Кіріспе

Париж метросының 3-жолы (фр. Ligne 3 du métro de Paris) – Париж метросының он алты желісінің бірі. Ол солтүстік-батыс маңындағы Пон-де-Леваллоа-Бекон станциясын шығыстағы Галлиенімен байланыстырады. 1904 жылы желідегі үшінші желі ретінде ашылғаннан кейін, бірнеше рет кеңейтілді, ал 1971 жылы шығыс бөлігінде үлкен қайта құру жүргізілді, нәтижесінде Галлиеніне дейін желі созылды және бастапқы терминалдық тармақ 3bis желісіне айналдырылды. Ұзындығы шамамен 17 километр болатын 3-жол Парижді батыстан шығысқа қарай толығымен Оң жақ жағалау арқылы кесіп өтеді, 17-ші округтің тұрғын аудандарын, Сен-Лазар вокзалын, маңызды дүкендер мен сауда орталықтарын, Опера алаңы маңындағы аймақты, сондай-ақ қаланың шығысын, Республика станциясын қамтиды. 2017 жылы 101,4 миллион жолаушы тасымалдады, бұл оны метро желісіндегі ең көп жүк көлеміне ие оныншы желі етті.

Хронологиясы

1904 жылы 10 қазанда 3-жолының бірінші бөлігі Пьер-Лашез зираты мен Вильер арасында ашылды. Жұмыс күтілгеннен ұзаққа созылды, себебі бұрыннан бар инфрақұрылыммен қиындықтар туды. 1905 жылы 25 қаңтарда желі шығысқа қарай Пьер-Лашезден Гамбеттаға дейін ұзартылды. 1910 жылы 23 мамырда желі батысқа қарай Вильерден Перейрге дейін ұзартылды. 1911 жылы 15 ақпанда желі Перейреден Порте-де-Шамперреге дейін ұзартылды. 1921 жылы 27 қарашада желі Гамбеттадан Порт-де-Лилаға дейін шығысқа қарай ұзартылды. 1937 жылдың 24 қыркүйегінде желі Порт-де-Шамперреден Понт-де-Леваллуаға дейін ұзартылды. 1967 жылы 3-жолы жаңа MF 67 жылжымалы құрамды алған алғашқы метро желісі болды. Ол әлі күнге дейін 2000 жылдары жаңартылған осы құрамды пайдаланады. 1969 жылдың 23 тамызында Гамбетта станциясы қайта жаңартылып, жақын орналасқан Мартин Надауд станциясы біріктірілді. 1971 жылдың 23 наурызында Гамбетта мен Порт-де-Лилас арасындағы тармақ желіден бөлініп, 3bis желісі болып құрылды. 1971 жылдың 2 сәуірінде желі Гамбеттадан Галлиениге дейін ұзартылды.

Екінші шығыс-батыс ось

3-жолдың инфрақұрылымдық жұмыстары 1902 жылғы 24 мамырда алты бөлікке бөлініп аукционға шығарылды. Париж қалалық үкіметі 1903 жылғы 13 наурызда CMP-ге концессия берді, бірақ қоғамдық пайдалы деп жариялау 1907 жылғы 26 ақпанда ғана жасалды. Жұмыс су, газ және электр желілері сияқты қолданыстағы жер асты инфрақұрылымын орнынан жылжыту қажеттілігіне байланысты қиындықтар тудырды, сонымен қатар 3-жол бірнеше метро желілерін кесіп өтуге тиіс болды, әсіресе Опера станциясында, онда 3, 7 және 8-жолдардың қиылысы үшін арнайы шұңқыр салынды. Бұл қабырғалы шұңқыр келешектегі желілерді салу кезінде қандай да бір мәселелер туындамауы үшін толықтай құрылыс жасалды. Жұмыс жер асты суы деңгейінде жүргізілгендіктен, қысылған ауамен кассиондарды батыру арқылы бетон тіреулер орнату қажет болды. Бұл жұмыс 1903 жылдың наурызынан 1904 жылдың ақпанына дейін он бір айға созылды. Құрылыс кезінде тағы бір қиындық Сент-Мартен каналын кесіп өту болды. Оның астынан құрылыс салу үшін канал құрғатылып, оның күмбезі ілінді. Гамбетта алаңында топырақтың тұрақсыздығына байланысты, суға толып жатқан құм қабаттарын кептіру қажет болды, бұл тұрақсыздануы мүмкін ғимараттардың көптігін ескере отырып, өте нәзік операция болды. Содан кейін қабырғалар сыртынан қараңғы көрінетін тас қабырғалардан тұратын шахталар салынды.

Болашақ жоспарлары

Қазіргі уақытта 3-ші желіні кеңейтуге арналған қаржыландырылған жоспарлар жоқ, бірақ 3bis желісі 7bis желісімен біріктіріліп, жаңа желі құруы мүмкін, бұл желі, мүмкін, 19-шы желі деп аталады, ал 3-ші желі осы жаңа желіге қосылатын болады.

Фактілер

Басқа жақын станциялармен байланыс болғандықтан, желідегі үш станцияның арасын жер бетіне шықпай жүріп аралап өтуге болады. Бұл Сен-Лазар станциясынан (Метро 3, 12, 13 және 14) басталып, содан кейін Хаусман Сен-Лазар станциясына (RER E) ауысып, одан Хавр – Каумартанға (Метро 3 және 9) барып, кейін Ауберге (RER A) қосылып, содан Опера станциясына (Метро 3, 7 және 8) дейін жаяу жүру арқылы жасалады. Саяхатты кері бағытта да жасауға болады (Операдан Сен-Лазарға дейін).