Кіріспе

Спорттық жүлде

"Көк" – кейбір университеттер мен мектептердегі спортшылардың ең жоғары деңгейдегі жарыстарда көрсеткен жетістіктері үшін берілетін спорттық марапат. "Көк" жүлдесін беру Англиядағы Оксфорд және Кембридж университеттерінде басталды. Қазір бұл жүлде Ұлыбританияның көптеген басқа да университеттерінде, сондай-ақ Австралия мен Жаңа Зеландияның кейбір университеттерінде табылады.

Тарих

Оксфорд пен Кембридж университеттері арасындағы алғашқы спорттық жарыс 1827 жылғы 4 маусымда өтті. Ақын Уильямның туысы Чарльз Вордсворт ұйымдастырған Лордс алаңындағы екі күндік крикет матчы тең түсті. Ойын кезінде университет "түстерін" кигендердің ешқандай жазбасы жоқ. 1829 жылғы алғашқы қайық жарысында Оксфорд командасының көп бөлігі Христос колледжінің студенттерінен құралды, олардың колледж түсі қою көк болған. Олар қою көк жолақты ақ жейде киді, ал Кембридж қызыл немесе ақшыл қызыл ленталы ақ киім киді. 1836 жылғы екінші жарыста Кембридж қайығының алдына Гонвилл және Каиус колледжінің түсі болған ашық көк лента бекітілді. Осы түстер – Кембридж үшін ашық көк, ал Оксфорд үшін қою көк – екі қайық клубының ресми түстеріне айналды, ал қайық жарысының қарсыластығы арқасында бұл түстер екі университетпен және олардың арасындағы жарыстармен тығыз байланысты болды.

Кембридж университеті

Кембридж университетінің спортшылары университет спортының ең жоғары деңгейінде өнер көрсеткендері үшін толық көк (немесе жай ғана көк), жарты көк, бірінші команданың түстері немесе екінші команданың түстерімен марапатталуы мүмкін, бұл Оксфорд университетіне қарсы өткізілетін университет матчына немесе жарысқа қатысуды қамтиды. Толық көк – Кембридж спортшысына берілетін ең жоғары құрмет, ол өте қадірлі және беделді сыйлық болып саналады. Әдетте, толық көк деңгейі ұлттық студенттік жарыстарда табысқа жеткенге сәйкес келеді, ал жарты көк деңгейі облыстық немесе аймақтық жарыстарда табысқа жеткенге сәйкес келеді.

Тарих

Кейін ашық көк түс Кембриджтің қайық клубының түсі ретінде таңдалғаннан кейін, университеттегі басқа спорт клубтары да соған ілесіп, мұндай "көк" атағын беруден бұрын қайық клубынан рұқсат сұрады. 1860 жылдары үш ірі спорт түрі – есу, крикет және жеңіл атлетика – "көк" атағын берді, ал әр түрдің президенттері осы сыйлықтарды қадағалау үшін бейресми "Көктер комитетін" құрды. 1880 жылға қарай университет матчтарына қатысатын бірнеше кіші клубтар "жартылай көк" атағын беру құқығын сәтті сұрады. Ерлердің Көктер комитеті толық "көк" атағы бар спорт түрлерінің әрқайсысынан бір өкілден, ал әйелдер комитеті толық және жартылай "көк" атағы бар спорт түрлерінің әрқайсысынан бір өкілден құралады. Әр комитет Кембридж спортына қатысты мәселелерді талқылау үшін жиналады. Толық "көк" атағы бар кейбір спорт түрлерінде университет командасының екінші құрамына екінші команданың түстері беріледі. Толық "көк" атағын алу үшін адам бір академиялық жыл ішінде, әсіресе дискрециялық толық "көк" атағы бар спорт түрлерінде бірқатар талаптарды орындауы керек. Егер қандай да бір себеппен ерекше спортшы толық "көк" стандартты немесе одан жоғары деңгейде болса, бірақ кез келген жылы толық "көк" атағын "автоматты" алудың барлық талаптарын орындамаса, комитет осы адамға ерекше толық "көк" атағын беруге құқылы. Адамның өтініші Көктер комитетіне жеке өзі ұсынылуы керек және оны нақты дәлелдер мен сілтемелермен растау қажет. Бұл атақ, егер адам әлемдік деңгейде немесе кем дегенде халықаралық деңгейде болмаса, берілмейді. Әр спорт түрінің әр атаққа ие болуы үшін нақты критерийлері бар; ерлер мен әйелдер спорт түрлерінің жалпы жіктелуі төменде көрсетілген, бірақ әр спорт түрінің мәртебесі үнемі қаралып отырылады.

