Саратога-Спрингс: Тарих, Денсаулық және Жылқылар қаласы

Кіріспе

Саратога Спрингс – АҚШ, Нью-Йорк штатының Саратога округінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 28 491 адамды құрайды. Қаланың аты аймақтағы минералды су бұлақтарының болуын көрсетеді, осының арқасында Саратога 200 жылдан бері танымал курортқа айналды. Мұнда таза қанды аттардың жарыс жолы – Саратога жарыс трассасы және музыка мен би өнерін ұйымдастыратын Саратога өнер орталығы орналасқан. Қаланың ресми ұраны – "Денсаулық, тарих және жылқылар".

Тарих

Мохаук тайпасы қазіргі Саратога Спрингс аймағын негізгі аңшылық алқабы ретінде пайдаланды, ал кейбір адамдар минералды бұлақтарды Манитудың сыйы деп есептеді. 1691 жылы британдықтар Гадсон өзенінің батыс жағасында Саратога бекінісін салды. 1700 жылдардың басында Еуропадан келген қоныс аударушылар аймақты дамыта бастады. 1767 жылы француз және үнді соғысының батыры болған британдық колониялық офицер Уильям Джонсонды үнді достары соғыста алған жараларын емдеу үшін бұлаққа алып келді. (1756 жылы Джонсон Мохаук және басқа да ирокез тайпаларымен одақ құрудағы табысы үшін Солтүстік-Шығыс аймағындағы үндістер ісі жөніндегі британдық комиссары болып тағайындалды. Ол тіл үйреніп, көптеген сауда байланыстарын орнатты. Сауда мен жер иелігі арқылы ол зор байлыққа ие болды және ирокездермен бірге тәжге қызмет еткені үшін рыцарь атағын алды.) Шамамен 1776 жылы аймақта тұрақты еуропалық американдық қоныс аударушы алғашқы тұрғын үйін салды. Бұлақтар туристерді қызықтырды, ал Гидеон Путнам саяхатшылар үшін алғашқы қонақ үйді салды. Путнам сонымен қатар жолдар салып, жерді қоғамдық кеңістіктер ретінде пайдалануға берді. Революциялық соғыстың шешімді нүктесі болған Саратога шайқасы Саратога Спрингсте болған жоқ. Шайқас алаңы қаладан оңтүстік-шығысқа қарай 24 шақырым жерде, Стиллвотер қаласында орналасқан. Екі шайқасқа арналған мұражай бұрынғы шайқас алаңында орналасқан. Саратогадағы капитуляция алдындағы британдық лагерь қаладан шығысқа қарай 16 шақырым жерде, Скайлервиллде орналасқан, онда бірнеше тарихи белгілер маңызды орындарды көрсетеді. Соғыс туының тапсырылуы Саратога бекінісі орналасқан жерде, Скайлервилльдің оңтүстігінде болды. Саратога Спрингс 1819 жылы Саратога қаласының батыс бөлігінен құрылды. Оның негізгі қауымы 1826 жылы ауыл ретінде тіркелді, ал аймақтың барлығы 1915 жылы қала мәртебесін алды. 1832 жылы Саратога және Шенектади темір жолының ашылуы туризмге үлкен үлес қосты. Саяхатшыларды қабылдау үшін курорттық қонақ үйлер салынды. 1870 жылы Делавэр және Гудзон каналы компаниясы темір жолға иелік еткеннен кейін, Нью-Йорк қаласы мен курорт арасында тікелей «Империя штаты экспресі» жүргізіле бастады, бұл темір жолдың танымал болуына әсер етті. 19 ғасырда дәрігер Симон Барух АҚШ-та еуропалық үлгідегі шипажайларды денсаулық сақтау орталықтары ретінде дамытуға шақырды. Минералды судың болуы Саратога Спрингсті шипажай ретінде дамытуға мүмкіндік берді, нәтижесінде бірнеше қонақ үйлер салынды, оның ішінде АҚШ қонақ үйі және Grand Union қонақ үйі. Соңғысы өз заманында әлемдегі ең үлкен қонақ үй болды. 1950 жылдары Grand Union және АҚШ қонақ үйлері сияқты кейбір қонақ үйлердің жабылуы мен бұзылуы туризмге кері әсер етті. Adirondack Northway (Interstate 87) аяқталуымен қалаға келуге қолайлы жағдай жасалды, бұл келушілерге солтүстік және оңтүстіктен оңай жетіп келуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, классикалық және эстрадалық музыка мен би сияқты мәдени ресурстар да дамыды.

