Кіріспе

Венгр математигі және компьютер ғалымы Ласло "Лачи" Бабаи (20 шілде 1950 жылы Будапештте туған) – Чикаго университетінің компьютер ғылымы және математика профессоры. Оның ғылыми еңбектері есептеу күрделілігі теориясы, алгоритмдер, комбинаторика және шекті топтар салаларын қамтиды, бұл салалардың өзара байланысына ерекше назар аударылады.

Өмір

1968 жылы Бабай Халықаралық математикалық олимпиадада алтын медаль жеңіп алды. 1968-1973 жылдары Бабай Этвёш Лоранд университетінің Ғылым факультетінде математиканы оқыды, 1975 жылы Венгрия Ғылым академиясынан PhD дәрежесін, ал 1984 жылы Венгрия Ғылым академиясынан DSc дәрежесін алды. Ол 1971 жылдан бастап Этвёш Лоранд университетінде оқытушы болып жұмыс істеді; 1987 жылы Этвёш Лорандта алгебра профессоры және Чикаго университетінде компьютерлік ғылым профессоры қызметтерін бірге атқарды. 1995 жылы Чикагодағы математика факультетінде бірлескен қызметке кірісіп, Этвёш Лорандтағы лауазымынан бас тартты. Ол «Лас-Вегас алгоритмі» терминін енгізді, сондай-ақ графтардың изоморфизмін тексеруде топтық теориялық әдістерді қолдануды дамытты. Қазіргі таңдағы «Theory of Computing» онлайн журналының бас редакторы. Бабай математика бойынша Будапешт семестрлерін құруға қатысып, осы бағдарламаға алғашқы атауын берді.

Құрметтер

1988 жылы Бабай Венгрия Мемлекеттік сыйлығын жеңіп алды, 1990 жылы Венгрия Ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды, ал 1994 жылы толық мүшесі болды. 2015 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды және Кнут сыйлығын алды. Бабай Киотода (1990), Цюрихте (1994, пленарлық баяндама), және Рио-де-Жанейрода (2018) өткен Халықаралық математиктер конгрессінде шақырылған спикер ретінде сөз сөйледі.