Әйелдер спортын жіктеу

Толық көк – барлық команда мүшелері Бокс, фехтование, футбол, үстел теннисі, хоккей, лакросс, теннис, жеңіл салмақтағы ескек есу, нетбол, ескек есу, регби, сквош, би, гольф. Толық көк (кейбіреулері) / Жарты көк (қалғандары) Жеңіл атлетика, жанкүйерлер, крикет, қазіргі бессайыс, жүзу, волейбол, баскетбол, таэквондо. Таңдау бойынша толық көк Бадминтон, кросс-кантри, велосипед спорты, би спорты, гимнастика, мұз хокейы, дзюдо, каратэ, бағдарлау, толық ұңғылы мылтық ату, желкендесу, шаңғы спорты, волейбол, бокс, нақты теннис. Жарты көк Мергеншілік, каноэ, каноэ поло, крикет, Итон бестігі, жолсеру, мұз хокейы, корфбол, құтқару спорты, бағдарлау, крокет, тапанша ату, ат спорты, ұңғылы мылтық ату (шағын калибрлі), таэквондо, трамплин, триатлон, серфинг, су полосы, ultimate (ашық дивизионда қатысса), яхтинг, аралас лакросс, қол добы. Қарастырылып жатыр Желсеру.

Регалиялар

Көк немесе жартылай көк түсті жеңімпаз Кембридж университетімен байланысты ең танымал және ерекше киімдердің бірі – блюз блейзер киюге құқылы. Толық көк блейзерлер толығымен Кембридж көк түсімен боялған. Жартылай көк блейзерлер киген адамның спортына байланысты әртүрлі дизайнға ие болуы мүмкін; әдеттегі дизайны – Кембридж көк түсті жеңдері мен жиектері бар ақ блейзер. Сондай-ақ, түрлі көк және жартылай көк түстегі аксессуарлар бар, оларға шарфтар, галстуктар, пуловерлер, бабочкалар, қалпақтар және шаршы маталар кіреді. 2011 жылдан бастап университет мойындаған Кембридж көк түсіне сәл жасыл реңк қосылған.

Құс / Құсбақалар

"Толық көк" спортында "көк лента", "жартылай көк лента" немесе екінші команданың түстерін ұстаған ерлер "Шаян" клубына қабылдануға құқылы. Кез келген осындай жүлдеге ие болған әйелдер 1985 жылы құрылған "Оспрейлер" клубына қосыла алады. 2019 жылы "Шаян" және "Оспрейлер" клубтары "Шаян" клубының үйін бірлесіп пайдалану туралы келісімге келді.

Әкімшілік

Оксфорд университетінде "блюз" және жартылай "блюз" сыйлықтарын беру жөніндегі комитеттер Кембридж комитеттерімен ұқсас принциптер бойынша жұмыс істейді. Екі ер адамдар комитетінің басты айырмашылығы – Оксфордта толық, дискрециялық немесе жартылай "блюз" мәртебесіне қарамастан, барлық капитан комитет отырыстарына міндетті түрде қатысуы керек. Бұрынғыда дауыс беру "блюз" мәртебесіне сәйкес бөлінетін, толық "блюз" капитандары барлық мәселелер бойынша дауыс бере алатын, ал қалған барлық капитан жартылай "блюз" спортымен тікелей байланысты мәселелерде ғана дауыс бере алатын. 2006 жылғы Майклмас семестрінде комитет дискрециялық толық "блюз" капитандарына дискрециялық толық "блюз" спортымен тікелей байланысты мәселелер бойынша дауыс беру құқығын берді. Комитеттерді бір жыл мерзімге сайланатын президент, хатшы және қазынашы басқарады. Кембриджден айырмашылығы, онда Кембридж университетінің қайық клубының президенті осы лауазымды иеленсе, Оксфордта спорт түріне немесе мәртебесіне қарамастан кез келген капитан президент болып сайлана алады. Президенттің міндеті – комитет отырыстарын шақыру және төрағалық ету, әдетте жылына үш рет (әйелдер үшін алты рет) өткізіледі. Олар сондай-ақ комитеттің өкілі болып табылады және Университет спорт стратегиясы комитеті мен Спорт федерациясының атқару комитетіне қатысады. Екі президент, сондай-ақ Спорт директоры Кембриджбен бірлесіп өткізілетін Біріккен "блюз" комитетінің кез келген отырысында Оксфордты ұсынуға құқылы. Біріккен "блюз" комитетінің мақсаты – екі университет арасындағы спорт қауымдастықтары арасындағы дауларды шешу және университет матчтарына қатысу құқығы мәселелерін талқылау.

Киім

Оксфордтық толық көк блейзердің түсі қара көк. Оксфордтың жартылай көк блейзері екі дизайн нұсқасында болуы мүмкін. Бірі – қара көк және сәл ақшыл түсті вертикальді жолақтардан құралған, суретте көрсетілгендей, екіншісі – толық көк блейзер сияқты қара көк түсті болып, сол жақ кеудесіндегі клуб белгісінің үстінде екі ақ жолағы бар.

Клубтар

Оксфорд көгімен байланысты клуб – Винсент клубы, бірақ оның мүшелігі көк түс иелерімен ғана шектелмейді, сайлау үшін тағы да кеңірек талаптар бар. Atalantas – Оксфордтағы спортшы қыздар клубы, ол да көк түс иелерімен шектелмейді.

