Кіріспе

Харкерс аралы – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы Картерет округіндегі халық санағымен белгіленген аудан. 2010 жылғы халық санағы бойынша Харкерс аралының халқы 1207 адамды құрады. Харкерс аралы өздігінен басқарылады және құқық қорғау, сондай-ақ мемлекеттік білім беру сияқты көптеген мемлекеттік қызметтерді Картерет округінен алады. Аралға электрмен және сумен қамтамасыз етуді мүшелік кооператив жүзеге асырады. Аралдағы негізгі салалар – балық аулау, қайық жасау, туризм және су құстарына арналған жалған құстар жасау. Бұрын Даверс-Айл және Крейни аралы деп аталған Харкерс аралын 16 ғасырда алғашқы еуропалық саяхатшылар келген кезде Корей тайпасының өкілдері мекендеген. Харкерс аралының иелігі алғаш рет 1707 жылы Каролина колониясының тумасы Фарнифолд Гринге, жер иесінен берілді. Эбенезер Харкер 1730 жылы аралды сатып алып, отбасымен бірге қоныстанды және плантация мен қайық құрастыру орнын салды. Ол қайтыс болғаннан кейін арал Харкерс аралы деп аталды. 1899 жылы қатты дауылдан зардап шеккен Оутер-Банкстерден қашқан арал тұрғындарының көптеп көшіп келуі арал халқын күрт арттырды, олар негізінен балық аулау және қайық жасаумен айналысты. Ғасырлар бойы құрлықтан оқшауланған Харкерс аралының көптеген тұрғындары ерекше ағылшын диалектісінде сөйлейді, сондықтан оларды «Хойдайдерлер» деп атайды.

Тарих

Еуропалық зерттеушілер мен қоныс аударушылар келгенге дейін Харкерс аралында Корей тайпасының тумалары тұрған. Жақын орналасқан Кор Саунды және Кор Банктерді осы Корей тайпасының атымен атаған. Корей тайпасы Харкерс аралында тұрақты қоныстанғандығын көрсететін көптеген іздер қалдырмаған, тек аралдың шығыс жағындағы Шелл Пойнт деген жердегі ұзын үйіндіде мол өлі қабықтар табылған. Еуропалықтар Шеклфорд жағалауында және Сыртқы жағалаудың басқа аралдарында да осыған ұқсас қабық үйінділерін тапқан. Корей тайпасы үшін осы үйінділердің нақты мақсаты әлі белгісіз, бірақ Оңтүстік-Шығыстағы жергілікті халықтардың түрлі мәдениеттері б.з.д. 3500 жылдан бері, Орта Архаикалық кезеңнен бастап, діни және рәсімдік мақсаттар үшін үлкен топырақ үйінділерін салған. 1584 жылы сэр Уолтер Рэли қаржылаған және Филип Амадас пен Артур Барлоу басқарған ағылшын экспедициясы Солтүстік Америкадағы алғашқы ағылшын отар орналастыру үшін қолайлы жер іздеп Солтүстік Каролина жағалауын зерттеген. 1584 жылдың күзінде Ванчезе және Мантео есімді екі тумац экспедициямен бірге Англияға оралған. Жергілікті аңызға сәйкес, Ванчезе Харкерс аралынан шыққан Корей тайпасының мүшесі болған. Арал алғаш рет 1584 жылғы экспедиция кезінде Джон Уайт салған карталарда бейнеленген, бірақ сол кезде аты аталмаған. Арал 1624 жылы капитан Джон Смит жасаған үлкен Вирджиния жағалауының картасында пайда болған. Сол картада арал «Даверс-Айл» деп белгіленген, бұл, әдетте, 1607 жылы Джеймстаунның негізін қалаушылардың бірі болған сэр Джон Даверс есімімен байланысты. 1707 жылдың 20 желтоқсанында Фарнифолд Грин 1633 жылы ағылшын монархы Карл I құрған Каролина отар басшысынан Кор Саунд аймағындағы жерге алғашқы патент алған. Бұл патентке Харкерс аралы да кірген, ол кезде ол Крэни аралы деп аталған. 1709 жылдың 25 маусымында Грин аралды Уильям Брайске 5 фунт стерлингке сатқан, ал ол сол күні Томас Спарроу III-ке (1674-1717) 10 фунт стерлингке қайта сатқан. Спарроу көп ұзамай аралды Томас Поллокқа сатқан, ол Солтүстік Каролинаның екі рет губернаторы болған (1712-1714 және 1722 жылдары). Поллок аралда тұрмаған, бірақ бірнеше шаруашылық ғимараттар салдырып, оларды қоныс аударушыларға жалға берген. 1720 жылы капитан Стоунға жылдық жалдау ақысы 3 фунт стерлинг болған. Томас Поллоктың ұлы Джордж әкесінің 1722 жылдың 30 тамызындағы қазасынан кейін аралды мұраға алған.

