Кіріспе

Джеймс Э. Райан (21 ақпан 1946 – 12 маусым 2022) – американдық заңгер және саясаткер, Иллинойс штатының бас прокуроры қызметін екі мерзімге атқарған. Өмірінің басынан бері республикашыл болған ол партиясының ұсынуын алып, 2002 жылы Род Благоевичке қарсы Иллинойс губернаторы лауазымына сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады.

Білім

Райан 1946 жылғы 21 ақпанда Чикаго қаласында дүниеге келді және Иллинойс штатының Вилла Парк қалашығында өсті. Оның әкесі Эдвард Райан құрылысшы болса, анасы итальяндық иммигрант, үй шаруасымен айналысқан. Ол бенедиктин монахтары басқаратын Сент Прокопиус академиясында (қазір Бенет академиясы) оқыды. Жеке тәжірибеде сегіз жыл жұмыс істеген соң, Райан 1984 жылғы сайлауда Фитцсиммонсқа қарсы қайтадан түсті және республикалық праймеризде оны жеңіп шықты.

Иллинойс штатының бас прокуроры

Райан алғаш рет 1990 жылы Иллинойс штатының бас прокуроры лауазымына кандидат болды, бірақ демократ Роланд Бёрриспен жеңілді. Ол төрт жылдан кейін қайта сайлауға түсіп, жеңіске жетті. Райанның Иллинойс штатының бас прокуроры ретіндегі ең маңызды жетістігі – темекі компанияларынан 9,1 миллиард долларлық өтемақы алуы болды. Ол Иллинойс штатының бас прокуроры қызметін атқарған соңғы республикашыл еді.

2002 жылғы губернаторлық науқаны

2002 жылы Райан Иллинойс штатының губернаторы лауазымына республикалық партиядан үміткер болып, республикалық партия ішіндегі басты үміткерлік үшін тағы екі үміткерді жеңіп шықты. Алайда, штат үкіметінің қолданыстағы мүшесі ретінде, оның сайлау кампаниясына келе жатқан губернатор Джордж Райанның (туыс емес) әкімшілігіне байланысты жанжалдар кері әсер етті. Бірақ ол республикалық партияның ішкі сайлауында штат сенаторы Билл Брэйдиге жеңіліп, жеті үміткердің арасында төртінші орынды иеленді. Ол Роландо Круз бен Алекс Эрнандестің Жанна Никариконының кісі өлтіру ісі бойынша жалған айыпталуына қатысқан әрекеттері үшін көп сынға ұшырады.

Академиялық мансап

2002 жылғы сайлаулардан кейін Райан өз бітірген оқу орны – Бенедиктин университетіне қайтып келді, онда ол Ерекше ғылыми қызметкер атанды және саяси ғылым мен қылмыстық құқық курстарын оқытты. 2005 жылы ол Бенедиктин университетінде Азаматтық лидерлік орталығын құрды.

Жеке өмір

Раян мен оның әйелі Маридің алты баласы болды. 1997 жылдың қаңтар айында Джим мен Мари Райанның алты баласының ең кішісі, 12 жасар Энн Мари, ми ісігінен құлап қайтыс болды. 1997 жылдың қазан айында Мари Райан күйеуімен үйінің жанында серуендеп бара жатқанда, жақындап келген жүрек талмасына ұшырады.