Кіріспе

Психиатриялық емдеу

Терең ұйқы терапиясы (ДСТ), сондай-ақ ұзартылған ұйқы емдеуі немесе үздіксіз наркоз деп те аталады, – бұл қазіргі кезде қолданылмайтын, психиатриялық емдеу ретінде ұсынылған, бірақ тиімділігі дәлелденбеген емдеу түрі. Онда науқастарды бірнеше күн немесе апталар бойы ессіз ұстау үшін дәрілер қолданылады. Осы даулы практика 1960 жылдардың басынан 1970 жылдардың соңына дейін Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Челмсфорд жеке ауруханасында 25 науқастың қаза болуына әкелді.

Тарих

Психиатриялық мақсаттарда ұйқыны шақыруды алғаш рет 20-шы ғасырдың басында шотланд психиатры Нил Маклиод сынап көрді. Ол бірнеше психиатриялық науқасты ұйқыға түсіру үшін натрий бромиді пайдаланды, олардың біреуі қайтыс болды. Оның әдісін басқа бірнеше дәрігерлер де қолданды, бірақ көп ұзамай оны тастады, мүмкін, ол тым уытты немесе бейхабар деп есептелгендіктен. 1915 жылы Джузеппе Эпифанио Италиядағы психиатриялық клиникада барбитураттармен шақырылған ұйқы терапиясын сынады, бірақ оның хабарламалары көп әсер етпеді. Электронаркоз да әр түрлі психикалық аурулар үшін жасалды және қолданылды, онда терең ұйқыны шақыру үшін ми арқылы ток өткізілді. Терең ұйқы терапиясын 1920 жылдардың басында швейцариялық психиатр Якоб Клези танымал етті, ол фармацевтикалық компания Roche компаниясы Somnifen деп сатқан екі барбитураттың комбинациясын қолданды. Емделген пациенттердің көпшілігі шизофрениямен ауырған. Бұл әдіс кеңінен танылып, 1930 және 1940 жылдары кейбір психиатриялық ауруханаларда қолданылды. Оны 1950 және 1960 жылдары Ұлыбританиядағы Уильям Саргант және Канадада жұмыс істейтін шотланд тегінің Солтүстік Америка психиатры Дональд Эвен Камерон сияқты жетекші психиатрлар қабылдап, насихаттады. Оның кейбір зерттеулерін Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) MKULTRA жобасының бір бөлігі ретінде қаржыландырды.

Өлім-жітім

1960 және 1970 жылдары Челмсфорд жеке ауруханасында жиырма бес науқас қайтыс болды. Медициналық және қылмыстық тергеу органдарының Челмсфордқа қатысты шағымдарды қарастырудағы сәтсіздігінен кейін, 1980 жылдардың басында "Сидней Морнинг Геральд" газетінде жарияланған бірнеше мақала және "60 минут" телебағдарламасы ауруханадағы зұлымдықтарды, соның ішінде емдеу салдарынан болған 24 өлімді әшкереледі. Бұл билікті әрекет етуге мәжбүр етті және Челмсфорд корольдік комиссиясы құрылды. 1969 жылы Саентология шіркеуі мен психиатрия профессоры доктор Томас Сзац бірлесіп құрған Адам құқықтары жөніндегі азаматтар комиссиясы құрбандардың мүддесін қорғады; ол "Роза" есімді медбике көшірген аурухана құжаттарын алды. 1978 жылы Сидней психиатры Брайан Боэтчер Челмсфордта жұмыс істейтін дәрігерлердің кеңесін өткізді және терең ұйқы терапиясына қолдау көрсетушілердің азаз екенін анықтады (Бейли қатыспады). Дегенмен, емдеу 1979 жылға дейін жалғасты. Жаңа Оңтүстік Уэльсте бұрынғы науқастар атынан сот процесі басталды.

Пациенттің айғақтары

Тони Ламонд өзінің "Бірінші жартысы" атты кітабында 1970 жылы сол ауруханаға түскен кезді сипаттады. Ол рецепт бойынша берілетін дәрілерге тәуелді болды және бір досы оған Бейли туралы айтты, ол оның психиатры болды. Маған жартылай жеке бөлме берілді. Сол бөлмеге бара жатып, дәліз бойында ұйықтап жатқан бірнеше науқастардың төсектерін көрдім. Менің бөлмемдегі екінші төсектегі науқас та ұйықтап жатқан еді. Мен сол кезде бұған ешқандай мән бермедім. Сағат ондай болғанымен, аурухана толып кеткендей сезілді, бұл өте тыныш емес еді. Маған бірнеше таблетка берді, ал есімде қалғаны – доктор Бейли төсегімнің жанында тұрып, қалай сезініп тұрғанымды сұрады. Мен оған жақсы ұйықтағанымды айттым. Ол күліп, он күн өткенін және одан әрі, ол менің салмағымды өлшегенін хабарлады. Мен ауруханадан шығарылдым, және бұл жолы басқа науқастардың әлі де ұйықтап жатқанын немесе тік тұрып, жуындыруға алып келініп жатқанын байқадым. 1992 жылы британдық телеарнада көрсетілген деректі фильмде Челмсфорд ауруханасында емделу кезінде қайтыс болған бірнеше бұрынғы науқастар мен олардың туыстарының куәліктері енгізілді.

HarperCollins Publishers және Стив Каннайн

2017 жылы бұрын Челмсфорд скандалына қатысқан дәрігерлер Джон Гилл мен Джон Херрон, автор Стив Каннайн мен «HarperCollins» баспасына «Әділетті ойын: Австралиядағы сайентологияның керемет айтылмаған тарихы» кітабы жарыққа шыққаннан кейін, қорлау туралы шаралар ұсынды. Каннайн кітабында Челмсфорд Корольдік комиссиясы мен Саентология шіркеуінің Челмсфорд жеке ауруханасында болған жағдайларды ашудағы рөліне сілтеме жасайды. 2020 жылдың соңында судья Джейн Джагот қорлау ісін қарастырып, талаптардың негізінен шындыққа сәйкес келетінін және Каннайн корольдік комиссияның қорытындыларына сенуге құқылы екенін айтты. Сондай-ақ, айыптаушылардың «тарихты қайта жазуға және өздерінің іс-әрекеттерін ақтауға» тырысқанын мәлімдеп, Гилл мен Херронға сот шығындарын төлеуге бұйрық берді. Апелляциялық шағым берілді және 2022 жылы сот Гиллдің істі қайта қарауға құқылы екенін анықтады. Ақырында, сот ісі соттан тыс келісіммен аяқталды.