Кіріспе
Эдмонтон полиция қызметі (ЭПС) – Альберта провинциясы, Канаданың Эдмонтон қаласының муниципалдық полиция күші. ЭПС-тің қазіргі бастығы – Дейл МакФи. МакФи, 357 000 доллар (2023) жылдық жалақысымен Канададағы ең көп жалақы алатын екінші полиция бастығы, ал Ванкувер полициясының бастығы Адам Палмер 2022 жылы 493 932 доллар жалақы алған. Қызметте үш орынбасар бастық – екеуі ант берген қызметкерлер, ал біреуі азаматтық қызметкер. Чад Тауфик корпоративтік қызметтер бюросының басшысы, Кевин Брезински барлау және тергеу бюросын басқарады, ал Даррен Дерко қоғамдық қауіпсіздік бюросын басқарады.
The Edmonton Police Service (EPS) is the municipal police force for the City of Edmonton, Alberta, Canada. The current chief of the EPS is Dale McFee. McFee is the second highest paid police chief in Canada with an annual salary of $357,000 (2023), following Vancouver's police chief Adam Palmer, who in 2022 was paid $493,932. The service has three deputy chiefs two sworn members and a civilian member. Chad Tawfik is responsible for the Corporate Services Bureau, Kevin Brezinski runs the Intelligence and Investigations Bureau, and Darren Derko heads the community policing bureau.
Қылмыстық тергеу
Мамандандырылған қоғамдық қолдау бюросының – қылмыстық тергеу бөліміндегі ірі қылмыстар бөлімі экономикалық қылмыстар, адам өлтіру және қарақшылыққа бөлінеді. Бұл салалар негізінен детективтер мен кіші сержанттардан құралған. Ауыр қылмыстар бөлімі жыныстық шабуыл, балаларды қорғау және жасырын қылмыстармен айналысады. Бұл салалар да детективтер мен кіші сержанттардан құралған. Эдмонтон полиция қызметі сондай-ақ Альберта құқық қорғау органдарының жедел әрекет топтарының мүшесі болып табылады.
Тарих
Эдмонтон полициясының тарихы 1892 жылға дейін, провинция құрылғанға дейін барып жетеді. Осы жылы қалалық полиция күштері бұрын Солтүстік-Батыс шаруа полициясы атқарып келген міндеттерді өз мойнына алды. Олар 1892 жылғы Рат Крик көтерілісінен кейін қалада заң мен тәртіпті сақтау жауапкершілігін қабылдауға құштар емес еді. 1892 жылдың 27 шілдесінде П. Д. Кэмпбелл Эдмонтон қаласының алғашқы полиция қызметкері болып тағайындалды. Заңды қамтамасыз ету мәселелерімен айналысудан басқа, Кэмпбелл сонымен қатар Эдмонтон қаласының денсаулық сақтау және лицензиялау инспекторы болды. Шаруа полициясы қаладағы заң мен тәртіпті сақтауды қайта жаңартып, 1894 жылы Эдмонтон полиция департаменті құрылды. 1911 жылы Алекс Декото Эдмонтон полициясына жұмысқа қабылданды. Ол Канададағы полиция бөліміне жұмысқа алынған алғашқы үнді миссиясының өкілі болды. 1912 жылдың 1 қазанында Энни Мэй Джексон полиция қызметкері болып жұмысқа қабылданды. Ол 1912 жылдан 1918 жылға дейін қызмет еткен Канаданың алғашқы әйел констеблі болды. 1919 жылы Эдмонтон полициясы қылмыскерді ұстау үшін ұшақты пайдаланды. Бұл Канада полиция қызметінің қуып жететін іс-шараларда осындай технологияны алғаш рет қолдануы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың бұрынғы үздік ұшқышы Воп Мэй Эдмонтон полициясының констеблі Уильям Никсонды өлтірген Джон Ларсенді ұстауға көмектесу үшін ұшақпен ұшты.
Полиция қызметінің өзгерістері
Полиция қызметінің алтыншы онжылдығында, 1942 жылдан 1952 жылға дейін, бөлімнің өсуі жалғасты. 1943 жылы аудандық полиция күштері Эдмонтон көшелерін күзетіп жүргенін көруге болады. Эдмонтон полициясының офицері американдық әскери полиция офицерімен бірге патрульдеді, себебі сол кезде Эдмонтонда көптеген американдық әскери қызметшілер болды. 18 айдан кейін, қажеттілік тупағаннан кейін ол тоқтатылды. 1944 жылға қарай Эдмонтондағы Аляска тас жолындағы негізгі жұмыстардың аяқталуы және жапон басқыншылығының қатерінің азайуы АҚШ қызметкерлерінің санының азаюына әкелді. 2021 жылы, шатырдың құлауымен және басқа да құрылымдық және механикалық бұзулармен байланысты екі жылдық кешігуден кейін, 18440 127 көшесінде жаңа Солтүстік-Батыс Эдмонтон полиция қызметінің кампусы ашылды. 183,000 шаршы футтан тұратын кешен оқу орталығы және бөлімшелік станция ретінде жұмыс істейді, сонымен қатар 70 тұтқын ұясы бар. Эдмонтон қаласы жобаға шамамен 119,7 миллион доллар жұмсады, оның ішінде төбесін ауыстыруға кеткен 12 миллион доллар да кірді.
