEO Sam Bankman Fried, after being extradited from the Bahamas, was charged by the US attorney’s office for the southern district of New York with fraud, conspiracy to commit money laundering, and conspiracy to defraud the US and violate campaign finance laws.
Заңнама
2016 жылға қарай Еуропалық Одақта жұмыс істейтін бірнеше криптовалюта биржалары ЕО Төлем қызметтері туралы директивасы және ЕО Электрондық ақша туралы директивасы бойынша лицензия алды. Мұндай лицензиялардың криптовалюта биржасын басқаруға сәйкес келуі сот тәртібімен тексерілген жоқ. Еуропалық Кеңес және Еуропалық Парламент алмасу платформаларын қатаң реттеу мақсатында регламенттер жариялайтындарын мәлімдеді. 2018 жылы АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы: «Егер платформа бағалы қағаздар саналатын цифрлық активтермен сауда жасаса және федералдық бағалы қағаздар заңдарында белгіленгендей «биржа» ретінде жұмыс істесе, онда платформа SEC-те ұлттық бағалы қағаздар биржасы ретінде тіркелуі керек немесе тіркеуден босатылуы тиіс» деді. Тауар фьючерстері саудалау комиссиясы қазір криптовалюта туындыларын ашық саудалауға рұқсат береді. Азия елдері арасында Жапония көбірек икемді, және реттеулерге сәйкес криптовалюта биржасын басқару үшін Қаржылық қызметтер агенттігінен арнайы лицензия алу қажет. Қытай мен Корея қарсы тұруда, Қытай биткоин фермаларын тыйымдап, банк шоттарын тоқтатып отыр. Австралия криптовалютаға қатысты түпкілікті реттемелерін жарияламаса да, азаматтарынан капиталдық табыс салығы үшін цифрлық активтерін жариялауды талап етеді.
By 2016, several cryptocurrency exchanges operating in the European Union obtained licenses under the EU Payment Services Directive and the EU Electronic Money Directive. The adequacy of such licenses for the operation of a cryptocurrency exchange has not been judicially tested. The European Council and the European Parliament announced that they will issue regulations to impose stricter rules targeting exchange platforms. In 2018, the U. S. Securities and Exchange Commission maintained that "if a platform offers trading of digital assets that are securities and operates as an "exchange," as defined by the federal securities laws, then the platform must register with the SEC as a national securities exchange or be exempt from registration". The Commodity Futures Trading Commission now permits the trading of cryptocurrency derivatives publicly. Among the Asian countries, Japan is more forthcoming and regulations mandate the need for a special license from the Financial Services Authority to operate a cryptocurrency exchange. China and Korea remain hostile, with China banning bitcoin miners and freezing bank accounts. While Australia is yet to announce its conclusive regulations on cryptocurrency, it does require its citizens to disclose their digital assets for capital gains tax.