Эбенезер Харкер қонысы

Джордж Поллок 1730 жылдың 15 қыркүйегінде Крейн аралын Эбенезер Харкерге 400 фунт стерлингке және "жиырма футтық қайық, ескектермен және мачтасымен" сатты. Харкер Англиядан Массачусетске Уэльстен кемемен көшіп келген. Бостонда тұрған Харкер кит аулаумен айналысып, сол кезде Солтүстік Каролина жағалауын жақсы білген. Харкер 1728 жылы Солтүстік Каролина штатының Бофорт қаласына көшіп, ол жердегі кит майынан түсетін салықты жинаушы болып тағайындалды. Аралды сатып алғаннан кейін Харкер отбасымен бірге сонда қоныстанып, шағын плантация және қайық құрастыру орнын салуға кірісті. Харкер 1733 жылдың 8 наурызында аралдың жартысын өзінің туысы Джон Стивенске 300 фунтқа сатты. Стивенске жерді пайдаланып табыс табу үшін егіншілік немесе мал шаруашылығымен айналысуға тыйым салынды. Кейіннен Стивенс 1737 жылдың 9 маусымында аралдың жартысын тек 180 фунтқа ағасына қайтарып берді. Харкердің плантациясы мен қайық құрастыру орны аралдың батыс жағында, Харкер Пойнтқа жақын орналасқан және үш ұл, екі қыз және кем дегенде тоғыз африкалық құлдан тұратын үлкен отбасын асырауға жетті. Эбенезер аралдың жалғыз иесі болды. 1752 жылы ол аралдың шамамен бөлігін қызы Хепсобет пен оның күйеуі Нейтан Йомансқа үйлену тойына сыйлық ретінде берді. 1762 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Захария аралдың батыс үштен бір бөлігін, Вилет есімді ересек құл әйелді және Дейзи есімді жас құлды мұра етті. Тағы бір ұлы Джеймс аралдың шығыс үштен бір бөлігін, Хаг есімді ересек құл әйелді және Питер есімді жас құлды мұра етті. Эбенезер кіші аралдың орталық үштен бір бөлігін, Джеффри есімді ересек құлды және Саттон есімді жас құлды мұра етті. Хепсобетке "бір бөшке бидай" мұра болып тиді, ал Эбенезердің басқа тұрмысқа шыққан қызы Сара Фрешвотерге Үміт есімді құл қыз берілді. Жасы үлкен Бэдж есімді құлдың және Бен есімді жас құлдың тағдыры мұрагерлерге шешілуге қалды. 1864 жылы аралдағы алғашқы мектепті Бостоннан Харкерс аралына келген Джени Белл ашты, оған Солтүстік Методист Епископалдық шіркеуі демеушілік етті. 1865 жылы аралда балық майын өндіретін фабрика салынды және ол 1873 жылға дейін жұмыс істеді. Осы қиын жағдайларға қарамастан, Харкер аралы Солтүстік Каролинадағы кез келген елді мекендердің арасында соңғы күннің қасиеттілеріне мүше болып табылатын тұрғындардың ең жоғары пайызына ие.