2023-24 жылдары лагерьлерді тазалау
Жұма, 2023 жылдың 15 желтоқсаны күні, Эдмонтон қаласының орталық аймағындағы әлеуметтік қызметтер мен баспанасыз азаматтарды қолдау ұйымдарына EPS хабарлама жіберіп, Рождество мерекесі алдында 5 күн ішінде "қауіпті саналатын сегіз лагерьде" орналасқан 134 шатыр мен құрылысты алып тастау жоспарын жариялады. Жоспарланған операция Эдмонтон тарихындағы ең ірі және жылдам лагерь тазалау операциясы болып есептеледі және полиция қызметкерлері мен қалалық әкімшілік қызметкерлерінің бірлескен күштерімен жүзеге асырылуы тиіс. "Әділет және Адам Құқықтары" коалициясының адвокаттары сотқа шағымданып, судья Дэвидсонның 2023 жылдың 18 желтоқсанында қарауына берілген уақытша шешім шығарды. Шешімде лагерь тазалау операциясы жалғасуы мүмкін, бірақ бірнеше шарттар орындалуы керек еді – ең бастысы, полиция және қалалық қызметкерлер операция жүргізер алдында жеткілікті баспана орындарының ашық екеніне кепілдік беруі керек. Сынаушылар бұл мәселенің негізгі себептерін ескермейді дейді, атап айтқанда, қазіргі баспана орындарында қатаң талаптар бар (тұрмысқа шыққан жұбайларға рұқсат жоқ, үй жануарларына рұқсат жоқ, діни нанымға негізделген қағидалар), сонымен қатар бұл орындар уақытша және толыққанды тұрғын үймен қамтамасыз етуге жеткіліксіз, және оларда тұратындар үшін қауіпсіздік деңгейі төмен. Бірнеше күндік үзілістен кейін лагерь тазалау операциясы қайта басталды. 2024 жылдың 12 қаңтарына қарай "қауіпті" саналатын сегіз лагерьтің барлығы таратылды, нәтижесінде шамамен 120 шатыр және басқа да тұрғын үйлер қиратылды. 2024 жылдың 10 қаңтарында Роуленд жолындағы лагерь тазаланған кезде, ауа температурасы -30 градусқа дейін төмендегенде үш адам қамауға алынды, олардың ішінде сыйлық алған жергілікті журналист Бранди Морин, лагерь ақсақалы Рой Кардинал және "Дене" және "Блэкфут" тайпаларының барабаншысы, бақылаушы және белсендісі Тейен Бонсак болды. Бонсакқа полиция қызметкеріне шабуыл жасау және қамауға қарсылық көрсету айыбы тағылды, бірақ бірнеше бейнежазбалар мен куәгерлердің сөзіне сәйкес, полиция қызметкері ешқандай себепсіз Бонсактың әйелі Кия Тайлерді жерге итеріп, зорлық-зомбылыққа бастапты. Сотқа бұзушылық жасады деген айыппен сотталғандардың бірі – Эмбер Мейз, ол бұрын "Жайраңгүлдер" партиясынан кандидат болған. Бонсакқа шабуыл жасады деп мәлімдеген полиция констеблі Майкл Захаруктың бұрынғы заңбұзушылықтары бар және 2022 жылы ASIRT тергеуінен кейін, қамауындағы адамға дене жарақатын келтіргені үшін айыпталған. 2024 жылдың 11 қаңтарында Эдмонтон қаласына қарсы сотқа шағымдану жоспарланған, онда лагерь тазалау мен үйден шығаруға тыйым салу талап етілді, ал қала басқа тұрғын үй баламаларын ұсынбайды, бірақ сот отырысы кейінге шегерілді. 2024 жылдың 16 қаңтарында Альберта судьясы Джонатан Мартин Коалицияның шағымын қабылдамады, қаланың заңгерлерінің жағына шығып, "Коалицияның іс нәтижесіне шынайы қызығушылығы немесе нақты қатысы бар тарап екенін көрсететін ешқандай белгісі жоқ" деп шешті. Қала сонымен қатар "Әділет және Адам Құқықтары" коммерциялық емес ұйымынан 25 000 доллар заңдық шығындарды өндіріп алуды талап етеді, "шығындардан қашу іс нәтижесіне шынайы қатысы немесе мәселесі жоқ тараптарды сотқа жүгінуге ынталандырады, оларға қарсы шығын тағайындалмауының тәуекелі жоқ" деп мәлімдеді. Сот шешімі күшін жойғаннан бері 49 баспанасыз лагерь таратылды, кем дегенде 211 құрылыс және 175-тен астам адам үйсіз қалды.