The Mohawk Indigenous people used the area that is now Saratoga Springs as prime hunting ground, and some thought of the mineral springs as a gift from Manitou. The British built Fort Saratoga in 1691 on the west bank of the Hudson River. During the early part of the 1700s, settlers from Europe began to develop the area. In 1767, William Johnson, a colonial British officer who was a hero of the French and Indian War, was brought by Native American friends to the spring to treat his war wounds. (In 1756, Johnson had been appointed British Superintendent of Indian Affairs in the Northeast region due to his success in building alliances with the Mohawk and other Iroquois tribes. He had learned the language and created many trading relationships. He achieved great wealth from trading and landholdings, and was knighted for his service to the Crown with the Iroquois.) The first permanent European American settler built a dwelling in the area circa 1776. The springs attracted tourists, and Gideon Putnam built the first hotel for travelers. Putnam also laid out the roads and donated land for use as public spaces. The Battle of Saratoga, the turning point of the Revolutionary War, did not take place in Saratoga Springs. Rather, the battlefield is 15 mile (24 km) to the southeast, in the Town of Stillwater. A museum dedicated to the two battles sits on the former battlefields. The British encampment before the surrender at Saratoga took place 10 mile (16 km) east of the city, in Schuylerville, where several historical markers delineate points of interest. The surrender of the sword of battle took place where Fort Saratoga had been, south of Schuylerville. Saratoga Springs was established as a settlement in 1819 from a western portion of the Town of Saratoga. Its principal community was incorporated as a village in 1826, and the entire region became a city in 1915. Tourism was greatly aided by the 1832 arrival of the Saratoga and Schenectady Railroad, which brought thousands of travelers to the famous mineral springs. Resort hotels developed to accommodate them. Patronage of the railroad increased after the Delaware and Hudson Canal Company assumed control in 1870 and began running the Empire State Express directly between New York City and the resort. In the 19th century, doctor Simon Baruch encouraged the development of European style spas in the United States as centers for health. Due to the presence of mineral waters Saratoga Springs was developed as a spa, generating the development of several hotels, including the United States Hotel and the Grand Union Hotel. The latter was, in its day, the largest hotel in the world. The closing and demolition in the 1950s of some hotels, including the Grand Union and the United States hurt tourism. The city became more accessible with the completion of the Adirondack Northway (Interstate 87), which allowed visitors easier access from the north and south. In addition, cultural resources such as classical and popular music and dance, flourished.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 29,1 шаршы миль (75 км2) құрайды, оның ішінде 28,4 шаршы миль (74 км2) құрлық, ал 0,6 шаршы миль (2 км2) (2,17%) су. Нью-Йорк штатының Адриондак Нортвейі (Тас жол 87) және АҚШ 9-шы тас жолы қаланың жанынан және одан өтеді. Нью-Йорк штатының 29-шы, 50-ші, 9N-ші және 9P-ші тас жолдары Саратога Спрингс қаласына жетеді. NY 9N-нің оңтүстік соңы, ал NY 9P-нің солтүстік соңы осы қалада орналасқан. АҚШ 9-шы және NY 50 тас жолдары қала ішінде бірігіп өтеді, ал NY 29 қысқа мерзімге оларға қосылады. Саратога көлі қаланың оңтүстігіне қарай орналасқан.

2012 жыл

2010 жылғы АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша:

92,5% ақтөстік
1,7% қара нәсілді
0,1% американдық индейлер
2,01% азиялықтар
0,0% Гавайи немесе Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары
3,1% екі немесе одан көп нәсілдік топқа жататын
0,64% басқа нәсілдік топтар
4,0% испандықтар немесе латиноамерикандықтар (барлық нәсілдер)

