Кіріспе
Балалық шақтағы білім беруді зерттеу жобасы
HighScope Educational Research Foundation (HighScope немесе High/Scope деп аталады) 1962 жылғы Perry Preschool зерттеуінің әдістеріне негізделген балалық шақтағы білім беру әдістерін зерттейді. Ол 1970 жылы психолог Дэвид Вайкарт құрған. Перридің мектепке дейінгі білім беруді зерттеуі "білім деңгейіне, табысына, қылмыстық қызметке және басқа да маңызды өмірлік нәтижелерге елеулі әсер ететіні, тіпті ересек жасқа жеткенде де сақталары" үшін белгілі. Оқу бағдарламасы Лев Выготскийдің жақын даму аймағы және Джером Брунердің осыған байланысты ересектердің қолдау көрсету стратегиясын қамту үшін одан әрі дамытылды. Бұл әдіс әр баланың қазіргі даму деңгейінде қолдау көрсету және "ортақ басқару" моделінде олардың дамуына көмектесу үшін ересектердің рөлін баса көрсетеді, онда іс-шаралар баланың бастамасымен және ересектердің басшылығымен бірге жүзеге асырылады. Балалармен жұмыс істейтін ересектер өздерін басқарушылар немесе қадағалаушылар ретінде емес, көбінесе жеңілдетушілер немесе серіктестер ретінде қарастырады.
The HighScope Educational Research Foundation (known as HighScope or High/Scope) studies methods of early childhood education based on the methods of the 1962 Perry Preschool study. It was founded in 1970 by psychologist David Weikart. The Perry Preschool study has been noted for its "large effects on educational attainment, income, criminal activity, and other important life outcomes, sustained well into adulthood". The curriculum was further developed to incorporate Lev Vygotsky's zone of proximal development and Jerome Bruner's related strategy of adult scaffolding. This method emphasizes the role of adults to support each child at their current developmental level and help them build upon it under a model of "shared control," where activities are both child initiated and adult guided. The adults working with the children see themselves more as facilitators or partners, rather than as managers or supervisors.
Бастапқы зерттеу
Бастапқы зерттеу 1962-1967 жылдары Мичиган штатының Ипсиланти қаласында психолог Дэвид Вайкарт және Перри бастауыш мектебінің директоры Чарльз Юджин Биттидің басшылығымен жүргізілді. Оның мақсаты – ақыл-ой дамуы шектеулі 123 афроамерикалық баланың танымдық дағдыларын арттыру болды. Отбасылар екі топтың біріне – араласу тобына және бақылау тобына кездейсоқ түрде бөлінді. 2 жыл бойы, оқу жылында (39 апта), 3-4 жастағы балалар күніне екі жарым сағаттан сабаққа қатысты. Оқушылар жобалармен жұмыс істеді, онда «олар тапсырмаларды жоспарлады, орындады, содан кейін оларды бірлесіп талқылады».
Нәтижелер
Балалар 10 жасқа келгенде, екі топтың балаларының танымдық қабілеттерін бағанатын тесттерде айқын айырмашылық болмады. Зерттеу 1960 жылдары өткізілгендіктен, зерттеушілер Перри мектепке дейінгі оқу бағдарламасын бітірген балаларды ересек шақтарына дейін қадағалай алды. Экономист және Нобель сыйлығының лауреаты Джеймс Хекман емдеу тобынан шыққан ересектердің "орта мектепті бітіруге, табыс табуға, жоғары білім алуға мүмкіндігі әлдеқайда жоғары, ал қылмыс жасау мүмкіндігі әлдеқайда төмен" екенін анықтады. Хекман бағдарламаның ұрпақтарға тараған пайдасын да анықтады: бағдарламаға қатысушылардың балалары да пайда көрген. Хекманның сөзінше, "біз өте күшті әсерлерді байқадық. Қатысушылардың балалары дені сау, олардың табысы да жоғары. Олардың әлеуметтік және эмоционалдық дағдылары жақсы, орта мектепті бітіріп, жоғары оқу орнына түсу мүмкіндігі жоғары, қылмыстық құқық жүйесіне қатысу мүмкіндігі төмен, сондықтан түрмеге түсу немесе тіпті ұсталмау мүмкіндігі де жоғары".
Шығын тиімділігі
Джеймс Хекманның бағалауынша, Перри жобасы қоғамға салған әрбір 1 долларға 7-12 доллар үнемдеуге мүмкіндік берді, бұл көбінесе қылмыс деңгейінің төмендеуімен байланысты. HighScope өзі хабарлағандай, ерте балалар күтімі мен білім беру бағдарламасына жұмсалған әрбір салық долларына қатысушы 27 жасқа келгенге дейін салық төлеушілерге 7 доллар, ал 40 жасқа келгенге дейін 13 доллар үнемделеді. Сонымен қатар, қатысушылардың табысын ескергенде жалпы кіріс 16 долларды құрайды. Толық мәліметтер үшін Heckman, Moon, Pinto, Savelyev, & Yavitz (2010a, b) еңбегіне жүгініңіз.