Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тегін Common Lisp іске асырылымы
Free Common Lisp implementation
Steel Bank Common Lisp (SBCL) – жоғары өнімділікке ие түпнұсқа компиляторы, Unicode қолдауы және жіптерді қолдау мүмкіндіктері бар тегін Common Lisp іске асырылымы. Бұл рұқсаттамалы лицензиясы бар ашық кодты бағдарламалық жасақтама. ANSI Common Lisp үшін компилятор және орындалу уақыты жүйесінен басқа, ол жөндеуші, статистикалық профильдеуші, кодты қамту құралы және көптеген басқа кеңейтулерді қамтитын интерактивті ортаны ұсынады. "Steel Bank Common Lisp" атауы SBCL-дың бұтақтанған Carnegie Mellon University Common Lisp-іне сілтеме жасайды: Эндрю Карнеги болат өнеркәсібінде байлық жинады, ал Эндрю Меллон сәтті банкир болды.
Steel Bank Common Lisp (SBCL) is a free Common Lisp implementation that features a high performance native compiler, Unicode support and threading. It is open source software, with a permissive license. In addition to the compiler and runtime system for ANSI Common Lisp, it provides an interactive environment including a debugger, a statistical profiler, a code coverage tool, and many other extensions. The name "Steel Bank Common Lisp" is a reference to Carnegie Mellon University Common Lisp from which SBCL forked: Andrew Carnegie made his fortune in the steel industry and Andrew Mellon was a successful banker.
Тарих
SBCL CMUCL-ден (Карнеги Меллон университетінде жасалған), ал ол өзі Spice Lisp-тен тараған, соның ішінде 1980 жылдары IBM RT PC-де Mach операциялық жүйесі және Three Rivers Computing Corporation PERQ компьютері үшін жасалған алғашқы нұсқалары. Уильям Ньюман SBCL-ді CMUCL-дің түрі ретінде 1999 жылдың желтоқсанында алғаш рет жариялады. Сол кездегі басты айырмашылық – таза бастапқы жүктеу процедурасы: CMUCL CMUCL бастапқы кодын құрастыру үшін өзінің компиляцияланған екілік файлының болуын қажет етеді, ал SBCL теориялық тұрғыдан кез келген ANSI стандартына сәйкес Common Lisp нұсқасынан бастапқы жүктеуді қолдайды. SBCL 2000 жылдың қыркүйегінде SourceForge жобасы болды. Форк жасаудың бастапқы себебі – Ньюманның бастапқы жұмысын CMUCL-ді тұрақсыздандырмай жалғастыру болды, сол кезде CMUCL жетілген және кеңінен қолданылатын нұсқаға айналған еді. Форк достық қарым-қатынаста өтті, содан бері екі жоба арасында код пен басқа да өзара әсерлесудің маңызды ағыны болды. Осыдан кейін SBCL бірнеше әзірлеушілерді тартты, көптеген аппараттық архитектуралар мен операциялық жүйелерге көшірілді, көптеген өзгерістер мен жақсартуларға ұшырады: ол жобаның шегінен тыс деп санайтын бірнеше CMUCL кеңейтімдерін қолдауды тоқтатты (мысалы, Motif интерфейсі), сонымен қатар көптеген жаңаларын жасады, оның ішінде нақты жіптерді (native threading) және Unicode қолдауын. 1.0 нұсқасы 2006 жылдың қарашасында шығарылды және белсенді даму жалғасуда. Уильям Ньюман 2008 жылдың сәуірінде SBCL жобасының әкімшісі қызметінен бас тартты. Бірнеше басқа әзірлеушілер уақытша түрде релиздерді басқаруды өз мойнына алды. SBCL-дің он жылдығына арналған семинар ұйымдастырылды. 2.0.0 нұсқасы 2019 жылдың 29 желтоқсанында SBCL-дің 20 жылдығына орай, ешқандай маңызды өзгерістерсіз шығарылды.
SBCL descends from CMUCL (created at Carnegie Mellon University), which is itself descended from Spice Lisp, including early implementations for the Mach operating system on the IBM RT PC, and the Three Rivers Computing Corporation PERQ computer, in the 1980s. William Newman originally announced SBCL as a variant of CMUCL in December 1999. The main point of divergence at the time was a clean bootstrapping procedure: CMUCL requires an already compiled executable binary of itself to compile the CMUCL source code, whereas SBCL supported bootstrapping from theoretically any ANSI compliant Common Lisp implementation. SBCL became a SourceForge project in September 2000. The original rationale for the fork was to continue the initial work done by Newman without destabilizing CMUCL which was at the time already a mature and much used implementation. The forking was amicable, and there have since then been significant flows of code and other cross pollination between the two projects. Since then SBCL has attracted several developers, been ported to multiple hardware architectures and operating systems, and undergone many changes and enhancements: while it has dropped support for several CMUCL extensions that it considers beyond the scope of the project (such as the Motif interface) it has also developed many new ones, including native threading and Unicode support. Version 1.0 was released in November 2006, and active development continues. William Newman stepped down as project administrator for SBCL in April 2008. Several other developers have taken over interim management of releases for the time being. For the tenth anniversary of SBCL, a Workshop was organized. Version 2.0.0 was released on 29 December 2019 for the 20th anniversary of SBCL, with no major breaking changes.