2012 жылғы халық санағы бойынша қалада 26 711 адам, 11 312 үй шаруашылығы және 5 923 отбасы тұрады. Халық тығыздығы құрады. 11 584 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 92,5% ақтөстік, 1,7% афроамерикандықтар, 0,1% американдық индейлер, 2,01% азиялықтар, 0,00% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,64% басқа нәсілдік топтар және 3,1% екі немесе одан көп нәсілдік топқа жататындар. Кез келген нәсілдік топқа жататын испандықтар немесе латиноамерикандықтар халықтың 4,0% құрайды. 11 312 үй шаруашылығының 25,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 43,1% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,6% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 44,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,0% жеке тұлғалардан тұрады, ал 12,3% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,88 адам. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 19,4%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 15,5%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 27,5%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 23,4% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 14,3%. Медианалық жас 36 жас. Әр 100 әйелге 90,4 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 87,1 еркек келеді. 2012 жылы үй шаруашылығының медианалық табысы 91 392 доллар, ал отбасының медианалық табысы 114 560 доллар болды. Ер адамдардың медианалық табысы 61 582 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 47 759 доллар. Отбасылардың 3,0% және халықтың 7,5% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,3% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 6,3% кедейлікте. Бұл материал 2023 жылы Сан-Францискода өткен АТЭС саммитіне қатысушыларға да ұсынылды.

Өнер және мәдениет

Саратога сахналық өнер орталығы (SPAC) – Саратога Спа мемлекеттік паркі аумағында орналасқан жабық ашық амфитеатр. Ол 5000 орындыққа арналған, ал жалпы қабылдау алаңында 20 000-нан астам адамды қабылдай алады. SPAC Филадельфия оркестрі мен Нью-Йорк қалалық балетінің жазғы үйі болып табылады және 1978 жылдан бері үдемелі демалыс күндері джаз фестивалі өткізіліп келеді. 2006 жылдан бері Саратоганың үнді американдықтары фестивалі әр жылғы күзде SPAC аумағында ұйымдастырылады. Аймақтағы мұражайларға Ұлттық би және даңқ залы мұражайы, Ұлттық жарыс және даңқ залы мұражайы, Тан оқыту мұражайы және Саратога автомобиль мұражайы кіреді. Әнші Дон Маклин карьерасының басында осы жерде жиі өнер көрсеткен. Саратога Спрингс қаласында Уолл-стриттегі қаржыгер Спенсер Траск және оның әйелі, жазушы Катрина Траск құрған суретшілер қауымы Яддо орналасқан. 1900 жылы құрылғаннан бері Яддода 68 автор болды, олар кейін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, ал бір Нобель сыйлығының иегері Саул Беллоу да осында болды. Леонард Бернштейн, Трумэн Капоте, Аарон Копланд, Сильвия Плат және Дэвид Седарис – бәрі де резиденттік суретшілер болды. Ақпан айындағы Президент күні демалысында Саратога Спрингс жыл сайынғы Фларри фестиваліне 5000-нан астам қатысушыны тартады, онда халық биі мен музыка, соның ішінде АҚШ-тағы ең ірі контра билерінің бірі ұйымдастырылады. Саратоганың Жаңа жылдық тойы – Бірінші түн Саратога, Нью-Йорк штатында Нью-Йорк қаласынан тыс ең ірі Жаңа жылдық шара болып табылады.

Сыртқы мүсін

Saratoga Style атты шара 2002 және 2007 жылдары өткізілген екі қоғамдық өнер шарасы болды, онда жергілікті суретшілер шыны талшықтан жасалған жылқы мүсіндерін әсемдеді. Бұл мүсіндер шара өткен жылдардың маусым айынан қазан айына дейін қаланың әртүрлі жерлерінде қойылды, ал кейбіреулері оларды демеушілік еткен кәсіпорындардың алдында әлі де тұр. "Saratoga Style" атты шараны Саратога округінің өнер кеңесі және Саратоганың YMCA ұйымдастырды.

Толыққанды жарыстар

Саратога жарыс жолы 1863 жылдың 3 тамызында ашылды. Алғашқы трек Шығыс даңғылында (қазіргі Оклахома жаттығу трассасы орналасқан жерде) болған, ол қазіргі Саратога жарыс жолына перпендикуляр еді. Қазіргі жарыс жолы келесі жылы Джон Хантер мен Уильям Р. Траверс құрған.

