Кіріспе

Хадасса медициналық орталығы – 1934 жылы құрылған израильдік медициналық ұйым, Иерусалимде екі университеттік аурухананы (біреуі Эйн Каремде, екіншісі Скопус тауында) және Иерусалимдегі Еврей университетіне қарасты медицина, стоматология, медбикелік және фармакология мектептерін басқарады. Оның мақсаты – "барлыққа көмек қолын созу, нәсіліне, дініне немесе этникалық шығуына қарамастан". Аурухананың негізін Американың Хадасса әйелдерінің сионистік ұйымы қалаған, ол бүгінге дейін оның бюджетінің үлкен бөлігін қаржыландыруда. Медициналық орталық Израильдегі ең ірі аурухана кешендерінің алтыншысы болып саналады. Екі кампусы бойынша Хадасса медициналық орталығында 1300-ден астам төсек-орын, 31 операциялық зал, тоғыз арнайы жансақтау бөлімі бар және бес медициналық мамандық мектебі жұмыс істейді.

1948-1967 жылдар

1948 жылғы соғыс нәтижесінде Скопус тауы мен Хадасса ауруханасы Израильдің шағын қарулы күштерімен қоршалған, Израильдің ішкі аймағы ретінде қалды, және медициналық кампустағы барлық қызмет тоқтатылды. Эвакуацияланған медициналық персонал өз жұмысын жалғастыру үшін Батыс Иерусалимдегі басқа жерлерді пайдаланды. 1961 жылы Иерусалим қаласының шетінде Эйн Каремде жаңа медициналық кешен салынды.

1967 жылдан кейін

Алты күндік соғыс кезінде Израиль Скопус тауының төңірегіндегі барлық аумақты басып алды, содан кейін ескі медициналық кампус қайта іске қосылды. Екі кампус та қазірде жұмыс істеп тұр, бірақ Эйн Каремдегі нысандар екеуінің арасында әлдеқайда ірі әрі маңыздырақ.

2005 жылдан бастап

2005 жылы Хадасса барлық науқастарға этникалық және діни айырмашылықтарына қарамастан тең қарағаны және бейбітшілікке көпір салуға жасаған күш-жігері үшін Нобель бейбітшілік сыйлығына ұсынылды. Француз баритоны Дэвид Сереро 2011, 2012 және 2013 жылдары Израиль және Палестина балалары үшін ауруханада бірнеше концерттер өткізді. Ол Франциядағы ұйымның жас президенті. Медициналық орталық басшылығының өтініші бойынша, 1 миллиардтан астам шекель жинақталған дефицитіне байланысты Израиль соты 2014 жылдың ақпан айынан бастап 3 айға сот процесін тоқтатты. 2018 жылдан бастап Хадасса медициналық орталығы Мәскеу мэрімен келісім бойынша Сколково қаласында филиал ашуда. Хадасса жобасының құны 40,2 миллион долларға бағаланды, оның шамамен 26,4 миллион доллары орталықты жабдықтармен жабдықтауға жұмсалады. Сонымен қатар, 3,2 миллион доллар білім беру шараларына жұмсалады. Израильдің Сколководағы Хадасса медициналық орталығынан түсетін табыстың 10% онкология саласындағы ғылыми зерттеулерге бағытталатын болады. 2021 жылдың 11 шілдесінде 2015 жылдан бері Хадасса медициналық орталығының бас директоры қызметін атқарған Зав Рутштейн, директорлар кеңесі тарапынан мүмкін болатын тәртіптік шараларға тап болуы мүмкін болғандықтан отставкаға кетті. Оның орнына профессор Йорам Вейс тағайындалды. 2022 жылдың соңында палестиналық-израильдік кардиолог доктор Махажна, оның террорист деп саналатын адамға тамақ бергені және оны "шейіт" деп атағандығы туралы айыптауларға байланысты Хадасса медициналық орталығынан уақытша шеттетілді. Алайда, 2023 жылдың қаңтарында медиация процесі нәтижесінде доктор Махажна айыптаулардан босатылып, қызметіне қайта орнатылды.

