Радио қабылдау кезіндегі шу – қажетсіз сигналдар. Атмосфералық, техникалық және жылулық шу көздері радио байланыс сапасын төмендетеді. Төмендеуіне жол бермеңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Радио қабылдағышта радио шуы (көбінесе радио статикасы деп аталады) – радио қабылдағышта қажетті радиосигналмен қатар үнемі болатын, кездейсоқ радио жиіліктік электр сигналдары мен ауытқитын кернеулер. Радио шуы қабылданып жатқан радиосигналға жақын жиілікте (қабылдағыштың өткізу жолағында) қабылдағыштың тізбектерінде оған кедергі келтіреді. Радио шуы – атмосферадағы электр процестерінен (мысалы, найзағайдан), қабылдағыштың антеннасы ұстайтын басқа электр құрылғыларынан туындайтын радиожиіліктік кедергілердің (RFI) және қабылдағыштың кіріс тізбектеріндегі молекулалардың кездейсоқ жылу қозғалысынан туындайтын табиғи электромагниттік атмосфералық шудың ("сфералық", статикалық) жиынтығы. Шу деңгейі радио қабылдағыштың максималды сезімталдығы мен қабылдау ауқымын анықтайды. Егер радиосигналдармен бірге шу қабылдалмаса, тіпті әлсіз сигналдарды да жеткілікті сезімтал радио қабылдағыш жасау арқылы кез келген қашықтықтан қабылдауға болар еді. Шу болғанда, егер радио көзі өте әлсіз және алыс болса, қабылдағыштағы радиосигналдың амплитудасы орташа шудан төмен болса, шу сигналды жауып тастайды. Коммуникация тізбектеріндегі шу деңгейі сигнал-шу қатынасы (S/N) арқылы өлшенеді, ол сигнал кернеуінің орташа амплитудасының шу кернеуінің орташа амплитудасына қатынасы болып табылады. Бұл қатынас бірден (0 дБ) төмен болса, шу сигналдан күшті болады, сондықтан ақпаратты қалпына келтіру үшін арнайы өңдеу қажет. Қабылдағыштағы шектеуші шу көзі қолданылатын жиілік диапазонына байланысты. Шамамен 40 МГц-тен төмен жиіліктерде, әсіресе орта және ұзын толқын диапазондарында, атмосфералық шу және электр қосқыштарынан, моторлардан, көліктердің тұтану тізбектерінен, компьютерлерден және басқа да адам жасаған көздерден келетін радиожиіліктік кедергілер қабылдағыштың тізбектеріндегі жылу шуының төменгі шегінен жоғары болады. Бұл шулар көбінесе статикалық деп аталады. Керісінше, өте жоғары және ультра жоғары жиіліктерде бұл көздер көбінесе төмен болады және жылу шуы әдетте шектеуші фактор болып табылады. Осы жиіліктердегі ең сезімтал қабылдағыштарда, радиотелескоптар мен спутниктік байланыс антенналарында, қабылдағыштың RF алдыңғы бөлігін криогендік температураға дейін салқындату арқылы жылу шуын азайтады. Космикалық фондық шу шамамен 15 МГц жоғары жиіліктерде, жоғары бағытталған антенналар Күнге немесе Көкжұлдыз галактикасының ортасы сияқты аспанның басқа аймақтарына бағытталғанда байқалады. Электромагниттік шу жалпы электронды жабдыққа кедергі келтіріп, оның дұрыс жұмыс істемеуіне себеп болуы мүмкін, ал соңғы жылдары электронды жабдықтан сәулеленуіне рұқсат етілген электромагниттік сәулелену деңгейлеріне стандарттар енгізілді. Бұл стандарттар электромагниттік үйлесімділікті (ЭМҮ) қамтамасыз етуге бағытталған.
In radio reception, radio noise (commonly referred to as radio static) is unwanted random radio frequency electrical signals, fluctuating voltages, always present in a radio receiver in addition to the desired radio signal. Radio noise near in frequency to the radio signal being received (in the receiver's passband) interferes with it in the receiver's circuits. Radio noise is a combination of natural electromagnetic atmospheric noise ("spherics", static) created by electrical processes in the atmosphere like lightning, manmade radio frequency interference (RFI) from other electrical devices picked up by the receiver's antenna, and thermal noise present in the receiver input circuits, caused by the random thermal motion of molecules. The level of noise determines the maximum sensitivity and reception range of a radio receiver; if no noise were picked up with radio signals, even weak transmissions could be received at virtually any distance by making a radio receiver that was sensitive enough. With noise present, if a radio source is so weak and far away that the radio signal in the receiver has a lower amplitude than the average noise, the noise will drown out the signal. The level of noise in a communications circuit is measured by the signal to noise ratio (S/N), the ratio of the average amplitude of the signal voltage to the average amplitude of the noise voltage. When this ratio is below one (0 dB) the noise is greater than the signal, requiring special processing to recover the information. The limiting noise source in a receiver depends on the frequency range in use. At frequencies below about 40 MHz, particularly in the mediumwave and longwave bands and below, atmospheric noise and nearby radio frequency interference from electrical switches, motors, vehicle ignition circuits, computers, and other man made sources tend to be above the thermal noise floor in the receiver's circuits. These noises are often referred to as static. Conversely, at very high frequency and ultra high frequency and above, these sources are often lower, and thermal noise is usually the limiting factor. In the most sensitive receivers at these frequencies, radio telescopes and satellite communication antennas, thermal noise is reduced by cooling the RF front end of the receiver to cryogenic temperatures. Cosmic background noise is experienced at frequencies above about 15 MHz when highly directional antennas are pointed toward the sun or to certain other regions of the sky such as the center of the Milky Way Galaxy. Electromagnetic noise can interfere with electronic equipment in general, causing malfunction, and in recent years standards have been laid down for the levels of electromagnetic radiation that electronic equipment is permitted to radiate. These standards are aimed at ensuring what is referred to as electromagnetic compatibility (EMC).