Кіріспе

Электромагниттік сәулеленудің немесе зарядталған бөлшектердің тар сәулесі

Оптикада, сәулелердің қалымы немесе қарындасы – электромагниттік сәулеленудің немесе зарядталған бөлшектердің сәулесін немесе оның бір бөлігін сипаттау үшін қолданылатын геометриялық құрылым. Әдетте, бұл тар сәуле түрінде (конустық немесе цилиндрлік) болады. Азимут және биіктік бойынша күшті шоғырландыратын антенналар көбінесе "қарындас сәулелі" антенналар деп сипатталады. Мысалы, фазалық тізімдегі антенна өте жіңішке сәуле шығара алады. Мұндай антенналар радарларды бақылау үшін қолданылады, ал бұл процеске сәулелі құрылым жасау делінеді. Оптикада линзаның фокустау әрекеті көбінесе сәулелердің қалымы арқылы сипатталады. Конустық және цилиндрлік қалымдардан басқа, оптика астигматикалық қалымдармен де айналысады. Электрондық оптикада сканерлі электрондық микроскоптар терең көрініс алу үшін тар қарындас сәулелерді пайдаланады. Сәулелік терапияда қолданылатын иондаушы сәулелер, фотондар немесе зарядталған бөлшектер, мысалы, протондық терапия және электрондық терапия машиналары, кейде қарындас сәулелерді сканерлеу арқылы беріледі. Кері шашырау рентгендік суреттеуде рентген сәулелерінің қарындас сәулесі объектіні сканерлеу үшін қолданылады, бұл Комптон шашыраған сәулеленудің қарқындылық суретін жасауға мүмкіндік береді.

Тарих

1675 жылы жарық көрген бір еңбекте қарындаш "бір-біріне негізінен қосылған сәулелердің қос конусы" деп сипатталған. Генри Коддингтон 1829 жылғы "Оптикалық жүйе" атты еңбегінде қарындашты "бір нүктеден шығатын жарық жиынтығы" деп анықтайды, оның пішіні "көбінесе тік конус пішінінде" деп түсініледі және "көздері өте алыс болғанда цилиндрге айналады".