ХХ ғасыр

Харкерс аралы 20 ғасырдың басында Солтүстік Каролинамен және бүкіл әлеммен бірте-бірте байланысты болды. Аутер-Банктерден жаңа тұрғындар келуіне байланысты 1904 жылы пошта бөлімі ашылды. Аралдың бойын кесіп өтетін алғашқы қоғамдық жол – Харкерс Айленд Драйв 1926 жылы салынды, бұл кезде жаяу жол кеңейтіліп, Шелл-Пойнттағы Корей үйіндісінен алынған острица қабықтарымен төселді. 1936 жылы аудандық әкімдік жолды асфальттады. 1941 жылы Earl C. Davis есімді көпір салынғанға дейін жол мен пошта бөлімі паром арқылы құрлықпен байланысты. Ағаштан салынған бұл көпір Харкерс аралының солтүстік-батыс жағын солтүстікке орналасқан шағын қала – Стрейтспен жалғастырды. Көпірдің орналасуы сол кезде жергілікті халық арасында пікір-дау тудырды. Көптеген арал тұрғындары аралды тікелей Бофорт қаласына, оның саудалық инфрақұрылымы мен аудандық ауруханасына жалғастыратын батысқа қарай көпір салынғанын қалаған еді. Жергілікті саясат және Стрейтске дейінгі қашықтықтың қысқа болуы көпірдің соңғы орнын анықтады. 1966 жылы көпірді жөндеу кезінде оны болаттан жасауға бағытталған жергілікті саяси күш-жігер сәтсіз аяқталды. 1941 жылдың қараша айында Харкерс аралының солтүстік-батысына қарай 48 шақырым қашықтықтағы Черри-Пойнтте АҚШ Теңіз әскерлерінің әуе базасы салынды, бұл жергілікті экономикаға жалақылы жұмыс орындарын әкелді. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде Харкерс аралы майданның алдыңғы қатарында болды. Неміс су асты қайықтары Солтүстік Каролина жағалауын бақылап, сауда кемелерін, әсіресе мұнай танкерлерін батырды. Арал тұрғындары түнде жағалауда өртенген танкерлерді көре алатын. Банктерді ұлттық саябаққа айналдыру Харкерс аралына көптеген қиындықтар әкелді. Көптеген Харкерс аралы балықшылары Банктерде салған үйлері мен басқа да жақсартулары жойылатын жерде екенін анықтады. Көптеген жер актілерінде қателіктер болды, кейбіреулері нашар зерттелген, ал жағалаудың табиғи өзгерістері көптеген талаптарға әсер етті. Салынған коттедждердің көпшілігі құрылысшылардың меншігіндегі жерде орналасқан еді. Сот арқылы үйден шығару және соттау процестері 1980-ші жылдарға дейін жалғасты. Саябақтың құрылуы 1985 жылдың 31 желтоқсанына дейін Банктерде мал жаюға тыйым салды. 16 ғасырда кеме апатынан жағаға жүзіп келген испан жылқыларының ұрпақтары деп есептелетін жабайы жылқылар үйірі Банктерде қалуға рұқсат етілді. Сол жылдың желтоқсан айының соңында Шеклфорд жағалауындағы негізгі құрылыстардың көпшілігі, соның ішінде жаңадан салынған саябаққа келушілер орталығы өрт сөндірушілердің қолынан қирады. Федералдық Тергеу бюросының (ФТБ) жүргізген тергеуі өрт сөндірушілерді анықтауға жеткіліксіз болды. Харкерс аралында ауруханалар жоқ. Жергілікті газет – «Каррейт округі Ньюс Таймс», ол Морехед қаласында шығарылады. Электр қуаты мен ауыз суды 1969 жылдан бері Харкерс аралы Электрлік мүшелік корпорациясы қамтамасыз етеді, ол ауылдық электрлік басқарма және Харкерс аралы санитарлық округінің су жүйесін басқаратын кооператив болып табылады. Карверлер гильдиясынан бөлек директорлар кеңесі басқаратын Core Sound су құстары мұражайы аралдың жыл бойына маңызды туристік орталығы болып табылады. Мұражай ғимараты Ұлттық саябақ қызметінен жалға алынған жерде орналасқан. Мұражайда жергілікті су құстарының тарихы және әуен кесу дәстүрлері туралы айтылады, сонымен қатар жергілікті тарихи қызығушылық тудыратын экспонаттар бар. Мұражайда сонымен қатар Декой фестивалімен бірге өтетін Су құстары демалыс күндері де іс-шаралар ұйымдастырылады. Фестиваль демалыс күні Харкерс аралының туристік экономикасы үшін ең маңызды жылдық оқиға болып табылады.

Дін

2006 жылы Харкерс аралында сегіз христиан шіркеуі болды. Харкерс аралындағы белгілі шіркеулер мен діни ұйымдар: Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі, Free Grace Wesleyan Church, Grace Holiness Church, Harkers Island Pentecostal Holiness Church, Harkers Island United Methodist Church, Huggins Memorial Baptist Church пасторлық үйі, Lighthouse Chapel (конфессиялық емес) және Refuge Fellowship Church (конфессиялық емес).