Кіріспе
Калифорниядағы алтын кен орны, АҚШ
Лос-Анджелес округіндегі кен орны, Калифорния. Монте-Кристо алтын кеніші (испанша – Христо тауының алтын кеніші) – АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лос-Анджелес маңындағы Сан-Габриэль тауларында орналасқан алтын кен орны. Монте-Кристо алтын кеніші Сан-Габриэль тауларындағы минералдық байлықты іздеуге арналған экспедицияның бір бөлігі болып табылады. Көптеген ескі туннельдер мен шахталар жабылып, 100 жылдық жабдықтар енді қолданылмайды. Кеніш 1942 жылдан бері жұмыс істемейді, бірақ жарты ғасырдан астам уақыт бойы қарбалас болды. Монте-Кристо алтын кеніші Roundtop тауының шапаралы беткейлерінде, Милл-Крик және Оотсарк каньонының маңында орналасқан. Сан-Габриэль тауларындағы Анжелес ұлттық орман аймағында АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқаратын Монте-Кристо кемпингі және Монте-Кристо рейнджер станциясы бар. Кемпинг жұртшылыққа ашық болғанымен, Монте-Кристо алтын кеніші жеке меншікте және жалпы жұртшылыққа кіруге рұқсат етілмейді.
The Monte Cristo Gold Mine (Spanish for Mountain of Christ Gold Mine) is a gold mine in the San Gabriel Mountains near Los Angeles, California, USA. The Monte Cristo Gold Mine is part of the quest for mineral wealth in the San Gabriels. Many of the older tunnels and shafts are closed, and the 100 year old machinery is no longer in operation. The mine has not been operated since 1942, but for over half a century it bustled with activity. The Monte Cristo Gold Mine is on the chaparral coated slopes of Roundtop Mountain, around Mill Creek and Ootsark Canyon. The region in the Angeles National Forest of the San Gabriel Mountains has the Monte Cristo Campground and the Monte Cristo Ranger station operated by the United States Forest Service. Although the campground is open to the public, the Monte Cristo Gold Mine is private property and not open to the general public.
Бейкер дәуірі
1893 жылы мүлік полковник Бейкердің қолына өтті. Бір компания құрылып, шамамен 85 мың доллар жұмсалды. Бұл Актоннан Алисо каньоны арқылы, Милл-Крик жотасынан өтіп, Монте-Кристо алтын кенішіне дейін қиыр жол салуға бағытталды. Ауыр кен өндіру машиналары тасымалданып, құрастырылды, ғимараттар салынды. Монте-Кристо алтын кенішіндегі кең ауқымды жұмыстар туралы алғашқы мәлімет 1895 жылы жарияланды. Сол кездегі даму шараларына 2 метрден 9 метрге дейінгі бірнеше қазба тоннельдері және 3 метрден 40 метрге дейінгі тереңдіктегі үш шахта кірді. Тас 600 фунттық пресстері бар төрт прессті диірменде және 2 метрлік Хантингтон диірменінде ұнтақталды. Аталған кен орындарының екеуі еркін өңделді, ал екеуі сульфид кенін берді. Сол кезде мүлікте бес адам жұмыс істеді, негізінен дамыту жұмыстарымен айналысты. 1895 жылы мүліктің иесі Р. Э. Хадсон болды.
Карлайл дәуірі
Фред У. Карлайл содан кейін кенішті "басып алды" және 1946 жылы қайтыс болғанға дейін Монте-Кристо алтын кенішін бақылауда ұстады. Карлайл Рэндсбург тау-кен ауданында сарапшы болған, онда ол қаржылық шығынға ұшырады және аяқталатын бақытын қайта жандандыру үшін Милл-Крикке келді. Карлайл басшылығымен Монте-Кристо алтын кеніші 1923 жылдан 1928 жылға дейінгі кезеңде өзінің ең жоғары деңгейіне жетті. Алтынды қамтитын кен екі кварц тамырынан табылды, олардың арақашықтығы шамамен мың фут (305 метр) болатын. Осы тамырларды пайдалану үшін алты туннель қазылды, олардың екеуі таудың ішіне 425 фут (130 метр) дейін жетеді. Жаңа жабдықтар, соның ішінде Блейкер ұсақтағышы және портативті компрессор, көп еңбекпен жеткізілді. Калифорния штатының Кен бюросы мәліметінше, 1927 жылы Монте-Кристо алтын кенішінен 70 000 долларлық алтын өндірілді. Бірақ тәжірибелі кеншілер бұл көрсеткіш 200 000 долларға жуық болғанын және айырмашылықты "жоғары санаттағы" кеншілер ұрлағанын айтады. 1927 жылы Монте-Кристо алтын кенішінің меншігі он кеніштен тұрды. Жоғарғы туннельдің ұзындығы 84 метр (275 фут) болды. 