Ұлыбританияның басқа да университеттері

Британияның тағы бірнеше университеті, әсіресе Шотландияда, өздерінің университет түстері ретінде "blues" марапатын тағайындайды. Олардың ішінде Абердин, Бат, Бирмингем, Эдинбург, Глазго, Хериот Уатт, Ливерпуль, Роберт Гордон, Сент-Эндрюс және Стирлинг университеттері бар. Манчестердегі Виктория университеті әдеттегі "blues" орнына "Maroons" марапатын берген, себебі Атлетика одағы 1905 жылы маруан және ақ түсті спорт түстері ретінде таңдаған.

Тринити колледжі Дублин, Дублин университеті

Тринитиде спорттық дәстүр бар, ал колледжде Дублин университетінің орталық спорт клубына (DUCAC) қарасты 50 спорт клубы бар. [142]
Орталық спорт клубы колледждегі спортты дамытуды қадағалайтын бес комитеттен тұрады: барлық қызметке жауапты атқару комитеті; 49 клуб капитанынан өкілдік құратын және Университет түстерін (қызыл-қоңыр) табыс ететін Капитандар комитеті; жеке мүшелерге арналған барды басқаратын Павильон бар комитеті; Павильон мүшелері комитеті; және Спорттық жақсылықтар комитеті.

Аделаида университеті

Аделаида Университетінің спорт қауымдастығы Оңтүстік Австралиядағы Аделаида Университетінде ерекше спорттық жетістіктері үшін «көк» және «жарты көк» белгісін, ал спорттағы жетістіктері мен еңбегі үшін клуб хаттарын табыс етеді.

Ла Тробе университеті

Ла Тробе университеті алғашқы жылдарынан бері "блюз" және "жартылай блюз" атағын табыстап келеді, ал алғашқы "блюз" 1968 жылы берілген. Жыл сайынғы "Блюз және спорт наградалары" кешінде Ла Тробе университетінің клубтары, университеттер аралық спорт жарыстары және Әлемдік студенттік ойындар арқылы университеттің намысын қорғаған ең үздік спортшылар марапатталады. Сонымен қатар, Ла Тробе қауымдастығының мүшелерінің спорт клубтарына қосқан еңбегі үшін "Ерекше қызмет" сыйлығы да табысталады.

Мельбурн университеті

Мельбурн университетінің спорт қауымдастығы (алғашқыда "Спорт одағы" деп аталған) Мельбурн университетінде университеттер аралық жарыстарда (негізінен Австралия университеттерінің ойындары мен Австралия университеттерінің чемпионаттары арқылы) көрнекті нәтижелер көрсеткендерге "көк" және "жарты көк" белгілерін табыстайды. Спорт клубына (немесе клубтарға), спорт қауымдастығына және/немесе университет спортына жалпы алғанда ерекше үлес қосқандары үшін (студент емес адамдарға да) "ерекше қызмет көрсеткені үшін" марапаты берілуі мүмкін. "Көк" белгісі алғаш рет 1904 жылы, жаңа құрылған Спорт одағының алғашқы іс-шараларының бірі ретінде табысталды, ал ретроспективті марапаттар 1870 жылға дейін берілді. Бастапқыда, марапаттар спорт түріне байланысты деңгейімен (толық немесе жартылай көк) барлық қатысушыларға автоматты түрде берілді. 1911 жылы бұл жүйе жеке тұлғаның өнертабысына сүйенген марапаттарды анықтау үшін "Көк кеңесші кеңес" құрылуымен ауыстырылды. Көк кеңесші кеңес (ККК) бүгін де осы қызметті атқарып келеді.

Квинсленд университеті

Блюз және жартылай блюз 1912 жылдан бері Квинсленд университетінде табыс етілуде. Блюз клубтық жарыстардағы, құрама команда ойындары мен университеттер арасындағы жарыстардағы ерекше жетістіктері үшін, сондай-ақ университетте оқып жүрген кезеңде халықаралық деңгейде елді ұрып көрсетуі үшін марапатталады. Квинсленд университетінің блюз марапаты – университеттен спортшы алатын ең жоғары награда. Соңғы жылдары UQ Sport, өзінің Блюз кеңесші комитеті арқылы, университеттегі блюз және жартылай блюздердің ең жоғары деңгейде болуын қамтамасыз ету үшін іріктеу әдістемесі мен критерийлерін жасады. Бұл марапаттар жыл сайын UQ Sport Blues марапаттау кешінде табыс етіледі.

Жаңа Зеландиядағы "блюз"

1919 жылдан бері Жаңа Зеландия университеттерінің «көк түсі» (Blue) спорт аренасында да, одан тыс жерде де өте жақсы нәтижелер көрсеткен Жаңа Зеландия университеттерінің студенттеріне беріліп келеді. Қазіргі таңда бұл марапатты «Университет спорты Жаңа Зеландия» ұйымы табыстайды. Сонымен қатар, әрбір университет өздерінің «көк түсін» (Blue) тағайындайды. Мысалы, Отаго университетінің «көк түсі» (Blue) 1907 жылдан бастау алады, демек Жаңа Зеландия университеттерінің «көк түсінен» (Blue) бұрынғысы болып табылады.