Маунт Скопус кампусы

1934 жылы Скопус тауындағы Хадасса ауруханасының іргетасы салынды. Архитектор Эрих Мендельсон жобалаған кешен бес жылдық құрылыстан кейін 1939 жылы есігін ашты. 1947 жылдың наурыз айында Иерусалимдегі араб күштерінің басшысы Абд әл-Қадыр әл-Хусейни аурухананы жарылысқа ұшыратуы мүмкін екенін мәлімдеді. Ол осы қадамға бармады, бірақ ауруханаға баратын және қайтып келетін көліктерге шабуылдар жасалды. 1948 жылдың 13 сәуірінде дәрігерлер, медбикелер, медицина студенттері және басқа да қызметкерлерден құралған қарулы колонна ауруханаға бет алды. Топқа шабуыл жасалып, оқиға салдарынан 78 адам қаза тапты, бұл оқиға "Хадасса медициналық колоннасының трагедиясы" деп танылды. 1949 жылғы Иорданиямен жасалған келісімге сәйкес, Скопус тауы демилитаризацияланған аймақ деп жарияланды, ал аурухананың жұмысы тоқтатылды. Қызметкерлер Иерусалимдегі уақытша жайғастыру орындарына көшіріліп, кейін Эйн Каремде жаңа кампус салынды. Алты күндік соғыстан кейін Хадасса Маунт Скопус кең ауқымды жөндеуден өтіп, 1975 жылы қайта ашылды. 300-ден астам төсегі, 30 бөлімшесі мен клиникасы, соның ішінде оңалту орталығы мен паллиативтік бөлімшесі бар аурухана Иерусалимдегі барлық тұрғындарға ешқандай кемсітусіз қызмет көрсетеді. Науқастардың үштен бірінен астамы арабтарды құрайды. 2011 жылы Хадасса Маунт Скопуста дүниеге келген израильдік-американдық актриса Натали Портман ауруханаға қаржы жинау кампаниясында басты рөлде ойнады. Қазіргі таңда Хадасса Маунт Скопусқа 1200 қызметкер еңбек етеді, оның басшысы – доктор Тамар Эльрам.

Эйн Карем кампусы

1948 жылдан 1962 жылға дейін Хадасса ауруханасы Иерусалимдегі бес түрлі жерде жалға алынған үй-жайларда жұмыс істеді, соның ішінде қазіргі уақытта Иерусалимдегі Пайғамбарлар көшесіндегі Англикандық халықаралық мектеп орналасқан. 1961 жылы сол кездегі бас директор Кальман Манн басшылығымен Иерусалимнің оңтүстік-батысындағы Эйн Каремде жаңа медициналық кешен салынды. Американың Хадасса әйелдерінің сионистік ұйымы қаржыландыруға көмектесті, ал қала орталығында қолайлы жер табу қиын болғандықтан және Хадасса Эйн Каремде үлкен жер учаскесіне ие болғандықтан, шалғай орналасқан жер таңдалды. Аурухананы Израильдегі халықаралық стильдегі сәулет өнерінің негізін қалаушы Джозеф Нойфельд жобалаған. 2012 жылы 19 қабаттан тұратын аурухана мұнарасы ашылғанға дейін Хадасса Эйн Каремде 700 төсек-орын болды. Аурухана кешені 22 ғимараттан тұрады, оның ішінде Иерусалимдегі Еврей университетінің медицина, стоматология, медбикелік, халық денсаулығы және фармакология мектептері бар. Хадассаның директоры – профессор Юрм Вайс. Белгілі дәрігерлер қатарында аурухананың травматология орталығының негізін қалаушы және директоры Авраам Ривкинд, бауыр және бүйрек трансплантациясы бөлімінің басшысы Ахмед Ид және пластикалық хирургия және күйік бөлімінің басшысы Ари Эльдад бар. 2007 жылдың наурыз айында еврей-американдық миллиардер Уильям Дэвидсон ауруханаға 75 миллион доллар көмектесті. 2012 жылы Сара Ветсман Дэвидсон ауруханасының мұнарасы 500 төсек пен 20 операциялық бөлмемен ашылды. 2009 жылдың сәуір айында Пуа институтының бастамасымен ауруханада ЖИТС қызметін көрсететін бедеулік клиникасы ашылды, бұл Израильдегі алғашқы осындай клиника. Клиникаға профессор Шломо Мааян жетекшілік етеді.

Шагал терезелері

Эйн Карем кампусындағы синагог Марк Шагалл салған Израильдің он екі руын бейнелейтін әйнек терезелермен жарықтандырылған. Шагалл синагогты "жүйткі патшайымға сыйланған тәж" деп, ал терезелерді "мөлдір оттың құнды тастары" деп ойлаған. Терезелер 1962 жылдың ақпан айында орнатылды. Салтанатты ашылуда Шагалл былай деді: "Әйнек терезе – менің жүрегім мен әлемнің жүрегі арасындағы көрінетін кедергі. Киелі кітапты оқу – белгілі бір жарықты сезіну, ал терезе осыны өзінің қарапайымдығы мен әдемілігі арқылы анық көрсетуі керек. Бұл ойлар менің бойымда көп жылдар бойы, қасиетті жерді аралаған, Киелі кітаптың гравюраларын дайындаған кезден бері қоныстанды. Олар маған күш берді және еврей халқына, мыңдаған жылдар бұрын осы жерде өмір сүрген халыққа шағын сыйлықтарымды ұсынуға ынталандырды."

Жаңа кіреберіс павильоны

2012 жылы Дэвидсон мұнарасының іргесінде ауруханаға кіретін барлық ағынды бағыттайтын, әйнекпен жабдықталған жаңа кіреберіс павильоны ашылды. Ғимараттың бойымен Шломо Аронсонның биофильдік дизайн принциптерін пайдаланып жоспарланған төрт "сауықтыру бақшасы" орналасқан, бұл дизайн табиғат пен өсімдіктердің адам денсаулығына жағымды әсер ететінін көрсетеді.