11 метрге 3 метр өлшемдегі төрт кен шоғыры табылды және олардан 70 000 долларлық кен өндірілді. Сол кезде алтынның бір унциясы шамамен 20 долларға сатылды. Төменгі туннельдегі кеннің құндылығы тоннасына 10 доллар немесе тоннасына 1/2 унция алтын деп бағаланды. Сол кезде қолданылған жабдықтарға Блейк ұсақтағышы және 2 метрлік Хантингтон диірмені кірді. 1920 жылдардың соңында Карлайл кенді өңдеу үшін шағын қуыру және цианид зауытын орнатты, бірақ кейін кен өңдеу үшін Актонға жіберілді. Хантингтон диірмені сол кезде бұзылды. 1937 жылы Карлайл мүлікті екі бөлікке бөліп, екі түрлі тарапқа жалға берді. Шығыс бөлігі, он жеті кеніштен тұрады, В.В. Хартманға жалға берілді. Жалға берілген төрт параллель тамырдың тек біреуі – Монте-Кристо алтын кенішінің тамыры игерілді. Жоғарғы туннель солтүстікке қарай 130 метрге (425 фут) созылды. Порталдан 27 метр (87 фут) қашықтықта 15 метр (50 фут) тереңдікте шурф жасалды. Көлденең галерея 18 метрге (60 фут) солтүстікке қарай созылып, туннель деңгейіне дейін көтерілді. Төменгі туннель солтүстікке қарай 130 метрге (425 фут) созылды, ал туннельдің соңында батысқа қарай 8 метрлік (25 фут) көлденең галерея салынды. Портативті компрессор жұмыс істеді және бес адам жұмыс істеді. Батыс тамырлы аймақ, В.В. Гилкей мен Круз Л. Эльгинге жалға берілген, 17 Монте-Кристо алтын кенішінің тамырынан 366 метр (1200 фут) батысқа орналасқан. Бұл аймақтың жоғарғы деңгейі солтүстікке қарай 40 метрге (130 фут) созылатын туннельден тұрды. 12 метр тереңдікте 9 метрлік шурф жасалды және 5 метрден 6 метрге дейінгі кішкентай төменгі галереядан тоннасына 18-40 доллар бағасында кен өндірілді. Одан 15 метр төменде тамырға көлденең галерея салынды, ал тамыр бойымен солтүстікке қарай 15 метрге созылған галерея салынды. Соңғы 5 метрде 1 метрден 2 метрге дейін ені бар, 3 метрлік кварц пен сульфидтерден тұратын тамыр табылды. 1937 жылы төменгі туннельде төрт адам жұмыс істеді. Содан кейін Монте-Кристо алтын кеніші өзінің әдеттегі үлгісіне оралды – үміттен кейін көңілі толу. Бірнеше перспективалы "алтынға толы" кен шоғырлары табылды, бірақ олар "бонанза" жасайтындай көрінген кезде жойылды. Карлайл, күн көрісін табу үшін күшті күш жұмсап, бірнеше жылға операцияларды тоқтатуға мәжбүр болды. 1930 жылдардың ортасында ол шығыс және батыс тамырларын әртүрлі операторларға жалға берді, бұл Монте-Кристо алтын кенішінің біртұтас бірлік ретінде жұмыс істемеген жалғыз жағдайы болды. 1935 жылдан 1942 жылға дейін кеніш тек үзіліс-үзіліс жұмыс істеді, ал соңғы жылы ол ескі диірмен орнынан жұмысын тоқтатты.
Керштейн дәуірі
1940 жылдары Монте-Кристо алтын кеніші қазіргі иелері Боб пен Сусана Керштейннің отбасына сатылды. Олардың отбасы бұл мүлікті 1940 жылдардың басында сатып алған. Олар, атақты кен орнын қоршап тұрған біріккен кендік учаскелерден бөлек, жеке меншіктегі жерге де ие. Барлық кендік учаскелерге қатысты талаптар 100 жылға жуық уақыттан бері Жерді басқару бюросында және округтік тіркеу кеңсесінде тіркеліп, жаңартылып келеді. Монте-Кристо алтын кенішінде қатаң түрде кіруге тыйым салынған. Құрылыстарды күтіп ұстау және кендік учаскелерді сақтау үшін, сондай-ақ, заңсыз кіргендер мен кендік учаскеге талап етушілерді болдырмау үшін мүлік басқарушылар жұмыс істейді. Алтын бағасы жеткілікті деңгейге жеткен жағдайда, атақты кен орны бір күні қайтадан жұмыс істей бастауы мүмкін.
Молер дәуірі
2018 жылдың күзінде Монте-Кристо және оған байланысты кеніштер Ларс Молер мен Адрия Молер, күйеу-әйел сатып алды. Қазіргі таңда тарихи ескерткіштер мен артефакттарды тоқырау күйінде сақтау жоспарлары жүзеге асырылуда. Кен орнын сақтау, жерді және туған жердің флорасы мен фаунасын қорғау – мақсат. Айналасында бұғы, аю, тау қасқасы, жалман, түлкі, бақа және дауылпаян мекендейді. Монте-Кристо бір кезде алтын өндіретін кеніш болғанымен, жақында жасалған сынақтарда ол қандай да бір пайдалы кенге ие емес екені анықталды. Анализ нәтижесі <0,125 унция/тоннаны көрсетті. Яғни, бір унция алтын алу үшін 8 тонна тау жынысын қазып, ұсақтап, өңдеу қажет. Монте-Кристо кеніші жеке меншік. Жолдағы қақпа нақты шекара және қоғамнан меншік иелері мен күтушілердің тыныштығын сақтау сұралады.