Жарыспен жүгіру

Саратога казино және жарыс жолы – қонақ үйі, бейне ойындар залы, түнгі клуб, мейрамханалар, жарыс казиноы және жылқы тіккендерге арналған тікелей эфир трансляциясы жүргізілетін бөлмесі бар ат шабуы трассасы (Стандартбред).

Гольф

Саратога Спрингс қаласында үш қоғамдық гольф алаңы бар: Саратога ұлттық гольф клубы, Саратога спа гольф клубы, Саратога спа мемлекеттік паркінде орналасқан, және Airway Meadows гольф клубы. Сонымен қатар, бір жеке гольф алаңы бар – Саратога гольф және поло клубы.

Саратога Спа мемлекеттік паркі

Саратога Спа мемлекеттік паркі Саратога Спрингс қаласының мәдениеті мен минералды бұлақтарын ұсынады. Паркте жаяу серуендеу жолдары, демалыс алаңдары, бассейндер, бұрынғы және қазіргі тарихи ванналар мен минералды бұлақтар бар. Саратога өнер орталығы (SPAC), Спрингс залы, Ұлттық би мұражайы және Даңқ залы, Саратога автомобиль мұражайы, Линкольн минералды ваннасы ғимараты, Рузвельт минералды ванналары мен спа-сы, сондай-ақ Гидеон Путнам курорты да осы паркте орналасқан.

Скейтборд паркі

Саратога скейтпаркі 1989 жылы салынған және Шығыс жақтағы демалыс аймағында орналасқан. Бұл Нью-Йорк штатының алғашқы муниципалды скейтпаркі болды. Оның құрамында бетоннан жасалған скейтборд "шұңқыры" және цементтен жасалған пандустар бар. 2010 жылы қала граффити, вандализм және скейтборд тебу бетіне әсер ететін "құрылымдық ақаулар" мәселелерін айта отырып, бассейнді топырақпен толтырды. Сонымен қатар, қала саябақта күзетшілерді жұмысқа алуға қаражаты жетпейтінін және 1989 жылы ашылғаннан бері саябаққа шамамен 200 000 доллар жұмсағанын хабарлады. Скейтбордшылар тобы парктің жаңаруы үшін күш салды және 2023 жылы жаңадан жобаланған скейтпарк қайта ашылды.

Көлік

Жалпы авиация орталығы, Саратога округінің әуежайы, Мильтон қаласының батысында орналасқан. Амтрак Саратога Спрингс қаласына күнделікті пойыз қатынасын ұсынады, Монреаль мен Нью-Йорк қалалары арасында "Адирондак" және Ратланд, Вермонт пен Нью-Йорк қалалары арасында "Этан Аллен экспресі" пойыздарын іске қосады. Автобус қызметтеріне Greyhound Bus Lines, Adirondack Trailways, Capital District Transportation Authority және Megabus кіреді. 87 тас жолы қаладан өтеді.

Танымал мәдениетте

Саратога Спрингсі, Саратога жарыс жолы және Саратога қоғамы фильмдер мен телеарналарда жиі көрсетіледі және еске алынады.

Радио

Саратога Спрингс – ZBS Foundation ұйымы жасаған және Метбол Фултон жазған осы аттас радио драмасының (саңылау операсының) түсірілім алаңы болды. 1989 жылғы осы серия Ұлттық қоғамдық радио үшін 90 төрт минуттық күнделікті эпизодтардан тұратын болып өндірілді. Оқиға Саратога Спрингс қаласының тарихи фактілерін қамтиды және жергілікті актерлермен қатар ZBS ұйымының тұрақты актерлерін де пайдаланды. Кафе Ленадағы Лена Спенсер өзінің рөлін ойнады. «Саратога Спрингс» ең жақсы үзінділер жинағын (шамамен 2004 жыл) ZBS ұйымынан сатып алуға болады (www.zbs.org). 2007 жылдың көктемі мен жазының басында ZBS ұйымы түпнұсқа төрт минуттық эпизодтарды подкаст ретінде таратты.