Қате іс-әрекет
Эдмонтон полиция қызметі соңғы жылдары көптеген тәртіп бұзушылық, сыбайлас жемқорлық және полиция зорлық-зомбылығына қатысты істерге араласқан. Ішкі тәртіптік комиссиялар арқылы немесе Альберта провинциясының Ауыр қылмыстарға жедел ден қою тобы (ASIRT) арқылы тергелген істердің көбісі айыптауға немесе күдікті қызметкерлерді жұмыстан босатуға әкелген жоқ. ASIRT тергеулері ұзаққа созылады, кейде аяқталуына 5-7 жыл уақыт кетеді және көбінесе бірнеше жылға созылады. 1993 және 2022 жылдар аралығындағы көптеген оқиғалар Альберта полициясының тәртіпсіздік дерекқорында тіркелген. EPS полициясының зорлық-зомбылыққа қатысты бірнеше мәлімдемелерінің мысалдары:
«Фиск» жобасы: Эдмонтон жер иесі Абдулла Шах (әрі Кармен Первез) туралы үш жылдық тергеу бір айыптамамен аяқталды, содан кейін детектив Дэн Бихиелс CBC тілшісі Жанис Джонстонға 64 ГБ көлеміндегі ішкі құжаттарды ұсынды, бұрын ішкі мәселелерді көтеруге тырысқаннан кейін. 2016 және 2018 жылдар аралығында Эдмонтондағы кісі өлтірулердің 10% Шахқа тиесілі мүліктерде болды. 2021 жылдың қаңтарында Бас полиция комиссары Дейл МакФиге жолдаған хатында Бихиелс «Шахтың EPS жоғары лауазымды басшыларымен тығыз байланыста болғанын және «Эдмонтон полиция қызметінің қызметкерлері сыбайлас жемқорлық әрекеттерге қатысып, осы қылмыстық ұйымды тергеу мен қудалаудан тиімді түрде қорғаған» деп сенетінін жазды. Бихиелс 2021 жылдың 4 ақпанында қызметтен шеттетілді, оның жалақысы тоқтатылды және EPS басшылығы мен өкілдері оны ақпарат беруші деп атады. Қарусыз үнді жасөспірімі Пейси Дюмастың констебль Бен Тодд жасаған зорлық-зомбылығына қатысты қылмыстық іс қозғалмады. 2017 жылы 21 жасар Ронни Микасконы 15 офицердің жерге жатып, қарсылық көрсетпей тапсырған кезде ұрып-сапқылау оқиғасы болды. Микаско оң орбитальды сүйекте сынық, жүйке зақымдануы, торлы қабықтың сызаты, бетке жарақаттар және көптеген кескіш жаралармен қалды және 9 апта бойы Эдмонтон изоляторының медпунктында емделді. Шамамен алты жылдық тергеуден кейін, екі кінәлі офицер (детектив Уильям Томас және сержант Винсент Бо) қызмет бабында жоғарылатылып, оларға 35 сағат қоғамдық жұмыс істеу жазасы тағайындалды. 2012 және 2023 жылдар аралығында Эдмонтон полиция қызметінің кем дегенде 38 қызметкері оларға қатысты айыптаулар бойынша ішкі тәртіптік тыңдаулар кезінде зейнеткерлікке шықты немесе қызметін тастады.
Құбырлар лентасы
Эдмонтон полиция қызметінің құбырлар тобы 1914 жылы құрылды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда дереу таратылды, оның музыканттары Принцесса Патрисияның Канадалық жеңіл жаяу әскеріне (PPCLI) қосылу үшін Канада экспедициялық күштеріне жіберілді және полкті шайқасқа бастап кетті. Құбырлар тобының мүшелері соғыс бойында полк үшін медициналық көмекшілер болып та қызмет етті. EPS құбырлары мен барабандары 1961 жылы қайта құрылды, және осы тарихи байланыс нәтижесінде, оркестр басқа полиция оркестрлерінен өзгеше PPCLI-мен тығыз қарым-қатынас орнатты. Топ алғаш рет 1964 жылы PPCLI-дің салтанатты шегініс рәсімінде, ал 1967 жылы полктің туын көрсету салтанатында өнер көрсетуге шақырылды. Бүгінде ол Ұлт Достастығындағы үш канадалық полктің белгілерін тағуға құқы бар жалғыз әскери емес азаматтық топ: PPCLI, Canadian Airborne Regiment және The Loyal Edmonton Regiment. ЭПС үшін қоғамдық байланыс құралы ретінде қызмет ете отырып, оркестр бүгінгі күнге дейін Эдмонтон қаласындағы қоғамдық шараларда полктермен бірге өнер көрсетеді.