Кіріспе
Дональд Эванс – америкалық суретші (1945–1977), ойдан шығарылған елдердің қолмен боялған пошта маркаларын (артисттамптар) жасауымен танымал. Эванс 1977 жылы Нидерландыдағы өртте қаза тапты. Бала кезінде маркалар салумен айналысқан Эванс, 1971 жылы Корнелл университетін бітіргеннен және Нью-Йорктегі Ричард Мейер және әріптестері компаниясында сәулет дизайнері болып оқығаннан кейін осы өнерге қайта оралды. 1971 жылдан 1977 жылға дейінгі алты жыл ішінде ол қиялындағы қырық екі ел үшін фальшификацияланған маркаларды суреттеді. Өнерін жасау үшін Эванс әдетте әр марканың эскизін қарындашпен салып, содан кейін No. 2 Grumbacher қылқалам, акварель және қалам мен сыямен аяқтады. Марканың перфорациясын имитациялау үшін Эванс ескі теріскекте бірнеше нүктені соғып шығарды. Эванс өзінің барлық туындыларын «Әлем каталогы» деп аталатын кітапқа жинақтады, ол макеті мен стилі жағынан марка коллекционерінің каталогына ұқсас болды. Эванс алты жыл бойы кәсіби суретші ретінде жұмыс істеген кезеңде көп саяхат жасады, көбінесе шағын пәтерлерді жалға алып немесе достарының үйінде тұрды. Оның өнерінің кішкентай өлшеміне байланысты, ол бір галереялық көрменің барлық экспонаттарын қолтығының астына салатын. Ол тірі кезінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді және Амстердам, Лондон, Нью-Йорк, Париж және Вашингтон қалаларында жеке көрмелер өткізді. 1977 жылдың 29 сәуірінде Эванстың Амстердамдағы пәтер үйі өртенді. Ол құтыла алмады. Бірақ оның өлімінен кейін оның атағы арта түсті, әсіресе Вилли Айзенхарттың 1980 жылы жарық көрген «Дональд Эванстың әлемі» (1994 жылы қайта басылды) еңбегінен кейін. Брюс Чатвин, Адам Гопник, Ник Банток және Такаси Хирайде сияқты бірнеше белгілі сыншылар мен жазушылар Эванстың туындыларын жоғары бағалады. Чатвин оның өнерін құрметпен бағалады: «Жалпы пікір бойынша, өмірден қол үзген буынның өнері – бұл шатақтық, ал Дональд Эванстың өнері – шатақтықтың антонимі. Ол ұят емес, құнды емес. Дегенмен, сол жылдардағы ең жақсы армандарды – соғыстан және машинадан қашуды, аскетизмді, көшпелі тыныштықсыздықты, сезімтал, құсқабақ әлемдерге құштарлықты, қоғамдықтан жеке құштарлыққа, үлкеннен кішкентайға қарай шегінуді осылай тұжырымды және әдемі жеткізген тағы бір суретшіні еске түсіре алмаймын».
On April 29, 1977, Evans's Amsterdam apartment building caught fire. He did not escape. But after his death his reputation continued to grow, particularly after the publication of Willy Eisenhart’s The World of Donald Evans in 1980 (followed by a second edition in 1994). Several prominent critics and authors have admired Evans’s work, including Bruce Chatwin, Adam Gopnik, Nick Bantock and Takashi Hiraide. Chatwin's admiration was effusive: "By common consent, the art of the drop out generation is a mess and the art of Donald Evans is the antithesis of mess. Nor is it niggling. Nor is it precious. Yet I can't think of another artist who expressed more succinctly and beautifully the best aspirations of those years: the flight from war and the machine; the asceticism; the nomadic restlessness; the yearning for sensual cloud cuckoo lands; the retreat from public into private obsessions, from the big and noisy to the small and still."
Мұра
Эванстың маркаларын цифрлық түрде, сондай-ақ көптеген мұражайлар мен жеке коллекциялардан табуға болады. 1979 жылдың 9 желтоқсанынан 1980 жылдың 27 қаңтарына дейін Музей модерн өнері, MoMA, Дональд Эванстың маркаларын «Суретшілер маркалары және маркалы суреттер» деген тақырыптағы көрмеде көрсетті. Такаши Хирайде 2003 жылы «Дональд Эвансқа пошта карточкалары» атты кітап жазды. Бұл 1985-1988 жылдар аралығында қайтыс болған суретшіге жазылған және поштамен жіберілген пошта карточкаларының жинағы. Хирайде кітабының «Соңғы сөз» бөлімінде карточкалар туралы түсіндірме береді: «Бұл хаттар марқұм суретшіге жазылған, бірақ ол адресат емес еді. Олар бір уақытта оның қияли әлеміне жеткізілуі тиіс еді». Хирайде кітабын шығарған Тибор де Нагги баспасы Тибор де Нагги қорына қарасты, ол Тибор де Нагги галереясын қаржыландырады. Галерея Дональд Эванстың туындыларын цифрлық түрде есте сақтайды. Тибор де Нагги галереясы 2009-2022 жылдар аралығында Эванстың маркаларын көрсеткен алты көрме өткізді, оларды пошта артының өнері деп те атауға болады. Көрмелер туралы ақпарат галереяның веб-сайтында «Дональд Эванстың мұрагерлері» бөлімінде жарияланған. Веб-сайтта сондай-ақ 1999 жылғы жарияланым туралы мәлімет және 2022 жылғы көрмеге қоса берілген Джон Яудың «Стамптардағы қияли елдерге саяхат» мақаласы (Hyperallergic журналы) бар. Эванстың туындыларын көрсететін жаңа көрмелер, аукциондар және Дональд Эванстың маркалар арқылы бейнеленген қияли әлемі туралы мақалалар туралы толық ақпаратты Mutual Art веб-сайтындағы Дональд Эванс бетінен табуға болады.