Теледидар

Маверик атты вестерн сериалында Саратога Спрингс 3-ші маусымдағы "Маверик Спрингс" эпизодының негізгі оқиға орны болып табылады, онда Джеймс Гарнер ойнаған Брет Маверик бай шаруаның інісін үйіне қайтару үшін жалданады. 1960 жылдардағы "Green Acres" комедиясының пилоттық эпизодында Эдди Альберттің Оливер Венделл Дуглас рөліндегі кейіпкері Саратога Спрингс қаласында туғаны айтылады. Ғылыми фантастикалық сериалы "The Orville" -дың 2-ші маусымының 11-ші эпизодында, "Ұзақ әсерлер" атты бөлімінде (алғаш рет 2019 жылдың 21 наурызында көрсетілді) Саратога Спрингс бейнеленген. Саратога Спрингстен 2015 жылғы уақыт капсуласы шамамен 400 жыл өткен соң кеменің экипажымен қазылып алынады. Ұсынылған заттардың бірі – Лейтон Мейстер ойнаған, қаланың тумасы Лора Хаггинс атты жас әйелдің смартфоны. Ол болашақ зерттеушілердің өзі және өмірі туралы білуін қалайды. Ол Скотт Граймс ойнаған кеменің рульшісі Гордон Маллойдың сүйіктісіне айналады. Гордон телефонның деректерін кемедегі компьютерге жүктеп, Саратога Спрингстегі Лораның өмірі мен ортасын симуляциялауды сұрайды. "Алтын ғасыр" атты тарихи драмада Саратога Спрингс 1-ші маусымның 8-ші эпизодында "Ньюпорттағы тыныштық" деп аталады, онда Кристин Барански ойнаған Агнес ван Рийн Саратога Спрингстің "өз үйленген кезде" танымал болғанын айтады.

Музыка

1950 жылы Бродвей мюзикліндегі "Аделаиданың зарлауы" әнінде, жігіттер мен қуыршақтарда, күйеуінің ақырында үйленуден бас тартуынан мәңгі суық тиген Аделаида мыналай шағырады: "Олар Ниагараға қарай пойызға отырғанда / Ол шіркеу қоңырауларының үнін естиді / Вагон кондиционерленген / Әрі көңіл-күй керемет / Содан кейін олар он төртінші рет Саратогаға түседі / Адамның гриппіне шалдығуы мүмкін!". 1972 жылы Карли Саймонның "You're So Vain" әнінде әнші Саратога Спрингс қаласындағы ат жарысына сілтеме жасайды: "Естідім, Саратогаға бардың, және атың табиғи түрде жеңіске жетті". 1987 жылы Уитни Хьюстонның екінші студиялық альбомынан шыққан екінші синглы "Didn't We Almost Have It All" атты музыкалық видеосы Саратога өнер орталығында түсірілді. Видео MTV арнасында үнемі көрсетіліп тұрды және ол Billboard 100 чартындағы үздік бірінші орынға жеткен оның бесінші (рекордтық жетінің ішінде) хитіне айналды. 1977 жылдың 1 қыркүйегінде Джексон Браун "Рози" әнін SPAC-те жазды, ол келесі жылы шыққан "Running on Empty" платиналық альбомында пайда болды.

Тағам

Клуб сэндвичі 1894 жылы Канфилд казиносында ойлап табылды деп саналады. Аңыз бойынша, картоп чиптерін 1854 жылы Джордж Крум Саратога көліндегі Мунның көл үйінде ойлап тапқан, бұл бір клиенттің картоп фриін тым қалың кесетіні туралы жиі айтуына жауап ретінде болды. Дегенмен, ең алғашқы жазылған рецепт Уильям Китчинердің 1817 жылғы "The Cook's Oracle" кітабында кездеседі.

Басқа

Уолт Дисней әлемінің курортында Диснейдің Саратога Спрингс курорты мен спасы деп аталатын тақырыптық курорт бар, оның тақырыбы мен дизайны осы қалаға құрмет көрсетіп жасалған. Сонымен қатар, «Волт Дисней әлемі» теміржол станциясы, «Main Street U.S.A.» Magic Kingdom-де, мәдени маңызы бар, бұрын Саратога Спрингс қаласының орталығында тұрған Виктория стиліндегі теміржол депосының үлгісі бойынша салынған және оған өте ұқсас. Джеймс Бондтың «Алмаз – мәңгілік» романында Саратога Спрингс және оның ат жарыс жолында бірнеше сахналар бейнеленген. Саратога тумасы Соломон Нортхаптың «12 жыл құлдықта» атты естелік кітабы 2013 жылы сәтті фильмге айналдырылды.